بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · مغز و اعصاب

پیموزاید

Pimozide
رده ATC N05AG02شکل قرصدوز 4 mg، 1 mgبرند در ایران ۴
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

پیموزاید دارویی ضدروان‌پریشی از نسلِ اول است که با کاهشِ فعالیتِ دوپامین در مغز، علائمِ حرکتی و روانیِ ناشی از این مادهٔ شیمیایی را کنترل می‌کند.

بیشتر برای چه؟

این دارو بیشتر برای کاهشِ تیک‌های حرکتی و صوتیِ سندرم تورت و نیز در برخی مواردِ روان‌پریشیِ مقاوم به درمان‌های دیگر تجویز می‌شود.

نکتهٔ ایمنی مهم

مهم‌ترین نکتهٔ ایمنیِ پیموزاید، اثرِ آن بر ریتمِ قلب و احتمالِ طولانی‌شدنِ فاصلهٔ QT است؛ به همین دلیل پزشک معمولاً پیش و حینِ درمان نوارِ قلب کنترل می‌کند.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر تپشِ قلب، غش، تبِ بالا همراه با سفتیِ عضلانی، یا حرکاتِ غیرارادیِ جدید ظاهر شد، باید بی‌درنگ با پزشک یا اورژانس تماس گرفت.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Pimozide
۰۲

معرفی دارو

پیموزاید داروی ضدروان‌پریشیِ نسل اول (تیپیک) از خانوادهٔ دی‌فنیل‌بوتیل‌پیپریدین‌ها و از گروهِ داروهای مؤثر بر دستگاهِ عصبی است. این دارو با مسدود کردنِ گیرندهٔ دوپامین (Dopamine Receptor) در مغز، فعالیتِ بیش‌ازحدِ مسیرهای دوپامینرژیک را کاهش می‌دهد و از این راه علائمِ حرکتی و روانیِ مرتبط را تعدیل می‌کند. کاربردِ اصلیِ پیموزاید، کاهشِ تیک‌های حرکتی و صوتیِ سندرمِ تورت در مواردی است که درمان‌های دیگر پاسخِ کافی نداده‌اند؛ همچنین در برخی موارد برای روان‌پریشیِ مزمنِ مقاوم به درمان به‌کار می‌رود. ویژگیِ متمایزِ این دارو نسبت به بسیاری از داروهای مشابه، اثرِ آن بر ریتمِ الکتریکیِ قلب است؛ به همین دلیل مصرفِ آن همیشه باید زیرِ نظرِ دقیقِ پزشک و همراه با پایشِ دوره‌ایِ نوارِ قلب باشد.

۰۳

موارد مصرف

  • کاهشِ تیک‌های حرکتی و صوتیِ سندرم تورت که به درمان‌های دیگر پاسخِ کافی نداده‌اند
  • کنترلِ علائمِ روان‌پریشی در بیمارانی که سایر داروهای ضدروان‌پریشی برایشان مؤثر نبوده است
  • کمک به کنترلِ برخی اختلالاتِ هذیانیِ خاص، مانند هذیانِ انگل‌زدگیِ پوستی، به تشخیصِ روان‌پزشک
۰۴

روش مصرف

پیموزاید معمولاً به‌صورتِ قرص و طبقِ برنامهٔ زمانیِ مشخصی که پزشک تعیین می‌کند مصرف می‌شود؛ بهتر است هر روز در ساعتِ ثابتی خورده شود تا سطحِ دارو در بدن یکنواخت بماند. این قرص را می‌توان با یا بدونِ غذا میل کرد، مگر آنکه پزشک یا داروساز توصیهٔ دیگری داده باشد. مقدارِ مصرف و مدتِ درمان کاملاً بر اساسِ وضعیتِ هر فرد تعیین می‌شود، پس هرگز نباید آن را خودسرانه تغییر داد یا بیش از نسخه مصرف کرد. قطعِ ناگهانیِ پیموزاید پس از مصرفِ طولانی‌مدت می‌تواند باعثِ بازگشتِ تیک‌ها یا علائمِ روانی شود؛ بنابراین هرگونه تغییر یا توقفِ مصرف باید تدریجی و طبقِ نظرِ پزشک انجام شود.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

سندرم تورت با تیک‌های حرکتی و صوتی شدید و مقاوم به درمان

بزرگسالانمصرف روزانه با مقدار آغازین کم، ترجیحاً در زمان ثابت؛ سپس افزایش آهسته و مرحله‌ای بر پایهٔ پاسخ و تحمل تا رسیدن به کمترین مقدار مؤثر. پس از کنترل تیک‌ها، کاهش دوز باید تدریجی باشد.
کودکانبرای کودک و نوجوان، فقط در تیک‌های شدید و مقاوم: دوز بر اساس وزن، از مقدار بسیار کم و ترجیحاً هنگام خواب آغاز و به‌آرامی افزایش داده می‌شود؛ سقف مصرف بر پایهٔ وزن و وضعیت قلبی تعیین می‌شود.

برای تیک‌های خفیف یا صرفاً ظاهری مناسب نیست؛ پیش از شروع و هنگام تنظیم دوز، نوار قلب و بررسی الکترولیت‌ها لازم است.

اسکیزوفرنی و سایر اختلالات روان‌پریشی مزمن مقاوم به درمان‌های دیگر

بزرگسالانمصرف روزانه، با مقدار کم آغاز و در فواصل هفتگی یا طولانی‌تر، بر اساس پاسخ و تحمل، به‌تدریج افزایش داده می‌شود؛ پس از کنترل علائم، کمترین مقدار مؤثر برای درمان نگهدارنده ادامه می‌یابد.

پاسخ ممکن است با تأخیر ظاهر شود؛ نوار قلب پیش از شروع و به‌صورت دوره‌ای لازم است و قطع درمان باید تدریجی باشد.

اختلالات هذیانی خاص، مانند هذیان انگل‌زدگی پوستی

بزرگسالانمصرف روزانه با مقدار کم، سپس افزایش بسیار آهسته و مرحله‌ای تا رسیدن به پاسخ کافی؛ پس از تثبیت، کمترین مقدار مؤثر ادامه داده می‌شود و قطع درمان به‌تدریج انجام می‌گیرد.

تشخیص باید توسط روان‌پزشک تأیید شود؛ به‌دلیل خطر آریتمی، بررسی نوار قلب، الکترولیت‌ها و تداخل‌های دارویی ضروری است.

تنظیم دوز: پیموزاید به‌دلیل حاشیهٔ درمانی باریک و خطر طولانی‌شدن فاصلهٔ کیوتی و آریتمی، دارویی پرخطر است. در سالمندان و در نارسایی کبد یا کلیه، درمان باید با مقدار آغازین کمتر و افزایش بسیار آهسته انجام شود؛ حداکثر مقدار روزانه به بیماری و وضعیت بیمار بستگی دارد. دوز کاملاً فردی است و پزشک آن را بر اساس سن، وزن، شدت بیماری، عملکرد کلیه و کبد، نوار قلب، الکترولیت‌ها و داروهای هم‌زمان تعیین می‌کند.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • هرگونه حساسیتِ شناخته‌شده به پیموزاید یا سایرِ داروهای ضدروان‌پریشی را به پزشک اطلاع دهید
  • سابقهٔ بیماریِ قلبی، اختلالِ ریتمِ قلب یا طولانی‌بودنِ فاصلهٔ QT در خود یا نزدیکانِ خانواده را حتماً با پزشک در میان بگذارید
  • فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و گیاهانِ داروییِ مصرفی خود را به پزشک بگویید، به‌ویژه هر دارویی که بر ریتمِ قلب اثر می‌گذارد
  • سابقهٔ صرع یا تشنج و هرگونه اختلالِ کبدی یا کلیوی را با پزشک مطرح کنید
  • اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا شیر می‌دهید، پیش از شروعِ این دارو با پزشک مشورت کنید
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • خواب‌آلودگی و احساسِ خستگی
  • خشکیِ دهان
  • لرزشِ خفیفِ دست یا سفتیِ عضلانی
  • یبوست
  • سردرد
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • حرکاتِ غیرارادیِ جدید در صورت، زبان یا اندام‌ها؛ در صورتِ مشاهده به پزشک اطلاع دهید
  • تبِ بالا همراه با سفتیِ شدیدِ عضلانی، تعریقِ زیاد و گیجی؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید
  • تپشِ قلب، سرگیجهٔ شدید یا غش که ممکن است به اختلالِ ریتمِ قلب مربوط باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید
  • تورمِ صورت یا لب‌ها، کهیرِ گسترده یا مشکل در تنفس؛ با اورژانس تماس بگیرید
  • افکار یا رفتارِ غیرعادی و افسردگیِ شدید؛ در اسرع وقت با پزشک در میان بگذارید

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

پیموزاید با داروهای متعددی تداخل دارد و مهم‌ترین نگرانی، تشدیدِ اثرِ آن بر ریتمِ قلب است. مصرفِ هم‌زمان با برخی آنتی‌بیوتیک‌های ماکرولیدی، داروهای ضدقارچِ آزولی، برخی داروهای ضدافسردگی و هر دارویِ دیگری که فاصلهٔ QT را طولانی می‌کند، می‌تواند خطرناک باشد و معمولاً ممنوع یا نیازمندِ احتیاطِ شدید است. آبِ گریپ‌فروت نیز می‌تواند سطحِ خونیِ پیموزاید را بالا ببرد و مصرفِ الکل یا سایرِ داروهای خواب‌آور و آرام‌بخش می‌تواند خواب‌آلودگی را تشدید کند. به همین دلیل، فهرستِ کاملِ داروها و مکمل‌هایتان را به پزشک و داروساز بگویید تا از هرگونه تداخلِ خطرناک پیشگیری شود.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

اطلاعاتِ محدودی دربارهٔ ایمنیِ پیموزاید در بارداری در دست است، بنابراین مصرفِ آن معمولاً تنها زمانی توصیه می‌شود که فایدهٔ آن برای مادر از خطرِ احتمالی بیشتر باشد. مصرف در ماه‌های پایانیِ بارداری ممکن است در نوزادِ تازه‌متولدشده باعثِ علائمِ گذرای حرکتی یا بی‌قراری شود. پیموزاید همچنین ممکن است به مقدارِ کمی وارد شیرِ مادر شود، پس تصمیم دربارهٔ ادامهٔ شیردهی در دورانِ مصرفِ این دارو باید حتماً با پزشک گرفته شود.

۱۰

نگهداری

پیموزاید را در دمای اتاق و دور از نورِ مستقیمِ آفتاب، رطوبت و گرمای زیاد نگهداری کنید. قرص‌ها را در بستهٔ اصلیِ خود و دور از دسترسِ کودکان نگه دارید. پیش از هر بار مصرف تاریخِ انقضا را بررسی کنید و داروهای تاریخ‌گذشته یا اضافی را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید، نه در سطلِ زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
قرص1 mg
قرص4 mg
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۴ برند از ۳ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
اورپ ORAP
30 TABLET in 1 BLISTER PACK in 1 BOX
Lusomedicamenta
قرص
اورپ فورت ORAP FORTE
20 TABLET in 1 BLISTER PACK in 1 CARTON
Lusomedicamenta
قرص
پیمورپ PIMORAP
30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
آفا شیمی
قرص
پوریکا PORICA
30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی رها اصفهان
قرص
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱چرا پزشک پیش از شروعِ پیموزاید نوارِ قلب می‌گیرد؟
چون پیموزاید می‌تواند فاصلهٔ QT در نوارِ قلب را طولانی کند که در مواردِ نادر خطرِ اختلالِ ریتمِ قلب را افزایش می‌دهد. گرفتنِ نوارِ قلب پیش از شروع و در طولِ درمان به پزشک کمک می‌کند این خطر زودتر شناسایی شود.
۰۲آیا پیموزاید اعتیادآور است؟
خیر، پیموزاید جزوِ داروهای اعتیادآور نیست. بااین‌حال، قطعِ ناگهانیِ آن پس از مصرفِ طولانی‌مدت می‌تواند باعثِ بازگشتِ تیک‌ها یا علائم شود، پس قطعِ دارو باید تدریجی و طبقِ نظرِ پزشک انجام شود.
۰۳آیا مصرفِ پیموزاید همراه با غذا لازم است؟
معمولاً می‌توان پیموزاید را با یا بدونِ غذا مصرف کرد، مگر آنکه پزشک یا داروساز توصیهٔ خاصی داده باشد. مهم‌تر از این، مصرفِ منظم و هرروزه در ساعتِ ثابت است.
۰۴اگر یک نوبتِ مصرفِ پیموزاید فراموش شود چه باید کرد؟
به‌محضِ یادآوری، همان نوبت باید مصرف شود مگر آنکه به زمانِ نوبتِ بعدی نزدیک باشد؛ در این صورت آن نوبتِ فراموش‌شده حذف می‌شود و هرگز نباید دو برابر مصرف کرد. اگر فراموشی زیاد تکرار می‌شود، باید با پزشک یا داروساز مشورت کرد.
۰۵آیا پیموزاید بر رانندگی اثر می‌گذارد؟
بله، چون پیموزاید می‌تواند باعثِ خواب‌آلودگی یا کاهشِ هوشیاری شود، به‌ویژه در روزهای ابتداییِ مصرف یا پس از تغییرِ مقدار، بهتر است تا اطمینان از واکنشِ بدن، از رانندگی و کار با ابزارهای خطرناک خودداری شود.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۸ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۴ برند از ۳ سازنده، در گروه N05AG02. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.