مبورین
مبورین یک داروی ضداسپاسمِ گوارشی (اسپاسمولیتیک) است که مستقیم بر عضلهٔ صافِ روده اثر میگذارد و از انقباض و اسپاسمِ دردناکِ آن میکاهد.
بیشتر برای کاهشِ دردهای شکمی، کرامپ و اسپاسمِ روده در سندرمِ روده تحریکپذیر (IBS) و مشکلاتِ مشابهِ گوارشی به کار میرود.
برخلافِ بسیاری از داروهای ضداسپاسمِ قدیمی، مبورین معمولاً عوارضی مانندِ خشکیِ دهان یا تاریِ دید ایجاد نمیکند، اما در صورتِ بروزِ کهیر یا تورمِ ناگهانی باید مصرف را قطع و به پزشک مراجعه کرد.
اگر دردِ شکمی شدید، مداوم یا همراه با تب، خونریزی، کاهشِ وزن یا استفراغِ مکرر است، یا علائم با مصرفِ دارو بهبود نیافت، حتماً با پزشک مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
مبورین (Mebeverine) داروییِ ضداسپاسمِ گوارشی است که در گروهِ درمانیِ گوارش و سوختوساز جای میگیرد و برخلافِ ضداسپاسمهای آنتیکولینرژیکِ قدیمیتر، بهطور مستقیم بر عضلهٔ صافِ دیوارهٔ روده اثر میگذارد. این دارو با کاهشِ ورودِ سدیم و کلسیم به سلولهای عضلانیِ روده، انقباضِ بیشازحد و اسپاسمِ آن را کاهش میدهد، بدون آنکه حرکتِ طبیعیِ روده را مختل کند. به همین دلیل، برخلافِ بسیاری از ضداسپاسمهای دیگر، عوارضی مانندِ خشکیِ دهان یا تاریِ دید در آن دیده نمیشود. هدفِ اصلیِ مصرفِ مبورین، تسکینِ دردِ شکمی و کرامپِ ناشی از اسپاسمِ گوارشی، بهویژه در سندرمِ رودهٔ تحریکپذیر (IBS)، است.
موارد مصرف
- تسکینِ دردِ شکمی و کرامپِ ناشی از سندرمِ رودهٔ تحریکپذیر (IBS)
- کاهشِ اسپاسم و انقباضِ دردناکِ رودهٔ بزرگ
- کنترلِ علائمِ گوارشیِ همراه با اختلالاتِ عملکردیِ روده
- کاهشِ نفخ و ناراحتیِ شکمیِ مرتبط با اسپاسمِ گوارشی
روش مصرف
مبورین را معمولاً حدودِ بیست دقیقه پیش از وعدههای غذاییِ اصلی میل میکنند تا اثرش هنگامِ افزایشِ فعالیتِ گوارشی پس از غذا، که زمانِ شایعِ بروزِ اسپاسم است، در اوج باشد. اگر شکلِ آهستهرهش (کپسول) برایتان تجویز شده، آن را کامل ببلعید و از خرد کردن یا جویدنش خودداری کنید تا رهاشِ تدریجیِ دارو حفظ شود. تعدادِ نوبتهای مصرف در روز و طولِ دورهٔ درمان را پزشک بر اساسِ نسخه مشخص میکند؛ اگر پس از گذشتِ زمانِ منطقی بهبودی حس نکردید یا علائم تغییر کرد، بهجای تغییرِ خودسرانهٔ دارو، موضوع را با پزشک یا داروساز در میان بگذارید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
درد شکمی و اسپاسم ناشی از سندرم رودهٔ تحریکپذیر
هر نوبت را ترجیحاً ۲۰ دقیقه پیش از غذا مصرف کنید و قرص یا کپسول را کامل با آب ببلعید. مدت مصرف ثابت نیست؛ اگر طی ۲ هفته بهبود حاصل نشد یا علائم بدتر شد، ارزیابی پزشکی لازم است.
اسپاسم و انقباضهای دردناک رودهٔ بزرگ
مصرف پیش از غذا ترجیح دارد. کپسول آهستهرهش را نجوید، خرد نکنید و باز نکنید؛ پس از کنترل علائم، کاهش تدریجی دوز با نظر پزشک ممکن است.
علائم گوارشی همراه با اختلالات عملکردی روده
هر نوبت را حدود ۲۰ دقیقه پیش از غذا مصرف کنید و از مقدار تجویزشده بیشتر نخورید. در صورت تداوم یا تشدید علائم، علت زمینهای باید بررسی شود.
نفخ و ناراحتی شکمی مرتبط با اسپاسم گوارشی
دارو را ترجیحاً پیش از وعدههای غذایی و با آب کافی مصرف کنید؛ کپسول آهستهرهش باید کامل بلعیده شود. اگر علائم جدید یا پیشرونده ایجاد شد، به پزشک مراجعه کنید.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه سابقهٔ حساسیت به مبورین یا اجزای دارو
- سابقهٔ انسدادِ روده یا ایلئوسِ فلجی (فلجِ حرکتیِ روده)
- بارداری، احتمالِ بارداری یا دورانِ شیردهی
- فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و گیاهانِ داروییِ مصرفیِ فعلی
- سابقهٔ بیماریِ کبدی یا کلیوی
- محدودیتِ سنی برای مصرف در کودکان و لزومِ تأییدِ پزشکِ متخصصِ کودکان
عوارض احتمالی
- حالتِ تهوعِ خفیف
- سرگیجه یا سردرد
- یبوست یا نفخِ شکم
- واکنشِ پوستیِ خفیف مانندِ خارش یا قرمزی
- تورمِ ناگهانیِ صورت، لب، زبان یا گلو همراه با مشکل در تنفس یا بلع (احتمالِ آنژیوادم): فوراً مصرف را قطع کنید و با اورژانس تماس بگیرید یا به نزدیکترین مرکزِ درمانی مراجعه کنید.
- کهیرِ گسترده یا خارشِ شدید در سراسرِ بدن: مصرف را متوقف کنید و هرچه زودتر به پزشک اطلاع دهید.
- دردِ شدید و ناگهانیِ شکم همراه با عدمِ دفعِ گاز یا مدفوع که میتواند نشانهٔ انسدادِ روده باشد: سریع به پزشک مراجعه کنید.
- سرگیجهٔ شدید، تنگیِ نفس یا افتِ ناگهانیِ فشارِ خون پس از مصرف: به اورژانس مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مبورین در مقایسه با بسیاری از داروهای گوارشیِ دیگر، تداخلِ داروییِ مهم و بهخوبیشناختهشدهای ندارد و مکانیسمِ اثرش طوری است که معمولاً با غذا یا بیشترِ داروهای رایج تداخلِ جدی نشان نمیدهد. با اینحال، هیچ دارویی برای همهٔ افراد و در ترکیب با هر داروی دیگری کاملاً بدونِ خطر نیست؛ به همین دلیل، فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و گیاهانِ داروییِ مصرفیتان، از جمله داروهای بدونِ نسخه، را به پزشک و داروساز بگویید تا از بیخطر بودنِ مصرفِ همزمان مطمئن شوند.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دربارهٔ بیخطر بودنِ کاملِ مصرفِ مبورین در دورانِ بارداری، بهویژه سهماههٔ اول، اطلاعاتِ کافی و قطعی در دست نیست؛ به همین دلیل مصرفِ آن در بارداری تنها در صورتِ ضرورت و با صلاحدیدِ پزشک توصیه میشود. دربارهٔ ورودِ دارو به شیرِ مادر و اثرِ احتمالیاش بر نوزاد نیز دادههای محدودی وجود دارد؛ بنابراین مادرانِ شیرده باید پیش از مصرف حتماً با پزشک مشورت کنند.
نگهداری
مبورین را در دمای اتاق و دور از رطوبت و نورِ مستقیمِ آفتاب نگهداری کنید، نه در یخچال یا محیطِ مرطوبِ حمام. آن را همیشه دور از دیدِ کودکان قرار دهید و پیش از هر مصرف، تاریخِ انقضایِ رویِ بسته را بررسی کنید و از مصرفِ داروی تاریخگذشته خودداری کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| کپسول آهستهرهش | 200 mg |
| کپسول آهستهرهش | 135 mg |
| قرص | 135 mg |
| قرص | 200 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲۹ برند از ۳۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا مبورین اعتیادآور است یا وابستگی ایجاد میکند؟
۰۲مبورین چه زمانی اثر میکند و چقدر باید صبر کرد؟
۰۳آیا باید مبورین را همراه غذا مصرف کرد یا با معدهٔ خالی؟
۰۴آیا مصرفِ مبورین در کنارِ داروهای دیگرِ گوارشی مشکلی دارد؟
۰۵اگر علائمم با مصرفِ مبورین بهتر نشود چه باید کرد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۷۵ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲۹ برند از ۳۴ سازنده، در گروه A03AA04. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.