بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · مغز و اعصاب

پیلوکارپین

Pilocarpine Hydrochloride
رده ATC N07AX01شکل قرصدوز 5 mgبرند در ایران ۳
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

پیلوکارپین دارویی از گروهِ محرک‌های کولینرژیک است که با تحریکِ گیرنده‌های موسکارینیِ بدن، ترشحِ غدد بزاقی را افزایش می‌دهد.

بیشتر برای چه؟

بیشترین کاربردِ آن، کاهشِ خشکیِ دهان در سندرمِ شوگرن یا پس از پرتودرمانیِ سرطان‌های ناحیهٔ سر و گردن است.

نکتهٔ ایمنی مهم

این دارو معمولاً باعثِ تعریقِ زیاد می‌شود و در بیماریِ تنفسی یا قلبیِ زمینه‌ای باید با احتیاطِ ویژه و زیرِ نظرِ پزشک مصرف شود.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر تنگیِ نفس، ضربانِ نامنظمِ قلب یا نشانه‌های حساسیتِ شدید داشتید، یا بیماریِ ریوی، قلبی یا گوارشیِ زمینه‌ای دارید، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Pilocarpine
۰۲

معرفی دارو

پیلوکارپین آلکالوییدی طبیعی از دستهٔ محرک‌های کولینرژیک (Cholinergic Agonist) است که مستقیماً گیرنده‌های موسکارینیِ بدن را فعال می‌کند. این تحریک، فعالیتِ غدد برون‌ریز و به‌ویژه غدد بزاقی را بالا می‌برد و ترشحِ بزاق را بیشتر می‌کند. شکلِ خوراکیِ این دارو عمدتاً برای درمانِ خشکیِ دهان (Xerostomia) ناشی از کاهشِ کارکردِ غدد بزاقی به کار می‌رود، به‌ویژه در سندرمِ شوگرن و پس از آسیبِ غدد بزاقی در پرتودرمانیِ ناحیهٔ سر و گردن. اثرِ آن معمولاً طیِ حدودِ نیم ساعت آغاز می‌شود و چند ساعت ادامه دارد، به همین دلیل معمولاً چند نوبت در روز تجویز می‌شود.

۰۳

موارد مصرف

  • کاهشِ خشکیِ دهان در بیمارانِ مبتلا به سندرمِ شوگرن
  • بهبودِ خشکیِ دهانِ ناشی از پرتودرمانیِ سرطان‌های ناحیهٔ سر و گردن
  • افزایشِ ترشحِ بزاق در نارساییِ مزمنِ غدد بزاقی
  • کاهشِ مشکلاتِ بلع، گفتار و راحتیِ دهانی ناشی از کمبودِ بزاق
۰۴

روش مصرف

پیلوکارپین را طبقِ برنامه‌ای که پزشک مشخص کرده مصرف کنید، ترجیحاً همراه با یک لیوانِ پرِ آب. مصرفِ آن همراه یا بدونِ غذا معمولاً بی‌اشکال است، مگر آنکه پزشک یا داروساز توصیهٔ دیگری داده باشد. چون اثرِ دارو موقتی است، معمولاً باید در طولِ روز چند بار مصرف شود تا خشکیِ دهان به‌طورِ پیوسته کنترل شود؛ رعایتِ منظمِ نوبت‌ها به کنترلِ بهترِ علائم کمک می‌کند. مقدار و تعدادِ دقیقِ مصرفِ روزانه را فقط پزشک، متناسب با شرایطِ شما، تعیین می‌کند و بدونِ مشورتِ او نباید آن را تغییر دهید یا مصرف را قطع کنید.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

کاهش خشکی دهان در سندرم شوگرن

بزرگسالان۵ میلی‌گرم (یک قرص) چهار نوبت در روز؛ در صورت پاسخ ناکافی و تحمل مناسب، افزایش تدریجی تا حداکثر ۳۰ میلی‌گرم در روز در دوزهای تقسیم‌شده.

با یک لیوان آب، هنگام وعده‌های غذایی و پیش از خواب مصرف شود؛ پاسخ معمولاً پس از حدود ۶ هفته ارزیابی می‌شود و در نبود بهبود پس از ۲ تا ۳ ماه، ادامه درمان باید بازبینی شود.

بهبود خشکی دهان ناشی از پرتودرمانی سرطان‌های سر و گردن

بزرگسالانشروع با ۵ میلی‌گرم (یک قرص) سه نوبت در روز؛ در صورت پاسخ ناکافی پس از حدود ۴ هفته و تحمل مناسب، افزایش تدریجی تا ۱۵ تا ۳۰ میلی‌گرم در روز در دوزهای تقسیم‌شده.

هنگام یا بلافاصله پس از غذا و با یک لیوان آب مصرف شود؛ آخرین نوبت با شام باشد. اگر پس از ۲ تا ۳ ماه بهبودی ایجاد نشد، درمان باید بازبینی شود.

افزایش ترشح بزاق در نارسایی مزمن غدد بزاقی

بزرگسالان۵ میلی‌گرم سه نوبت در روز؛ دوز نگهدارنده معمولاً ۱۵ تا ۳۰ میلی‌گرم در روز در نوبت‌های تقسیم‌شده است.

اثر دارو به وجود عملکرد باقی‌مانده در غدد بزاقی وابسته است؛ هنگام یا بلافاصله پس از غذا و با یک لیوان آب مصرف شود.

کاهش مشکلات بلع، گفتار و ناراحتی دهانی ناشی از کمبود بزاق

بزرگسالان۵ میلی‌گرم سه نوبت در روز؛ در صورت پاسخ ناکافی و تحمل مناسب، افزایش تدریجی تا ۱۵ تا ۳۰ میلی‌گرم در روز در دوزهای تقسیم‌شده.

بهبود این علائم با افزایش ترشح بزاق سنجیده می‌شود؛ اثر کامل ممکن است ۴ تا ۸ هفته زمان ببرد و در نبود بهبود پس از ۲ تا ۳ ماه، ادامه درمان باید بازبینی شود.

تنظیم دوز: دوز دقیق بر پایه سن، وزن، شدت علائم، پاسخ و تحمل و وضعیت کبد و کلیه به‌وسیله پزشک تعیین می‌شود. در نارسایی متوسط کبدی، شروع معمول ۵ میلی‌گرم دو بار در روز است و در نارسایی شدید کبدی مصرف توصیه نمی‌شود؛ در نارسایی کلیه تنظیم قطعی دوز مشخص نیست و احتیاط لازم است. در سالمندان معمولاً تنظیم جداگانه لازم نیست، اما سرگیجه، اسهال و تکرر ادرار ممکن است بیشتر شود. از ۳۰ میلی‌گرم در روز یا ۱۰ میلی‌گرم در هر نوبت بیشتر مصرف نشود.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • هرگونه حساسیتِ شناخته‌شده به پیلوکارپین یا داروهای مشابه
  • ابتلا به آسم، برونشیتِ مزمن یا هر بیماریِ تنفسیِ دیگر
  • بیماری‌های قلبی-عروقی، ضربانِ نامنظمِ قلب یا فشارِ خونِ کنترل‌نشده
  • سابقهٔ زخمِ معده، سنگِ کلیه یا بیماری‌های کیسهٔ صفرا
  • بارداری، شیردهی یا برنامه‌ریزی برای بارداری
  • فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و داروهای گیاهیِ مصرفی، به‌ویژه داروهای قلبی
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • تعریقِ زیاد
  • حالتِ تهوع
  • گرگرفتگی و برافروختگیِ پوست
  • سردرد یا سرگیجهٔ خفیف
  • افزایشِ دفعاتِ ادرار
  • آبریزشِ بینی
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • نشانه‌های حساسیتِ شدید مانندِ تورمِ صورت و گلو یا مشکل در تنفس — در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • تنگیِ نفس یا خس‌خسِ سینه، به‌ویژه در افرادِ دارای بیماریِ تنفسیِ زمینه‌ای — مصرف را قطع کنید و سریع با پزشک تماس بگیرید.
  • ضربانِ نامنظم یا بسیار کندِ قلب، دردِ قفسهٔ سینه یا افتِ فشارِ خون — نیازمندِ بررسیِ فوریِ پزشکی است.
  • تعریقِ شدید همراه با سرگیجهٔ شدید یا ضعفِ غیرعادی که می‌تواند نشانهٔ کم‌آبیِ بدن باشد — با پزشک تماس بگیرید.
  • تاریِ دیدِ قابلِ‌توجه یا اختلال در دیدِ شب — به پزشک اطلاع دهید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

پیلوکارپین می‌تواند با داروهای مسدودکنندهٔ بتا (Beta-blocker) که برای قلب و فشارِ خون تجویز می‌شوند تداخل داشته باشد و خطرِ اختلال در ریتمِ قلب را بیشتر کند. مصرفِ هم‌زمان با سایرِ داروهای کولینرژیک نیز می‌تواند عوارضی مانندِ تعریقِ بیش‌ازحد یا دلپیچه را تشدید کند، درحالی‌که داروهای آنتی‌کولینرژیک (مانندِ برخی آنتی‌هیستامین‌ها یا داروهای ضدِافسردگی) می‌توانند اثرِ آن را کم کنند. فهرستِ کاملِ داروها و مکمل‌هایت را به پزشک و داروساز بگو تا از تداخل‌های ناخواسته پیشگیری شود.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

اطلاعاتِ کافی دربارهٔ بی‌خطر بودنِ کاملِ پیلوکارپین در بارداری در دست نیست، بنابراین مصرفِ آن در این دوران فقط با تشخیصِ پزشک و در صورتی انجام می‌شود که فایدهٔ آن بر خطرِ احتمالی برتری داشته باشد. مشخص نیست این دارو چه‌قدر در شیرِ مادر ترشح می‌شود، پس مادرانِ شیرده پیش از مصرف حتماً با پزشک مشورت کنند.

۱۰

نگهداری

این دارو را در دمای اتاق و دور از رطوبت و نورِ مستقیم نگهداری کنید. آن را دورِ از دسترسِ کودکان قرار دهید و پیش از مصرف همیشه تاریخِ انقضا را بررسی کنید. داروهای تاریخ‌گذشته یا اضافی را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
قرص5 mg
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۳ برند از ۶ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
سالاژن SALAGEN
3 BLISTER PACK in 1 BOX
Merus Labs
قرص
سالاژن 5 میلی گرم قرص SALAGEN 5MG TAB
14 in 1 BLISTER PACK
Merus Labs Netherlands B.V.
قرص
سالاژن SALAGEN
84 UNITED STATES PHARMACOPEIA UNIT in 1 BLISTER PACK · 14 in 1 BLISTER PACK · 5 MILLIGRAM in 1 BOX
Novartis
قرص
سالاژن SALAGEN
84 TABLET in 6 BLISTER PACK in 1 CARTON · 84 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX · 84 TABLET in 6 BLISTER PACK in 1 BOX
Patheon
قرص
پیلومکس PILOMAX
50 TABLET in 5 BLISTER PACK in 1 BOX
Sun Pharma
قرص
سالاژن SALAGEN
14 in 1 BLISTER PACK · 12 in 1 BLISTER PACK
novartis
قرص
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱چرا مصرفِ این دارو باعثِ تعریقِ زیاد می‌شود؟
پیلوکارپین علاوه بر غدد بزاقی، بر سایرِ غدد برون‌ریزِ بدن از جمله غدد عرق نیز اثر می‌گذارد و ترشحِ آن‌ها را بیشتر می‌کند. این تعریق معمولاً شایع و قابلِ تحمل است، اما اگر شدید باشد یا با سرگیجه همراه شود، باید به پزشک اطلاع داد.
۰۲اثرِ دارو چه زمانی شروع می‌شود و چه‌قدر طول می‌کشد؟
معمولاً افزایشِ ترشحِ بزاق طیِ نیم ساعت پس از مصرف آغاز می‌شود و اثرِ آن چند ساعت ادامه دارد. به همین دلیل، برای کنترلِ پیوستهٔ خشکیِ دهان معمولاً چند نوبت در طولِ روز لازم است که پزشک آن را مشخص می‌کند.
۰۳آیا این دارو ممکن است روی دیدِ من اثر بگذارد؟
برخی افراد پس از مصرف دچارِ تاریِ دیدِ خفیف یا حساسیت به نور می‌شوند، به‌ویژه در محیط‌های کم‌نور. اگر این حالت آزاردهنده یا شدید بود، بهتر است رانندگی در شب یا کار با ماشین‌آلات را محدود کنید و موضوع را با پزشک در میان بگذارید.
۰۴آیا می‌توانم این قرص را همراه با غذا مصرف کنم؟
بله، این دارو را معمولاً می‌توان همراه یا بدونِ غذا مصرف کرد، مگر آنکه پزشک یا داروساز توصیهٔ دیگری داده باشد. نوشیدنِ آبِ کافی هنگامِ مصرف نیز کمک‌کننده است.
۰۵اگر یک نوبتِ مصرف را فراموش کنم چه باید بکنم؟
اگر فاصلهٔ چندانی تا نوبتِ بعدی نمانده، بهتر است از دوزِ فراموش‌شده صرف‌نظر کنید و دوزِ دوبرابر مصرف نکنید. برای برنامه‌ریزیِ دقیقِ جبرانِ نوبت‌های فراموش‌شده، با پزشک یا داروسازِ خود مشورت کنید.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲۱ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۳ برند از ۶ سازنده، در گروه N07AX01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.