لوبیپروستون
لوبیپروستون دارویی خوراکی از دسته فعالکنندههای کانال کلرید در روده است که به نرم شدن مدفوع و راحتتر شدن دفع کمک میکند.
این دارو بیشتر برای یبوست مزمن بدون علت مشخص، سندرم روده تحریکپذیر همراه با یبوست در زنان، و یبوست ناشی از مصرف طولانیمدت مسکنهای مخدر (اپیوئیدی) تجویز میشود.
شایعترین عارضه این دارو تهوع است که با مصرف همراه غذا کمتر میشود؛ اگر اسهال شدید یا درد شدید شکم پیش آمد، باید به پزشک اطلاع دهید.
اگر باردار هستید یا احتمال بارداری میدهید، انسداد روده دارید یا مشکوک به آن هستید، یا عارضهای شدید و غیرمنتظره تجربه کردید، پیش از ادامه مصرف حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
لوبیپروستون دارویی خوراکی از دسته فعالکنندههای کانال کلرید (Chloride Channel Activator) است که از نظر ساختار به پروستاگلاندین شباهت دارد و عمدتاً بهصورت موضعی در جدار روده اثر میکند. این دارو با باز کردن کانالهای کلرید در سلولهای پوششی روده، ترشح مایع غنی از کلرید را به داخل روده افزایش میدهد و همین امر باعث نرمتر شدن مدفوع، تحریک حرکات روده و دفع خودبهخودی راحتتر میشود. جذب سیستمیک آن بسیار محدود است، چون بیشتر دارو در همان جدار معده و روده متابولیزه میشود. هدف اصلی درمان با این دارو، بهبود دفع مدفوع و کاهش ناراحتی ناشی از یبوست در بیمارانی است که به روشهای سادهتر مانند تغییر رژیم غذایی یا مصرف فیبر پاسخ کافی ندادهاند. در ایران این دارو با نام تجاری آمیتیزا نیز عرضه میشود.
موارد مصرف
- یبوست مزمن بدون علت مشخص (ایدیوپاتیک) در بزرگسالان
- سندرم روده تحریکپذیر همراه با یبوست (IBS-C) در زنان بزرگسال
- یبوست ناشی از مصرف طولانیمدت مسکنهای مخدر (اپیوئیدی) در بیمارانی با درد مزمن غیرسرطانی
روش مصرف
این دارو معمولاً بهصورت کپسول، همراه با غذا و یک لیوان آب مصرف میشود تا احتمال بروز تهوع کمتر شود؛ کپسول را باید کامل بلعید و از جویدن یا خرد کردن آن خودداری کنید. تعداد دفعات مصرف در روز، دوز و طول درمان را پزشک بر اساس نوع یبوست، سن بیمار و کارکرد کبد تعیین میکند و باید دقیقاً طبق همان نسخه عمل کرد. مصرف منظم و در ساعات ثابت روز به اثربخشی بهتر دارو کمک میکند و اگر بهبودی حاصل نشد یا نیاز به قطع دارو بود، این تصمیم باید با نظر پزشک گرفته شود، نه بهصورت خودسرانه.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
یبوست مزمن بدون علت مشخص در بزرگسالان
همراه غذا و آب مصرف شود؛ کپسول کامل بلعیده شود و جویده یا شکافته نشود. در صورت بروز اسهال شدید، مصرف دارو قطع و با پزشک تماس گرفته شود.
سندرم رودهٔ تحریکپذیر همراه با یبوست در زنان بزرگسال
همراه غذا و آب مصرف شود؛ کپسول کامل بلعیده شود و جویده یا شکافته نشود. در صورت بروز اسهال شدید، مصرف دارو قطع و با پزشک تماس گرفته شود.
یبوست ناشی از مصرف طولانیمدت مسکنهای مخدر در بیماران مبتلا به درد مزمن غیرسرطانی
همراه غذا و آب مصرف شود؛ کپسول کامل بلعیده شود و جویده یا شکافته نشود. اثربخشی دارو در یبوست ناشی از مصرف متادون ثابت نشده است.
پیش از مصرف بدانید
- سابقه انسداد مکانیکی روده یا مشکوک بودن به آن، چون مصرف این دارو در این حالت ممنوع است
- بارداری، احتمال بارداری یا شیردهی
- سابقه بیماری کبدی یا اختلال عملکرد کبد
- حساسیت شناختهشده به لوبیپروستون یا هر یک از اجزای این دارو
- فهرست همه داروها، مکملها و گیاهان داروییای که مصرف میکنید
- سابقه اسهال شدید یا مکرر در روزهای اخیر
عوارض احتمالی
- تهوع (شایعترین عارضه، بهویژه در روزهای نخست مصرف)
- اسهال
- درد شکمی
- نفخ و افزایش گاز روده
- سردرد
- اسهال شدید یا مداوم که باعث بیآبی بدن شود (سرگیجه، خشکی دهان، کاهش حجم ادرار)؛ در این صورت با پزشک تماس بگیرید.
- تنگی نفس ناگهانی یا احساس فشار در قفسه سینه که گاهی کمی پس از مصرف اولین دوز رخ میدهد و معمولاً طی چند ساعت برطرف میشود؛ در هر صورت باید به پزشک اطلاع دهید و اگر شدید بود یا با تورم صورت و گلو همراه شد، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- درد شدید و غیرعادی شکم، بهویژه اگر با عدم دفع گاز و مدفوع همراه باشد؛ در این حالت سریع به پزشک مراجعه کنید.
- احساس ضعف، سرگیجه شدید یا غش پس از مصرف دارو؛ اگر تکرار شد، حتماً با پزشک در میان بگذارید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
لوبیپروستون عمدتاً در جدار معده و روده متابولیزه میشود و بر خلاف بسیاری از داروها، وابستگی زیادی به آنزیمهای کبدی سیتوکروم ندارد؛ به همین دلیل تداخلهای دارویی جدی آن نسبت به بسیاری از داروهای دیگر کمتر گزارش شده است. با این حال مصرف همزمان با سایر داروهای ملین یا داروهای مؤثر بر حرکات روده ممکن است اثر این دارو را تشدید کند و به اسهال بیشتر بینجامد. فهرست کامل داروها، مکملها و گیاهان داروییای که مصرف میکنید را به پزشک و داروساز بگویید تا هرگونه تداخل احتمالی بررسی شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات محدودی درباره بیخطر بودن لوبیپروستون در بارداری انسانی وجود دارد و در برخی مطالعات حیوانی با دوزهای بالا، اثر نامطلوب بر بارداری دیده شده است؛ به همین دلیل مصرف آن در دوران بارداری تنها زمانی توصیه میشود که پزشک فایده آن را بیشتر از خطر احتمالی بداند. زنانی که امکان بارداری دارند بهتر است پیش از شروع درمان، درباره آزمایش بارداری و روش پیشگیری مطمئن با پزشک مشورت کنند. مشخص نیست این دارو به مقدار قابلتوجه در شیر مادر ترشح میشود یا نه، بنابراین مصرف آن در دوران شیردهی باید تنها با تأیید پزشک باشد.
نگهداری
کپسولهای لوبیپروستون را در دمای اتاق و دور از رطوبت، نور مستقیم آفتاب و گرمای زیاد نگهداری کنید، ترجیحاً در همان بستهبندی اصلی خود. این دارو را دور از دید و دسترس کودکان قرار دهید و پیش از هر بار مصرف، تاریخ انقضای روی جعبه را بررسی کنید. داروی تاریخگذشته یا آسیبدیده را مصرف نکنید و برای دور ریختن صحیح آن، بهجای دورریز عادی، با داروخانه مشورت کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| کپسول | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا لوبیپروستون سریع اثر میکند؟
۰۲چرا باید لوبیپروستون را همراه غذا مصرف کرد؟
۰۳آیا لوبیپروستون مثل ملینهای معمولی عمل میکند؟
۰۴اگر یک نوبت مصرف لوبیپروستون را فراموش کنم چه کار کنم؟
۰۵آیا مصرف طولانیمدت لوبیپروستون بیخطر است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه A06AX03. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.