بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · مغز و اعصاب

مدافینیل

Modafinil
رده ATC N06BA07شکل قرصدوز 100 mg، 200 mgبرند در ایران ۱۴
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

مدافینیل دارویی محرک و بیداری‌آور است که برای افزایش هوشیاری در برخی اختلالات خواب به کار می‌رود.

بیشتر برای چه؟

بیشتر برای کاهش خواب‌آلودگی بیش‌ازحد روزانه در نارکولپسی، آپنهٔ انسدادی خواب و اختلال خواب ناشی از کار شیفتی تجویز می‌شود.

نکتهٔ ایمنی مهم

این دارو جایگزین خواب کافی نیست و می‌تواند اثر قرص‌های ضدبارداری هورمونی را کم کند؛ در بارداری معمولاً توصیه نمی‌شود.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر بثورات پوستی، تپش قلب، درد قفسهٔ سینه یا تغییرات خلقی غیرعادی مشاهده کردید، یا بیماری قلبی، کبدی، کلیوی یا روانی دارید، پیش از مصرف حتماً با پزشک مشورت کنید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Modafinil
۰۲

معرفی دارو

مدافینیل دارویی محرک دستگاه عصبی مرکزی از دستهٔ داروهای بیداری‌آور است که بر خلاف محرک‌های قدیمی‌تر، هوشیاری را بدون ایجاد تحریک شدید و گستردهٔ عمومی افزایش می‌دهد. مکانیسم دقیق اثر آن هنوز به‌طور کامل شناخته نشده، اما به نظر می‌رسد با تأثیر بر برخی مسیرهای شیمیایی مغز مرتبط با بیداری، حالت هوشیاری را در طول روز بهبود می‌بخشد. هدف اصلی آن کمک به افرادی است که به دلیل اختلالات خاص خواب دچار خواب‌آلودگی شدید و ناخواستهٔ روزانه می‌شوند. این دارو علت زمینه‌ای اختلال خواب را درمان نمی‌کند، بلکه فقط علامت خواب‌آلودگی را کنترل می‌کند.

۰۳

موارد مصرف

  • کاهش خواب‌آلودگی بیش‌ازحد روزانه در نارکولپسی
  • افزایش هوشیاری روزانه در سندرم آپنه یا هیپوپنهٔ انسدادی خواب، به‌عنوان درمان کمکی در کنار درمان اصلی این اختلال
  • کمک به حفظ هوشیاری در اختلال خواب ناشی از کار شیفتی
۰۴

روش مصرف

مدافینیل به شکل قرص در دسترس است و معمولاً یک‌بار در روز، صبح‌ها مصرف می‌شود تا هوشیاری لازم در طول ساعات بیداری تأمین شود؛ در اختلال خواب ناشی از کار شیفتی، پزشک ممکن است مصرف را نزدیک به شروع شیفت کاری توصیه کند. این قرص را می‌توان همراه یا بدون غذا مصرف کرد، اما مصرف دیرهنگام در طول روز می‌تواند خواب شبانه را مختل کند. مقدار دقیق مصرف و زمان‌بندی آن را فقط پزشک بر اساس شرایط شما تعیین می‌کند؛ نسخه را دقیقاً همان‌طور که تجویز شده رعایت کنید و بدون مشورت با پزشک، مصرف را قطع یا مقدار آن را تغییر ندهید.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

نارکولپسی

بزرگسالان۲۰۰ میلی‌گرم خوراکی، روزی یک‌بار، صبح‌ها.

با یا بدون غذا قابل مصرف است؛ برای درمان طولانی‌مدت، نیاز به ادامهٔ درمان باید دوره‌ای بازبینی شود.

سندرم آپنه یا هیپوپنهٔ انسدادی خواب

بزرگسالان۲۰۰ میلی‌گرم خوراکی، روزی یک‌بار، صبح‌ها.

فقط خواب‌آلودگی روزانه را کاهش می‌دهد و جایگزین درمان اصلی انسداد خواب، مانند دستگاه فشار مثبت مداوم راه هوایی، نیست.

اختلال خواب ناشی از کار شیفتی

بزرگسالان۲۰۰ میلی‌گرم خوراکی، روزی یک‌بار، حدود یک ساعت پیش از شروع شیفت کاری.

در صورت تداوم خواب‌آلودگی، از رانندگی و کارهای پرخطر خودداری شود.

تنظیم دوز: مصرف مدافینیل در کودکان تأیید نشده است. دوز دقیق در بزرگسالان با توجه به سن، وزن، شدت بیماری و عملکرد کلیه و کبد توسط پزشک تعیین می‌شود. در نارسایی شدید کبدی معمولاً دوز به نصف کاهش می‌یابد؛ در سالمندان و بیماران دچار نارسایی کلیه، به‌دلیل محدود بودن داده‌های ایمنی، تنظیم دوز و پایش باید با احتیاط و نظر پزشک انجام شود. در نارکولپسی و آپنه یا هیپوپنهٔ انسدادی خواب، دوز روزانهٔ معمول نباید از ۴۰۰ میلی‌گرم بیشتر شود؛ در اختلال خواب ناشی از کار شیفتی از ۲۰۰ میلی‌گرم در روز بیشتر نشود. برچسب رسمی دوز مدافینیل؛ راهنمای تنظیم دوز
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • سابقهٔ حساسیت دارویی به مدافینیل یا آرمدافینیل
  • بیماری‌های قلبی‌عروقی یا فشار خون بالا
  • سابقهٔ بیماری‌های روانی مانند افسردگی، اضطراب یا دوره‌های شیدایی
  • بیماری کبدی یا کلیوی شناخته‌شده
  • بارداری، شیردهی یا مصرف قرص‌های ضدبارداری هورمونی
  • مصرف هم‌زمان سایر داروها و مکمل‌ها، یا سابقهٔ سوءمصرف مواد
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • سردرد
  • تهوع
  • سرگیجه
  • بی‌خوابی یا دشواری در به‌خواب‌رفتن، به‌ویژه با مصرف دیرهنگام
  • اضطراب یا احساس تنش
  • خشکی دهان
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • بثورات پوستی گسترده، تاول یا زخم در دهان همراه با تب: نشانهٔ یک واکنش پوستی جدی است؛ مصرف را قطع کنید و فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید.
  • تورم صورت، لب، زبان یا گلو، کهیر گسترده یا دشواری در تنفس: نشانهٔ واکنش آلرژیک شدید است؛ با اورژانس تماس بگیرید.
  • درد قفسهٔ سینه یا تپش قلب نامنظم و سریع: نیاز به بررسی فوری پزشکی دارد.
  • افکار آسیب به خود، پرخاشگری غیرمعمول، توهم یا نوسان شدید خلق: در اسرع وقت با پزشک تماس بگیرید یا به اورژانس مراجعه کنید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

مدافینیل می‌تواند اثر قرص‌ها، چسب‌ها و سایر روش‌های ضدبارداری هورمونی را کاهش دهد؛ در طول مصرف و تا مدتی پس از قطع آن، بهتر است از یک روش پیشگیری مطمئن دیگر هم استفاده شود. این دارو همچنین ممکن است بر سطح خونی برخی داروها مانند وارفارین (با نیاز به پایش دقیق‌تر انعقاد خون)، سیکلوسپورین و برخی داروهای ضدتشنج یا آرام‌بخش اثر بگذارد، و اثر خودش نیز می‌تواند با مصرف هم‌زمان سایر محرک‌ها یا برخی داروهای ضدافسردگی تغییر کند. فهرست کامل داروها، مکمل‌ها و گیاهان دارویی‌ای را که مصرف می‌کنید حتماً به پزشک و داروساز بگویید.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

دربارهٔ مصرف مدافینیل در بارداری، گزارش‌هایی از افزایش احتمال ناهنجاری‌های مادرزادی وجود دارد؛ به همین دلیل معمولاً در بارداری توصیه نمی‌شود، مگر با تشخیص پزشک متخصص که فایدهٔ آن را بیشتر از خطرش بداند. از آنجا که این دارو اثر قرص‌های ضدبارداری هورمونی را کم می‌کند، در طول مصرف بهتر است از یک روش پیشگیری مطمئن دیگر هم استفاده شود. اطلاعات کافی دربارهٔ ورود این دارو به شیر مادر در دست نیست؛ پیش از مصرف در دوران شیردهی حتماً با پزشک مشورت کنید.

۱۰

نگهداری

مدافینیل را در دمای اتاق و دور از رطوبت، نور مستقیم آفتاب و گرمای زیاد نگه دارید. دارو را در بستهٔ اصلی و دور از دسترس کودکان قرار دهید و پیش از مصرف، تاریخ انقضا را بررسی کنید. داروهای اضافی یا تاریخ‌گذشته را طبق راهنمایی داروخانه دور بریزید، نه در سطل زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
قرص100 mg
قرص200 mg
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۱۴ برند از ۱۵ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
مدافینیل MODAFINIL
30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
AUROBINDO MILPHARM
قرص
مدافینیل MODAFINIL
30 TABLET in 3 CAPSULE in 1 PACKAGE
Aurobindo
قرص
مدافینیل MODAFINIL
10 in 1 CAPSULE
Milpharm Ltd
قرص
مدافینیل MODAFINIL
30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
Torrent Pharma (UK) Ltd
قرص
مفینال MOFINAL
50 TABLET in 5 BLISTER PACK in 1 BOX
الحاوی
قرص
مفینال® 200 MOFINAL® 200MG TAB
الحاوی
قرص
مدافینیل MODAFINIL
30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
ایران دارو
قرص
مدافینیل- حکیم 200 MODAFINIL-HAKIM® 200MG TAB
دارو سازی حکیم
قرص
مدافینیل 200 MODAFINIL (ABURAIHAN) 200MG TAB
داروسازی ابوریحان
قرص
مدافینیل MODAFINIL
30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی تولید دارو
قرص
مدافینیل 200 MODAFINIL 200
30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی تولید دارو
قرص
مدافینیل 200 میلی گرم MODAFINIL 200 MG
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی تولید دارو
قرص
مدافینیل 100-عبیدی MODAFINIL-ABIDI® 100MG TAB
داروسازی دکتر عبیدی
قرص
مدافینیل 200- عبیدی MODAFINIL-ABIDI® 200MG TAB
داروسازی دکتر عبیدی
قرص
نارکوفینیل NARCOFINIL
30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی سامی ساز
قرص
مدافینیل 100 MODAFINIL (FATAC CHEMIE PARS) 100MG TAB
داروسازی فاتک شیمی پارس
قرص
مدافینیل 200 MODAFINIL (FATAC CHEMIE PARS) 200MG TAB
داروسازی فاتک شیمی پارس
قرص
استامود STAMOD
30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
رامو فارمین
قرص
پروفینیل PROFINIL
30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
سبحان دارو
قرص
مدافینیل MODAFINIL
30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX · 100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
لابراتوارهای رازک
قرص
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا مدافینیل جایگزین خواب کافی است؟
خیر. مدافینیل فقط علامت خواب‌آلودگی روزانه را کنترل می‌کند و جایگزین خواب کافی و شبانه نیست. درمان اصلی علت زمینه‌ای اختلال خواب (مانند دستگاه فشار مثبت راه هوایی در آپنهٔ خواب) باید همچنان ادامه یابد.
۰۲آیا مدافینیل اعتیادآور است؟
این دارو تا حدی پتانسیل وابستگی دارد، هرچند کمتر از محرک‌های کلاسیک است. به همین دلیل فقط باید با نسخهٔ پزشک و برای مدت توصیه‌شده مصرف شود و مصرف خودسرانه یا بدون نیاز پزشکی توصیه نمی‌شود.
۰۳اگر مصرف یک نوبت را فراموش کنم، چه کار کنم؟
اگر زود به یاد آوردید و هنوز به هوشیاری در ادامهٔ روز نیاز دارید، می‌توانید همان نوبت را مصرف کنید؛ اما اگر به وقت خواب نزدیک است، بهتر است آن نوبت را حذف کنید تا خواب شبانه مختل نشود. هرگز برای جبران، دو نوبت را با هم مصرف نکنید و در صورت تردید با داروساز مشورت کنید.
۰۴آیا مدافینیل روی رانندگی یا کارهای نیازمند هوشیاری اثر می‌گذارد؟
این دارو برای بهبود هوشیاری طراحی شده، اما تا وقتی واکنش بدن شما به آن مشخص نشود، احتیاط لازم است، به‌ویژه اگر سرگیجه یا سایر عوارض را تجربه کنید. تصمیم دربارهٔ رانندگی یا انجام کارهای حساس را بهتر است با نظر پزشک بگیرید.
۰۵آیا افراد بدون اختلال خواب می‌توانند برای تمرکز بیشتر از مدافینیل استفاده کنند؟
مدافینیل فقط برای شرایط پزشکی مشخصی تأیید شده و مصرف آن بدون تشخیص و نسخهٔ پزشک توصیه نمی‌شود، زیرا بدون نظارت پزشکی خطر عوارض و تداخل‌های ناشناخته وجود دارد.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲۹ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۱۴ برند از ۱۵ سازنده، در گروه N06BA07. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.