اوپیپرامول

اوپیپرامول دارویی خوراکی به‌شکل قرص است که از نظر ساختار شیمیایی به خانوادهٔ ضدافسردگی‌های سه‌حلقه‌ای (Tricyclic Antidepressants) نزدیک است و در همین گروه دارویی دسته‌بندی می‌شود، هرچند در عمل بیشتر به‌عنوان دارویی ضداضطراب به‌کار می‌رود، نه ضدافسردگی. اثر اصلی آن، برخلاف بیشتر داروهای هم‌خانواده‌اش، از راه مهار جذب سروتونین یا نوراپی‌نفرین نیست؛ اثر آرام‌بخش و ضداضطرابش عمدتاً از طریق اتصال به گیرندهٔ سیگما (Sigma Receptor) در مغز اعمال می‌شود. همین ویژگی باعث شده اوپیپرامول، برخلاف بنزودیازپین‌ها، وابستگیِ جسمیِ قابل‌توجه یا خطر سوءمصرف ایجاد نکند. در ایران این دارو با نام تجاری اینسیدون شناخته می‌شود و هدف اصلی مصرف آن، کاهش تدریجی و پایدار اضطراب مزمن و نشانه‌های جسمیِ همراه آن است.

اوپیپرامول را ترجیحاً همراه با غذا یا کمی مایعات و در ساعت‌های مشخصی از شبانه‌روز مصرف کنید تا اثرش یکنواخت‌تر بماند؛ به‌دلیل اثر آرام‌بخش این دارو، پزشک ممکن است بیشترِ دوز روزانه را برای عصر یا نزدیک زمان خواب تجویز کند. اثر ضداضطرابیِ اوپیپرامول معمولاً تدریجی است، پس نباید به‌خاطر ندیدنِ بهبود فوری، خودسرانه دوز را تغییر داد یا مصرف را قطع کرد. قطع ناگهانیِ این دارو، به‌ویژه پس از مصرف طولانی‌مدت، می‌تواند باعث بازگشت یا تشدید موقتِ اضطراب و بی‌خوابی شود؛ به همین دلیل، اگر قرار است مصرف قطع شود، این کار باید تدریجی و زیر نظر پزشک انجام گیرد. مقدار مصرف، تعداد نوبت‌ها و مدت درمان را فقط پزشک بر اساس شرایط شما تعیین می‌کند.

اوپیپرامول با داروهای مهارکنندهٔ مونوآمین‌اکسیداز تداخل جدی دارد و نباید هم‌زمان یا در فاصلهٔ کوتاهی پس از قطع آن‌ها مصرف شود. مصرف هم‌زمان با الکل، آرام‌بخش‌ها، خواب‌آورها یا مسکن‌های اپیوئیدی، اثر خواب‌آور و کاهندهٔ هوشیاریِ این دارو را تشدید می‌کند. ترکیب آن با داروهای دیگری که اثر آنتی‌کولینرژیک دارند، مانند برخی داروهای سرماخوردگی یا آنتی‌هیستامین‌ها، می‌تواند خشکی دهان، یبوست یا دشواری در دفع ادرار را بیشتر کند. در بیمارانی که داروهای اثرگذار بر ریتم قلب مصرف می‌کنند نیز باید احتیاط بیشتری در نظر گرفته شود. به همین دلیل، فهرست کامل داروها و مکمل‌هایتان را به پزشک و داروساز بگویید.