پراسوگرل
پراسوگرل داروییِ ضدپلاکت از گروهِ تینوپیریدینهاست که با جلوگیری از بههمچسبیدنِ پلاکتها، از تشکیلِ لختهٔ خون در عروقِ قلب پیشگیری میکند.
این دارو معمولاً همراه با آسپرین، پس از حملهٔ قلبی یا آنژیوپلاستی و استنتگذاریِ عروقِ کرونر، برای پیشگیری از لختهشدنِ خون و حملهٔ قلبیِ مجدد تجویز میشود.
مهمترین نکتهٔ ایمنیِ این دارو، افزایشِ احتمالِ خونریزی و خطرِ جدیِ قطعِ ناگهانیِ آن پس از استنتگذاری است.
اگر خونریزیِ غیرعادی، کبودیِ گسترده، سردردِ شدیدِ ناگهانی یا ضعفِ یکطرفهٔ بدن دیدید، یا قرار است عملِ جراحی یا کارِ دندانپزشکی داشته باشید، با پزشک مشورت کنید. در نشانههای شدید، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
پراسوگرل داروییِ خوراکی از ردهٔ ضدپلاکتها و در گروهِ درمانیِ خون و خونسازی است که در ایران با نامهای تجاریِ گوناگونی از جمله پروگان، بایوسوگرل و افیگرل نیز عرضه میشود. این دارو در گروهِ داروییِ تینوپیریدینها (Thienopyridine) جای میگیرد؛ خانوادهای که با اتصالِ برگشتناپذیر به گیرندهٔ ویژهای روی سطحِ پلاکتها، مانعِ فعالشدن و بههمچسبیدنِ آنها میشوند. با این مکانیسم، احتمالِ تشکیلِ لختهٔ خون در عروقِ کرونرِ قلب کاهش مییابد. پراسوگرل بهصورتِ قرصِ خوراکی در دسترس است و هدفِ اصلیِ مصرفِ آن، معمولاً همراه با آسپرین، پیشگیری از حملهٔ قلبی و ترومبوزِ مجدد پس از سندرمِ کرونریِ حاد یا استنتگذاریِ کرونر است.
موارد مصرف
- پیشگیری از لختهشدنِ خون (ترومبوز) پس از سندرمِ کرونریِ حاد، مانندِ حملهٔ قلبی یا آنژینِ ناپایدار
- کاهشِ خطرِ لختهشدنِ خون در داخلِ استنت، پس از آنژیوپلاستی و استنتگذاریِ عروقِ کرونر
- پیشگیری از حملهٔ قلبی یا سکتهٔ قلبیِ مجدد در بیمارانی که بهتازگی استنتگذاریِ کرونر شدهاند
- مصرفِ همزمان با آسپرین بهعنوانِ بخشی از درمانِ دوگانهٔ ضدپلاکتی پس از استنتگذاری
روش مصرف
پراسوگرل معمولاً یکبار در روز، با یا بدونِ غذا، و ترجیحاً هر روز در ساعتِ ثابتی مصرف میشود تا اثرِ ضدلختگیِ آن پیوسته بماند. مقدارِ دقیقِ مصرف و طولِ دورهٔ درمان را فقط پزشکِ معالج، بر اساسِ نوعِ استنت و وضعیتِ بالینیِ فرد، تعیین میکند. این دارو را هرگز خودسرانه و بدونِ هماهنگی با پزشک قطع نکنید؛ قطعِ ناگهانیِ آن، بهویژه در ماههای اولِ پس از استنتگذاری، میتواند خطرِ لختهشدنِ داخلِ استنت را بهشدت افزایش دهد. اگر نوبتی از دارو فراموش شد، طبقِ راهنماییِ داروساز عمل کنید و هرگز برای جبران، دوزِ دوبرابر مصرف نکنید. این توضیحات جنبهٔ آموزشی دارند و جایگزینِ نسخه یا توصیهٔ مستقیمِ پزشک نیستند.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
سندرم کرونری حاد، مانند آنژین ناپایدار یا سکتهٔ قلبی، در بیمارِ تحت آنژیوپلاستی کرونر
با یا بدون غذا مصرف میشود؛ در خونریزی فعال یا سابقهٔ سکتهٔ مغزی یا حملهٔ ایسکمیک گذرا مصرف نشود.
پیشگیری از ترومبوز داخل استنت پس از آنژیوپلاستی و استنتگذاری عروق کرونر
قطع زودهنگام درمان میتواند خطر لختهشدن استنت و سکتهٔ قلبی را افزایش دهد.
پیشگیری از سکتهٔ قلبیِ مجدد پس از استنتگذاری کرونر در زمینهٔ سندرم کرونری حاد
درمان باید منظم و روزانه مصرف شود و قطع آن بدون نظر پزشک انجام نشود.
درمان دوگانهٔ ضدپلاکتی پس از استنتگذاری عروق کرونر
قرص را میتوان با یا بدون غذا مصرف کرد؛ نشانههای خونریزی غیرطبیعی نیازمند ارزیابی فوری است.
پیش از مصرف بدانید
- اگر سابقهٔ سکتهٔ مغزی یا حملهٔ ایسکمیکِ گذرا دارید، حتماً به پزشک بگویید؛ این دارو معمولاً برای این افراد توصیه نمیشود
- اگر خونریزیِ فعال، زخمِ معده، یا هرگونه اختلالِ خونریزیدهنده دارید
- اگر داروهای رقیقکنندهٔ خونِ دیگر، ضدالتهابهای غیراستروئیدی، یا مکملهای گیاهیِ مؤثر بر انعقادِ خون مصرف میکنید
- اگر قرار است بهزودی عملِ جراحی یا کارِ دندانپزشکی انجام دهید
- اگر باردار هستید، شیر میدهید، یا قصدِ بارداری دارید
- اگر سالمند هستید یا وزنِ بدنتان پایین است، حتماً به پزشک بگویید؛ ممکن است نیاز به تنظیمِ دوز یا نظارتِ بیشتر باشد
عوارض احتمالی
- کبودیِ آسان یا طولکشیدنِ خونریزیِ بریدگیهای کوچک
- خونریزیِ بینی
- خونریزیِ خفیفِ لثه، بهویژه هنگامِ مسواکزدن
- سردرد یا سرگیجهٔ خفیف
- نشانههای خونریزیِ گوارشی مانندِ مدفوعِ سیاهرنگ یا استفراغِ خونی — فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- سردردِ شدید و ناگهانی، ضعفِ یکطرفهٔ بدن، یا اختلالِ گفتار که میتواند نشانهٔ خونریزیِ مغزی باشد — با اورژانس تماس بگیرید
- کبودی یا خونریزیِ گسترده و بیدلیل همراه با تبِ مداوم، ضعفِ شدید یا گیجی — فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- تورمِ صورت و لب، کهیر، یا مشکل در تنفس بهعنوانِ نشانهٔ واکنشِ آلرژیک شدید — فوراً به اورژانس مراجعه کنید
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
پراسوگرل معمولاً همراه با آسپرین تجویز میشود، اما مصرفِ همزمانِ آن با سایر داروهای رقیقکنندهٔ خون مانندِ وارفارین یا هپارین، ضدالتهابهای غیراستروئیدی، برخی داروهای ضدافسردگی، و حتی مکملهای گیاهیِ مؤثر بر انعقادِ خون، خطرِ خونریزی را افزایش میدهد. مصرفِ الکل نیز میتواند این خطر را بیشتر کند. فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایی را که مصرف میکنید به پزشک و داروساز بگویید تا تداخلهای احتمالی بررسی شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعاتِ محدودی دربارهٔ ایمنیِ پراسوگرل در بارداری وجود دارد و مصرفِ آن تنها زمانی در نظر گرفته میشود که پزشک، معمولاً متخصصِ قلب، فایدهٔ آن را برای مادر بیشتر از خطرِ احتمالی بداند. هنوز مشخص نیست این دارو در شیرِ مادر ترشح میشود یا نه، پس پیش از مصرف در دورانِ شیردهی نیز حتماً با پزشک مشورت کنید.
نگهداری
پراسوگرل را در دمای اتاق، دور از رطوبت و نورِ مستقیمِ آفتاب، در بستهبندیِ اصلیِ خود و دور از دسترسِ کودکان نگهداری کنید و پیش از هر مصرف، تاریخِ انقضای آن را بررسی کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 10 mg |
| قرص | 5 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲۳ برند از ۱۵ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا باید پراسوگرل و آسپرین را با هم مصرف کنم؟
۰۲اگر یک نوبتِ دارو را فراموش کنم چه کار کنم؟
۰۳چرا نباید پراسوگرل را خودسرانه قطع کنم؟
۰۴آیا کبودی یا خونریزیِ خفیف هنگامِ مصرفِ این دارو طبیعی است؟
۰۵آیا پیش از عملِ جراحی باید مصرفِ پراسوگرل را قطع کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲۳ برند از ۱۵ سازنده، در گروه B01AC22. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.