پتیدین

پتیدین، که با نامِ علمیِ بین‌المللیِ مپریدین (Meperidine) نیز شناخته می‌شود، یک مسکنِ دردِ اپیوئیدیِ (مخدریِ) مصنوعی از گروهِ داروهای مؤثر بر دستگاهِ عصبیِ مرکزی است. این دارو با اثر بر گیرنده‌های اپیوئیدیِ مغز و نخاع، پیامِ درد را کاهش می‌دهد و حسِ آرامش ایجاد می‌کند. شروعِ اثرِ آن نسبت به موادِ مخدرِ دیگری مانندِ مورفین سریع‌تر است، اما ماندگاریِ آن کوتاه‌تر می‌ماند. پتیدین تنها به‌صورتِ تزریقی و در محیطِ درمانی، مانندِ بیمارستان یا مطبِ پزشک، تجویز می‌شود و به دلیلِ خطرِ وابستگی، در فهرستِ داروهای مخدرِ تحتِ کنترلِ قانونی قرار دارد.

پتیدین تنها توسطِ کادرِ درمان و معمولاً در بیمارستان یا مطبِ پزشک، به‌صورتِ تزریقِ عضلانی، وریدی یا زیرِ جلدی تجویز و تزریق می‌شود و برای مصرفِ خودسرانه یا خانگی مناسب نیست. دوز، فاصلهٔ زمانیِ تزریق‌ها و مدتِ درمان را پزشک بر اساسِ شدتِ درد، سن و وضعیتِ کلیه و کبدِ بیمار تعیین می‌کند و نباید بدونِ نظرِ او تکرار یا تغییر یابد. در طولِ درمان و تا چند ساعت پس از هر تزریق، بهتر است از رانندگی، کار با ابزار و ماشین‌آلاتِ خطرناک و مصرفِ الکل یا آرام‌بخش‌های دیگر خودداری شود. اگر پتیدین برای مدتی طولانی مصرف شده باشد، قطعِ ناگهانیِ آن ممکن است نشانه‌هایِ ترکِ دارویی ایجاد کند؛ در چنین شرایطی، کاهشِ تدریجیِ دوز همیشه باید زیرِ نظرِ پزشک انجام شود.

مهم‌ترین و خطرناک‌ترین تداخلِ پتیدین با گروهی از داروهای ضدافسردگی به نامِ مهارکننده‌های مونوآمین‌اکسیداز است؛ مصرفِ هم‌زمان یا حتی در فاصلهٔ کوتاهی پس از قطعِ این داروها می‌تواند سندرومِ سروتونین (تبِ شدید، بی‌قراری، تشنج و در مواردِ نادر مرگ) ایجاد کند و از همین رو کاملاً ممنوع است. ترکیب با سایرِ داروهای سروتونرژیک، مانندِ برخی ضدافسردگی‌های رایجِ دیگر، نیز می‌تواند همین خطر را افزایش دهد. مصرفِ هم‌زمان با الکل، بنزودیازپین‌ها، سایرِ داروهای اپیوئیدی، خواب‌آورها یا هر آرام‌بخشِ دیگر نیز خطرِ خواب‌آلودگیِ شدید، افتِ فشارِ خون و کندشدنِ خطرناکِ تنفس را بالا می‌برد. پیش از هر تزریقِ پتیدین، فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و داروهای گیاهیِ مصرفی‌تان را حتماً به پزشک و داروساز بگویید.