پروکالوپراید
پروکالوپراید از داروهای گوارشی و تقویتکنندهٔ حرکات روده است. این دارو با تحریک گیرندههای سروتونین نوع چهار، به حرکت محتویات روده و دفع کمک میکند.
برای درمان علامتی یبوست مزمن در بزرگسالان بهکار میرود، بهویژه وقتی ملینهای معمول پاسخ کافی ندادهاند.
در صورت درد شدید شکم، استفراغ، نفخ شدید یا ناتوانی در دفع گاز و مدفوع، مصرف را ادامه ندهید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید؛ این علائم میتواند با انسداد روده سازگار باشد. تغییرات شدید خلقوخو یا افکار آسیب به خود نیز نیازمند اقدام فوری است.
اگر بیماری کلیه یا کبد، سابقهٔ انسداد یا التهاب روده، اختلال ریتم قلب، افسردگی، بارداری یا شیردهی دارید، پیش از شروع درمان این موضوعات را مطرح کنید. برای کودکان و نوجوانان زیر ۱۸ سال مصرف فقط با تصمیم متخصص باشد.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
پروکالوپراید دارویی گوارشی است که حرکات روده را تقویت میکند. این دارو با فعالکردن گیرندههای سروتونین نوع چهار، حرکات پیشبرندهٔ رودهٔ بزرگ را افزایش میدهد. هدف اصلی آن درمان علامتی یبوست مزمن در بزرگسالان است، بهویژه زمانی که ملینهای معمول اثر کافی نداشتهاند. پاسخ به درمان در افراد مختلف متفاوت است.
موارد مصرف
- درمان علامتی یبوست مزمن در بزرگسالان
- یبوست مزمن همراه با دفعات کم دفع یا مدفوع سخت، پس از پاسخ ناکافی به درمانهای معمول
- یبوست مزمن همراه با زورزدن یا احساس تخلیهٔ ناکامل، با تشخیص پزشک
روش مصرف
قرص را دقیقاً طبق نسخه، در زمان ثابت روزانه و با یک لیوان آب مصرف کنید؛ همراه غذا یا جدا از غذا قابل مصرف است. قرص را کامل ببلعید و مقدار یا دفعات مصرف را خودسرانه تغییر ندهید. اگر یک نوبت را فراموش کردید و زمان نوبت بعد نزدیک است، آن نوبت را رها کنید و مقدار بعدی را دو برابر نکنید. در صورت سرگیجه یا خستگی، تا برطرفشدن آن رانندگی و کارهای نیازمند هوشیاری کامل انجام ندهید. اگر یبوست بهتر نشد یا اسهال شدید ایجاد شد، بهجای تغییر خودسرانهٔ درمان با پزشک تماس بگیرید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
یبوست مزمن در بزرگسالان پس از پاسخ ناکافی به درمانهای معمول
با غذا یا بدون غذا مصرف شود و از ۲ میلیگرم در روز بیشتر نشود. اگر پس از ۴ هفته پاسخ کافی حاصل نشد، ضرورت ادامهٔ درمان بازبینی شود؛ در درمان طولانیمدت نیز فایدهٔ درمان بهطور دورهای ارزیابی شود.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ حساسیت به پروکالوپراید یا هر یک از اجزای قرص را اطلاع دهید.
- اگر انسداد یا سوراخشدن روده، انسداد عملکردی روده، بیماری کرون، التهاب زخمی روده، گشادشدگی سمی روده یا درد نامشخص شکم دارید، پیش از مصرف باید بررسی پزشکی شوید.
- اگر بیماری کلیوی، بهویژه نارسایی شدید یا نیاز به دیالیز، یا بیماری شدید کبدی دارید، حتماً پزشک را مطلع کنید؛ سالمندان نیز ممکن است به ارزیابی دقیقتر نیاز داشته باشند.
- سابقهٔ اختلال ریتم قلب، بیماری قلبی ناپایدار، افسردگی یا افکار آسیب به خود را پیش از شروع درمان مطرح کنید.
- فهرست همهٔ داروها، ملینها، مکملها و فرآوردههای گیاهی را ارائه دهید، بهخصوص مسکنهای مخدر و داروهای یبوستآور.
- اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از مصرف هماهنگ کنید. ایمنی و اثربخشی دارو در کودکان و نوجوانان زیر ۱۸ سال بهطور کافی ثابت نشده است.
عوارض احتمالی
- سردرد
- درد شکم
- تهوع
- اسهال
- نفخ یا احساس پری شکم
- سرگیجه، خستگی یا استفراغ
- تغییر غیرمعمول خلقوخو یا رفتار، بدترشدن افسردگی، بیقراری شدید یا افکار آسیب به خود؛ مصرف را متوقف کنید و فوراً با پزشک تماس بگیرید. اگر خطر فوری وجود دارد، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تورم صورت، لبها یا زبان، تنگی نفس، خسخس، کهیر گسترده یا ضعف ناگهانی؛ احتمال واکنش حساسیتی شدید است و باید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- درد شدید یا مداوم شکم، استفراغ، نفخ شدید، یا ناتوانی در دفع گاز و مدفوع؛ مصرف را ادامه ندهید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- اسهال شدید یا مداوم، تشنگی شدید، خشکی دهان، کاهش ادرار، سرگیجه یا ضعف؛ برای جلوگیری از کمآبی سریعاً با پزشک تماس بگیرید و در صورت شدت زیاد فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
پروکالوپراید معمولاً تداخل متابولیکی عمدهای ندارد، اما برخی داروهای ضدقارچ قوی و داروهای قلبی خاص میتوانند سطح آن را تغییر دهند و باید بررسی شوند. مسکنهای مخدر و دیگر داروهای یبوستآور ممکن است یبوست را تشدید کنند؛ مصرف همزمان چند ملین بدون برنامهٔ درمانی نیز میتواند اسهال و کمآبی را بیشتر کند. محدودیت غذایی ویژهای شناخته نشده و میتوان دارو را با غذا یا بدون غذا خورد. در اسهال شدید، اثر قرصهای ضدبارداری خوراکی ممکن است کاهش یابد و روش پیشگیری پشتیبان لازم شود. تداخل مستقیم مهمی با الکل شناخته نشده، اما الکل میتواند سرگیجه، ضعف یا کمآبی را بدتر کند. فهرست کامل داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهیتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادههای انسانی دربارهٔ پروکالوپراید در بارداری محدود است و مصرف آن معمولاً توصیه نمیشود؛ اگر باردارید یا احتمال بارداری دارید، پزشک باید دربارهٔ ادامه یا جایگزین تصمیم بگیرد. دارو وارد شیر مادر میشود و ایمنی آن برای نوزاد بهطور کامل روشن نیست؛ در دوران شیردهی نیز ادامهٔ دارو یا شیردهی را با پزشک هماهنگ کنید.
نگهداری
در بستهبندی اصلی، در دمای معمول اتاق و دور از گرما و رطوبت نگه دارید. دارو را دور از دسترس کودکان بگذارید، تاریخ انقضا و سلامت بسته را بررسی کنید و داروی تاریخگذشته را مصرف نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 2 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱پروکالوپراید چه زمانی اثر میکند؟
۰۲اگر با پروکالوپراید اسهال شدم چه کنم؟
۰۳آیا در بیماری کلیوی میتوان پروکالوپراید مصرف کرد؟
۰۴آیا پروکالوپراید باعث وابستگی میشود؟
۰۵آیا پروکالوپراید میتواند روی خلقوخو اثر بگذارد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه A06AX05. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.