میگلوستات
میگلوستات دارویی است که با کاهشِ ساختِ نوعی چربیِ آسیبرسان در سلولها، به کنترلِ برخی بیماریهایِ نادرِ ذخیرهای کمک میکند.
این دارو عمدتاً برایِ درمانِ بیماریِ گوشرِ نوعِ یک (در بیمارانی که درمانِ جایگزینیِ آنزیم برایشان مناسب نیست) و کنترلِ نشانههایِ عصبیِ بیماریِ نیمن-پیکِ نوعِ C به کار میرود.
شایعترین مشکلِ مصرفِ این دارو اختلالاتِ گوارشی، بهویژه اسهال، است؛ در کنارِ آن، لرزشِ دست، کاهشِ وزن و احتمالِ آسیب به اعصابِ محیطی نیازمندِ پیگیریِ منظمِ پزشک است.
اگر بیحسی یا گزگزِ دست و پا، لرزشِ شدید، کاهشِ وزنِ چشمگیر یا اسهالِ مداوم و شدید تجربه کردید، حتماً با پزشکِ خود در میان بگذارید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
میگلوستات دارویی خوراکی است که در گروهِ داروهایِ مؤثر بر گوارش و سوختوساز جای میگیرد و برایِ دو بیماریِ نادرِ ذخیرهایِ لیزوزومی، یعنی گوشر و نیمن-پیکِ نوعِ C، به کار میرود. در این بیماریها بهدلیلِ نقصِ ژنتیکی، نوعی چربی به نامِ گلیکواسفنگولیپید بیشازحد در سلولها انباشته میشود و به بافتها و اندامها آسیب میرساند. میگلوستات با مهارِ آنزیمی به نامِ گلوکوزیلسرامید سنتاز، از ساختهشدنِ همین چربی در بدن میکاهد و به این ترتیب روندِ بیماری را کندتر میکند. این دارو برخلافِ درمانهایِ جایگزینیِ آنزیم بهصورتِ خوراکی مصرف میشود و معمولاً برایِ گروهِ خاصی از بیماران در نظر گرفته میشود که پزشکِ متخصص آن را تعیین میکند.
موارد مصرف
- درمانِ بیماریِ گوشرِ نوعِ یک با شدتِ خفیف تا متوسط، در بیمارانی که درمانِ جایگزینیِ آنزیم برایشان مناسب یا ممکن نیست
- کنترلِ نشانههایِ عصبیِ پیشرونده در بیماریِ نیمن-پیکِ نوعِ C در کودکان و بزرگسالان
- کُندکردنِ روندِ آسیب ناشی از تجمعِ چربیهایِ خاص در سلولها در این دو بیماریِ نادرِ ژنتیکی
روش مصرف
میگلوستات بهصورتِ کپسول مصرف میشود و تعدادِ نوبتهایِ مصرف در روز و مدتِ درمان را فقط پزشکِ معالج بر اساسِ نسخه تعیین میکند. این دارو را میتوان با غذا یا بدونِ غذا خورد؛ اگر پزشک یا داروساز زمانبندیِ خاصی توصیه کرده، همان را رعایت کنید. کپسول را کامل و همراهِ یک لیوان آب فرو دهید و آن را باز یا خرد نکنید. مصرفِ منظم و بدونِ فراموشیِ نوبتها اهمیت دارد؛ اگر نشانههایِ ناخوشایند دارید یا قصدِ قطعِ درمان دارید، پیش از هر تصمیمی با پزشکِ خود مشورت کنید و دارو را خودسرانه قطع نکنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
بیماری گوشر نوع ۱، خفیف تا متوسط
با یا بدون غذا مصرف شود. در صورت اسهال، کاهش موقت دوز یا مصرف بین وعدههای غذایی ممکن است لازم باشد.
بیماری نیمن–پیک نوع سی با تظاهرات عصبی پیشرونده
با یا بدون غذا مصرف شود. سودمندی و ادامهٔ درمان دستکم هر ۶ ماه ارزیابی شود؛ در کودکان، وزن و رشد پایش شود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیش از این دچارِ بیحسی، گزگز یا هرگونه اختلال در اعصابِ محیطی بودهاید، حتماً به پزشک اطلاع دهید
- سابقهٔ بیماریِ کلیوی یا هرگونه کاهش در عملکردِ کلیه را با پزشک در میان بگذارید؛ ممکن است تنظیمِ دوز لازم باشد
- اگر باردار هستید، قصدِ بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از شروعِ دارو با پزشک مشورت کنید
- فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و گیاهانِ داروییِ مصرفیِ خود را به پزشک و داروساز بگویید
- اگر پیشتر به میگلوستات یا هریک از اجزایِ این دارو حساسیت داشتهاید، پزشک را مطلع کنید
- وجودِ هرگونه اختلالِ گوارشیِ زمینهای یا مشکلاتِ گوارشیِ مزمن را با پزشکِ خود در میان بگذارید
عوارض احتمالی
- اسهال
- نفخ و دردِ شکمی
- کاهشِ اشتها و کاهشِ وزن
- لرزشِ خفیفِ دستها
- سردرد
- سرگیجه
- بیحسی، گزگز یا سوزشِ مداوم در دستها و پاها که میتواند نشانهٔ آسیب به اعصابِ محیطی باشد؛ در صورتِ بروز به پزشک مراجعه کنید تا بررسی و در صورتِ نیاز آزمایشِ عصب انجام شود
- کاهشِ وزنِ زیاد و پیوسته؛ این موضوع را حتماً در ویزیتهایِ بعدی با پزشک مطرح کنید تا وضعیتِ تغذیه بررسی شود
- لرزشی که شدید باشد یا در فعالیتهایِ روزمره اختلال ایجاد کند؛ به پزشکِ معالج اطلاع دهید تا برنامهٔ درمان بازبینی شود
- کبودیِ غیرِعادی، خونریزیِ بیدلیل یا خستگیِ شدید که میتواند نشانهٔ کاهشِ پلاکتِ خون باشد؛ در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید تا آزمایشِ خون انجام شود
- ورمِ صورت یا گلو، مشکل در تنفس یا کهیرِ گسترده که نشانهٔ واکنشِ آلرژیکِ شدید است؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
میگلوستات برخلافِ بسیاری از داروها تقریباً بدونِ تغییر و از طریقِ کلیه از بدن دفع میشود، به همین دلیل تداخلِ شناختهشدهٔ چشمگیری با اغلبِ داروهایی که در کبد پردازش میشوند ندارد. بااینحال چون خودِ این دارو میتواند اسهال و سایرِ ناراحتیهایِ گوارشی ایجاد کند، مصرفِ همزمان با داروهایِ دیگری که اثرِ مشابه دارند ممکن است این عوارض را تشدید کند. فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا هرگونه تداخلِ احتمالی بهدرستی بررسی و مدیریت شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
مصرفِ میگلوستات در دورانِ بارداری توصیه نمیشود، زیرا مطالعاتِ حیوانی نشاندهندهٔ احتمالِ آسیب به جنین بودهاست. زنانی که امکانِ بارداری دارند بهتر است در طولِ درمان و مدتی پس از پایانِ آن از یک روشِ پیشگیریِ مطمئن استفاده کنند؛ این دارو ممکن است بر کیفیتِ اسپرم نیز اثر بگذارد، بنابراین مردانِ مصرفکننده هم باید دربارهٔ پیشگیری از بارداری با پزشک مشورت کنند. مصرف در دورانِ شیردهی نیز توصیه نمیشود و تصمیمِ نهایی دربارهٔ بارداری، شیردهی یا برنامهریزیِ خانواده را فقط پزشکِ متخصص باید بگیرد.
نگهداری
کپسولهایِ میگلوستات را در دمایِ اتاق، دور از رطوبت و دورِ از نورِ مستقیمِ آفتاب نگهداری کنید. دارو را در بستهبندیِ اصلیِ خود و دورِ از دیدِ و دسترسِ کودکان قرار دهید. پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضایِ رویِ بسته را بررسی کنید و داروهایِ تاریخگذشته یا اضافه را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید، نه در سطلِ زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| کپسول | 100 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۸ برند از ۹ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چرا میگلوستات معمولاً باعثِ اسهال میشود؟
۰۲آیا میگلوستات جایگزینِ درمانِ جایگزینیِ آنزیم است؟
۰۳چرا پزشک هر از گاهی آزمایشِ خون یا معاینهٔ عصب درخواست میکند؟
۰۴آیا میتوان مصرفِ میگلوستات را خودسرانه قطع کرد؟
۰۵آیا کاهشِ وزن در طولِ مصرفِ این دارو طبیعی است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۳ فرآوردهٔ ثبتشده، ۸ برند از ۹ سازنده، در گروه A16AX06. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.