بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · گوارش و سوخت‌وساز

پروپانتلین بروماید

Propantheline Bromide
رده ATC A03AB05شکل قرصدوز 15 mgبرند در ایران ۱
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

پروپانتلین بروماید دارویی از خانوادهٔ آنتی‌کولینرژیک‌ها (ضدموسکارینی) است که با مهار گیرنده‌های موسکارینی، انقباض و ترشحات عضلات صاف دستگاه گوارش را کاهش می‌دهد.

بیشتر برای چه؟

این دارو بیشتر برای تسکین اسپاسم و درد گوارشی، مانند سندرم رودهٔ تحریک‌پذیر، و به‌عنوان درمان کمکی در زخم گوارشی تجویز می‌شود.

نکتهٔ ایمنی مهم

چون پروپانتلین ترشح عرق را هم کاهش می‌دهد، در هوای گرم خطر گرمازدگی افزایش می‌یابد؛ افراد مبتلا به گلوکوم زاویه‌بسته یا مشکلات ادراری باید پیش از مصرف حتماً با پزشک مشورت کنند.

کِی با پزشک تماس بگیرید

پیش از شروع مصرف، اگر سابقهٔ گلوکوم، مشکلات ادراری یا بیماری قلبی دارید حتماً پزشک را در جریان بگذارید؛ و اگر در حین مصرف تاری شدید دید، ناتوانی در ادرار کردن یا تپش شدید قلب رخ داد، بی‌درنگ با پزشک یا داروساز تماس بگیرید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Propantheline
۰۲

معرفی دارو

پروپانتلین بروماید دارویی مصنوعی از گروه آنتی‌کولینرژیک‌های آمونیوم چهارتایی (Quaternary Ammonium Anticholinergics) است که در ردهٔ داروهای گوارش و سوخت‌وساز قرار می‌گیرد. این دارو با مسدود کردن رقابتی گیرنده‌های موسکارینی استیل‌کولین در عضلات صاف دستگاه گوارش، از انقباض و اسپاسم بیش‌ازحد روده و معده جلوگیری می‌کند و ترشح اسید معده را نیز تا حدی کاهش می‌دهد. چون ساختار آمونیوم چهارتایی آن مانع عبور گستردهٔ آن از سد خونی‌مغزی می‌شود، اثرات آن عمدتاً محدود به دستگاه گوارش و اندام‌های محیطی است، نه مغز و اعصاب مرکزی. هدف اصلی از مصرف آن، تسکین اسپاسم و درد گوارشی و کمک به کنترل ترشحات اضافی بدن است.

۰۳

موارد مصرف

  • تسکین اسپاسم و درد عضلانی دستگاه گوارش، مانند سندرم رودهٔ تحریک‌پذیر
  • درمان کمکی در کنار سایر داروها برای زخم معده و اثنی‌عشر
  • کاهش ترشح بیش‌ازحد اسید معده
  • کاهش اسپاسم مثانه و برخی مشکلات ادراری مرتبط با تحریک‌پذیری عضلهٔ مثانه، به تشخیص پزشک
  • کاهش تعریق بیش‌ازحد در برخی بیماران، به تشخیص پزشک
۰۴

روش مصرف

پروپانتلین را معمولاً پیش از غذا، و در صورت تجویز پزشک پیش از خواب نیز، مصرف می‌کنند، چون مصرف هم‌زمان با غذا می‌تواند جذب آن را کم کند؛ اما زمان‌بندی دقیق و تعداد نوبت‌های مصرف را باید طبق نسخهٔ پزشک رعایت کرد. قرص را با یک لیوان آب کامل قورت دهید، مگر پزشک یا داروساز دستور دیگری داده باشد. برای اثربخشی بهتر، مصرف منظم و در ساعات ثابت روزانه اهمیت دارد؛ و اگر بیمار قصد قطع مصرف را دارد، بهتر است پیش از آن با پزشک مشورت کند، نه اینکه دارو را ناگهان رها کند. تعیین دقیق مقدار مصرف و طول دورهٔ درمان کاملاً بر عهدهٔ پزشک معالج است.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

اسپاسم و درد عضلانی دستگاه گوارش، از جمله سندرم رودهٔ تحریک‌پذیر

بزرگسالاندوز آغازین خوراکی: ۱۵ میلی‌گرم، ۳ بار در شبانه‌روز، حداقل یک ساعت پیش از هر وعدهٔ غذایی، و ۳۰ میلی‌گرم هنگام خواب؛ مجموع اولیه ۷۵ میلی‌گرم در شبانه‌روز است. سپس دوز بر اساس پاسخ و تحمل تنظیم می‌شود.

با معدهٔ خالی مصرف شود؛ در انسداد دستگاه گوارش، ایلئوس فلجی، کولیت اولسراتیو شدید یا مگاکولون سمی مصرف نشود.

زخم معده و اثنی‌عشر، به‌عنوان درمان کمکی

بزرگسالاندوز آغازین خوراکی: ۱۵ میلی‌گرم، ۳ بار در شبانه‌روز، حداقل یک ساعت پیش از هر وعدهٔ غذایی، و ۳۰ میلی‌گرم هنگام خواب؛ مجموع اولیه ۷۵ میلی‌گرم در شبانه‌روز است. سپس دوز بر اساس پاسخ و تحمل تنظیم می‌شود.

فقط به‌عنوان درمان کمکی و همراه برنامهٔ درمانی زخم مصرف شود؛ مدت ادامهٔ درمان را پزشک بر اساس پاسخ بالینی تعیین می‌کند.

ترشح بیش‌ازحد اسید معده

بزرگسالانرژیم عددی استاندارد و مستقلی برای این عنوان بدون تعیین علت زمینه‌ای قابل ارائه نیست؛ دوز، فواصل و مدت مصرف بر پایهٔ علت ترشح اسید، شدت علائم، درمان هم‌زمان و پاسخ و تحمل بیمار توسط پزشک تعیین می‌شود.

برای مصرف طولانی‌مدت، علت زمینه‌ای ترشح زیاد اسید باید ارزیابی شود؛ این دارو جایگزین درمان اختصاصی علت نیست.

بیش‌فعالی دترسور مثانه و بی‌اختیاری ادرار در بزرگسالان

بزرگسالان۱۵ تا ۳۰ میلی‌گرم خوراکی، ۴ بار در شبانه‌روز؛ دوز بر اساس پاسخ و تحمل تنظیم می‌شود.

در انسداد مجاری ادراری، احتباس ادرار یا بزرگی پروستات همراه با انسداد مصرف نشود.

کاهش تعریق بیش‌ازحد

بزرگسالاندوز آغازین خوراکی: ۱۵ میلی‌گرم، ۳ بار در شبانه‌روز، حداقل یک ساعت پیش از هر وعدهٔ غذایی، و ۳۰ میلی‌گرم هنگام خواب؛ سپس بر اساس پاسخ و تحمل تنظیم می‌شود.

کاهش تعریق خطر گرمازدگی را، به‌ویژه در هوای گرم، هنگام تب یا ورزش، افزایش می‌دهد؛ از گرمای شدید دوری شود.

تنظیم دوز: این اطلاعات کلی است و جایگزین نسخه نیست؛ پزشک دوز دقیق را بر اساس اندیکاسیون، پاسخ و تحمل بیمار، سن، بیماری‌های همراه و داروهای هم‌زمان تعیین می‌کند. در سالمندان و بیماران مبتلا به اختلال کلیه یا کبد، مصرف باید با احتیاط و تنظیم فردی انجام شود؛ سالمندان ممکن است به عوارض آنتی‌موسکارینی حساس‌تر باشند. ایمنی و اثربخشی در کودکان ثابت نشده و رژیم استانداردی برای آنان وجود ندارد. حداکثر مقدار روزانه در بزرگسالان ۱۲۰ میلی‌گرم است و نباید از آن تجاوز شود.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • اگر به پروپانتلین یا سایر داروهای آنتی‌کولینرژیک حساسیت دارید، حتماً به پزشک بگویید.
  • سابقهٔ گلوکوم زاویه‌بسته، بزرگی پروستات یا دشواری در ادرار کردن، میاستنی‌گراویس یا انسداد دستگاه گوارش را با پزشک در میان بگذارید.
  • اگر بیماری قلبی مانند تپش نامنظم قلب، فتق هیاتال همراه با ریفلاکس، یا کولیت زخمی شدید روده بزرگ دارید، پزشک را مطلع کنید.
  • سالمندان معمولاً به عوارضی مانند گیجی، یبوست و دشواری ادرار حساس‌ترند، پس مصرف این دارو در این گروه سنی باید با احتیاط و زیر نظر پزشک باشد.
  • فهرست کامل داروها، مکمل‌ها و گیاهان دارویی مصرفی خود، و نیز بارداری یا شیردهی احتمالی، را به پزشک و داروساز اطلاع دهید.
  • در هوای گرم یا هنگام فعالیت بدنی سنگین احتیاط بیشتری کنید، چون این دارو تعریق بدن را کم می‌کند.
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • خشکی دهان
  • تاری خفیف دید
  • یبوست
  • کاهش تعریق
  • سرگیجه یا خواب‌آلودگی خفیف
  • دشواری خفیف در شروع ادرار کردن
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • درد ناگهانی چشم، تاری شدید دید یا دیدن هالهٔ رنگی دور نورها، که می‌تواند نشانهٔ حملهٔ گلوکوم باشد — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • ناتوانی کامل در ادرار کردن یا درد شدید زیر شکم، که می‌تواند نشانهٔ احتباس ادرار باشد — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • یبوست شدید، نفخ دردناک یا نبود دفع مدفوع برای چند روز، که می‌تواند نشانهٔ انسداد روده باشد — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • تپش شدید یا نامنظم قلب — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • نشانه‌های گرمازدگی مانند داغی شدید پوست بدون تعریق، گیجی یا ضعف در هوای گرم — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • علائم واکنش آلرژیک شدید مانند ورم صورت و لب‌ها، کهیر گسترده یا دشواری تنفس — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

مصرف هم‌زمان پروپانتلین با سایر داروهای آنتی‌کولینرژیک یا داروهایی با اثر ضدموسکارینی، مانند برخی آنتی‌هیستامین‌ها، ضدافسردگی‌های سه‌حلقه‌ای و برخی داروهای ضدپارکینسون، می‌تواند خشکی دهان، یبوست و دشواری ادرار را تشدید کند. از آنجا که این دارو حرکت دستگاه گوارش را کند می‌کند، ممکن است جذب برخی داروهای خوراکی دیگری را که هم‌زمان مصرف می‌شوند تغییر دهد؛ به همین دلیل بهتر است فاصلهٔ مصرف با داروهایی مانند آنتی‌اسیدها رعایت شود. الکل نیز می‌تواند خواب‌آلودگی و سرگیجهٔ ناشی از این دارو را بیشتر کند. فهرست کامل داروها و مکمل‌هایتان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل‌های احتمالی بررسی شود.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

اطلاعات کافی و قطعی دربارهٔ بی‌خطر بودن کامل پروپانتلین در بارداری در دست نیست؛ از این رو مصرف آن در دوران بارداری تنها زمانی توصیه می‌شود که پزشک تشخیص دهد فایدهٔ آن برای مادر بیش از خطر احتمالی است. دربارهٔ ترشح این دارو در شیر مادر و اثر آن بر نوزاد نیز اطلاعات کافی وجود ندارد، بنابراین مادران شیرده باید پیش از مصرف حتماً با پزشک مشورت کنند.

۱۰

نگهداری

پروپانتلین را در دمای اتاق و دور از رطوبت، نور مستقیم و گرمای زیاد نگهداری کنید. آن را در جایی دور از دسترس کودکان قرار دهید و پیش از هر بار مصرف، تاریخ انقضای بسته را بررسی کنید. داروهای تاریخ‌گذشته یا اضافی را طبق راهنمایی داروخانه دور بریزید، نه در فاضلاب یا زبالهٔ خانگی.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
قرص15 mg
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
پروپانتلین 15م گ قرص PROPANTHELINE BROMIDE 15MG TAB
داروئی ارایشی وبهداشتی مینو
قرص
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا پروپانتلین باعث خشکی دهان می‌شود؟
بله، خشکی دهان یکی از عوارض شایع این دارو است، چون ترشح بزاق را کم می‌کند. نوشیدن آب کافی و استفاده از آدامس بدون قند معمولاً کمک‌کننده است؛ اگر این حالت شدید یا آزاردهنده شد، با پزشک در میان بگذارید.
۰۲چرا باید پروپانتلین را پیش از غذا مصرف کرد؟
چون مصرف هم‌زمان این دارو با غذا ممکن است جذب و اثربخشی آن را کم کند. به همین دلیل معمولاً توصیه می‌شود پیش از وعده‌های غذایی مصرف شود، اما زمان‌بندی دقیق را پزشک یا داروساز مشخص می‌کند.
۰۳آیا پروپانتلین باعث خواب‌آلودگی می‌شود؟
در برخی افراد ممکن است خواب‌آلودگی یا سرگیجهٔ خفیف ایجاد کند. تا زمانی که واکنش بدن خود را به این دارو نمی‌دانید، هنگام رانندگی یا کار با ابزار حساس احتیاط کنید.
۰۴مصرف پروپانتلین در هوای گرم چه احتیاطی نیاز دارد؟
این دارو ترشح عرق را کاهش می‌دهد و توان بدن برای خنک شدن را کم می‌کند، بنابراین در هوای گرم یا هنگام فعالیت شدید خطر گرمازدگی بیشتر می‌شود. در چنین شرایطی از ماندن طولانی در گرما بپرهیزید و مایعات کافی بنوشید.
۰۵اگر یک نوبت مصرف پروپانتلین را فراموش کنم چه باید کرد؟
معمولاً اگر فاصلهٔ زیادی تا نوبت بعدی نمانده باشد، نوبت فراموش‌شده نادیده گرفته می‌شود و دو دوز با هم مصرف نمی‌شود. برای تصمیم دقیق دربارهٔ برنامهٔ مصرف خودتان، با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه A03AB05. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.