لورازپام
لورازپام دارویی از خانوادهٔ بنزودیازپینها (Benzodiazepine) است که با آرامکردنِ فعالیتِ سیستمِ عصبیِ مرکزی، اضطراب را کاهش میدهد و حالتی آرامبخش و خوابآور ایجاد میکند.
بیشترین کاربردِ آن درمانِ کوتاهمدتِ اضطراب و بیخوابیِ ناشی از آن است؛ همچنین پیش از برخی اعمالِ جراحی برای آرامکردنِ بیمار و در شکلِ تزریقی برای کنترلِ تشنجهای شدید بهکار میرود.
لورازپام میتواند وابستگی ایجاد کند و قطعِ ناگهانیِ آن پس از مصرفِ طولانی خطرناک است؛ مصرفِ همزمان با الکل یا داروهای مخدر (اوپیوئید) میتواند تنفس را بهشدت کند کند.
اگر پس از مصرف، خوابآلودگیِ شدید، مشکل در تنفس، یا نشانههای آلرژیکِ شدید دیدید، یا قصد دارید مصرفِ طولانیمدت را قطع کنید، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
لورازپام دارویی از گروهِ بنزودیازپینها و جزوِ دستهٔ داروهای ضداضطراب و آرامبخش است. این دارو با تقویتِ اثرِ یک ناقلِ عصبیِ آرامبخش بهنامِ گابا (GABA) در مغز، فعالیتِ سیستمِ عصبیِ مرکزی را کاهش میدهد و در نتیجه اضطراب، تنشِ عضلانی و تحریکپذیریِ عصبی کم میشود. اثرِ آن نسبتاً سریع و با طولِ اثرِ متوسط است، به همین دلیل هم در قرص برای مصرفِ روزانه و هم در شکلِ تزریقی برای موقعیتهای اورژانسی بهکار میرود. هدفِ اصلیِ درمان، کنترلِ کوتاهمدتِ اضطراب یا آرامسازیِ بیمار در شرایطِ خاص است، نه درمانِ دائمی و طولانیمدت.
موارد مصرف
- درمانِ کوتاهمدتِ اختلالهای اضطرابی و نشانههای شدیدِ اضطراب
- کمک به بیخوابیِ ناشی از اضطراب یا تنشِ روانی (مصرفِ کوتاهمدت)
- آرامسازی و کاهشِ اضطراب پیش از اعمالِ جراحی یا برخی اقداماتِ تشخیصی
- کنترلِ اورژانسیِ تشنجِ طولانی و مداوم (استاتوس اپیلپتیکوس) در شکلِ تزریقی
- کاهشِ تهوع و استفراغِ ناشی از شیمیدرمانی، معمولاً همراه با داروهای دیگر
- کمک به کنترلِ نشانههای ترکِ الکل، زیرِ نظرِ پزشک
روش مصرف
قرصِ لورازپام را میتوان با یا بدونِ غذا میل کرد؛ اگر ناراحتیِ گوارشی داشتید، مصرفِ همراه با غذا کمککننده است. بهتر است هر روز در ساعتهای مشابه مصرف شود تا اثرِ آن یکنواختتر باشد. طولِ دورهٔ درمان و اینکه چه زمانی و چگونه باید کاهش یا قطع شود را فقط پزشک مشخص میکند؛ این دارو معمولاً برای مدتِ کوتاهی تجویز میشود، چون مصرفِ طولانیمدت میتواند به وابستگی بینجامد. هرگز مصرفِ آن را پس از استفادهٔ منظم و طولانی، خودسرانه و ناگهانی قطع نکنید؛ این کار میتواند نشانههای ترک از جمله تشنج ایجاد کند. مقدار و برنامهٔ دقیقِ مصرف را همیشه طبقِ نسخهٔ پزشک رعایت کنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
اختلالهای اضطرابی و نشانههای شدید اضطراب
مصرف طولانیمدت یا قطع ناگهانی میتواند وابستگی و علائم ترک ایجاد کند؛ با الکل یا داروهای آرامبخش دیگر مصرف نشود.
بیخوابی ناشی از اضطراب یا تنش روانی
پس از مصرف، رانندگی و کارهای نیازمند هوشیاری ممنوع است.
آرامسازی و کاهش اضطراب پیش از عمل جراحی یا اقدام تشخیصی
همراهی با داروهای مخدر یا سایر آرامبخشها نیازمند پایش تنفس است.
کنترل اورژانسی تشنج طولانی و مداوم
حفظ راه هوایی، پایش مداوم تنفس و آمادگی برای تهویهٔ حمایتی ضروری است.
کاهش تهوع و استفراغ ناشی از شیمیدرمانی
بهتنهایی ضدتهوع کافی نیست و بهعلت خوابآلودگی و وابستگی باید کوتاهمدت مصرف شود.
کمک به کنترل نشانههای ترک الکل
خوددرمانی ممنوع است؛ توهم، بیقراری شدید یا تشنج نیازمند درمان اورژانسی است.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه حساسیتِ شناختهشده به لورازپام، سایرِ بنزودیازپینها، یا هر مادهٔ دیگرِ فرآوردهٔ دارویی
- ابتلا به گلوکوم (آبسیاهِ چشم) از نوعِ زاویهبسته
- بیماریهای تنفسیِ شدید مانندِ آپنهٔ خواب یا نارساییِ شدیدِ تنفسی
- سابقهٔ وابستگی به الکل یا موادِ مخدر، یا مشکلاتِ روانی مانندِ افسردگیِ شدید
- بیماریِ کبدی یا کلیوی، بهویژه در سالمندان
- بارداری، قصدِ بارداری، یا شیردهی، و نیز فهرستِ همهٔ داروها و مکملهای مصرفی
عوارض احتمالی
- خوابآلودگی و کاهشِ هوشیاری
- سرگیجه
- احساسِ ضعف یا خستگیِ غیرعادی
- مشکل در تعادل یا هماهنگیِ حرکتی
- تاریِ خفیفِ دید
- فراموشیِ کوتاهمدت یا مشکل در تمرکز
- نشانههای واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ ورمِ صورت، لب یا زبان و مشکلِ شدید در تنفس؛ در این صورت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- خوابآلودگیِ شدید، تنفسِ کند یا سطحی، یا عدمِ پاسخدهی، بهویژه اگر همراه با الکل یا داروهای مخدر مصرف شده باشد؛ در این حالت با اورژانس تماس بگیرید.
- واکنشهای غیرِمنتظره مانندِ پرخاشگری، بیقراریِ شدید یا توهم بهجایِ آرامش؛ در صورتِ بروز، به پزشک اطلاع دهید.
- نشانههای ترک پس از قطعِ ناگهانی مانندِ تشنج، لرزشِ شدید، اضطرابِ شدید یا بیخوابیِ برگشتی؛ در صورتِ بروزِ تشنج با اورژانس تماس بگیرید و در سایرِ موارد هرچه زودتر به پزشک مراجعه کنید.
- افکارِ آسیب به خود یا بدترشدنِ خُلق و افسردگی؛ در صورتِ بروز، بیدرنگ با پزشک در میان بگذارید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
لورازپام با الکل و بسیاری از داروهای آرامبخش یا خوابآور تداخل دارد و مصرفِ همزمانِ آنها میتواند خوابآلودگی، سرگیجه و کندیِ تنفس را بهشدت افزایش دهد؛ ترکیب با داروهای مخدر (اوپیوئیدها) بهویژه خطرناک است و میتواند تنفس را بهطرزِ خطرناکی کند کند. برخی داروهای دیگر نیز میتوانند نحوهٔ تجزیهٔ لورازپام در کبد را تحتِ تأثیر قرار دهند و سطحِ آن را در بدن تغییر دهند. به همین دلیل، فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا از هرگونه تداخلِ خطرناک پیشگیری شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
مصرفِ لورازپام در بارداری، بهویژه در سهماههٔ اول و نزدیکِ زمانِ زایمان، معمولاً توصیه نمیشود، مگر آنکه پزشک آن را ضروری تشخیص دهد؛ مصرفِ آن نزدیکِ زایمان میتواند بر نوزاد اثر بگذارد. این دارو به شیرِ مادر نیز منتقل میشود و میتواند باعثِ خوابآلودگی یا ضعفِ مکیدنِ شیر در نوزاد شود، به همین دلیل مصرفِ آن در دورانِ شیردهی باید حتماً با نظرِ پزشک باشد.
نگهداری
لورازپام را در دمای اتاق و دور از رطوبت، گرما و نورِ مستقیمِ آفتاب نگهداری کنید. آن را در ظرفِ اصلی و دور از دسترسِ کودکان و دیگر افراد نگه دارید، چون این دارو قابلیتِ سوءمصرف دارد. پیش از مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و داروهای تاریخگذشته یا اضافی را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 1 mg |
| قرص | 2 mg |
| قرص | 4 mg / 1mL |
| تزریقی | 2 mg / 1mL |
| تزریقی | 4 mg / 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱۵ برند از ۶ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا مصرفِ لورازپام باعثِ وابستگی میشود؟
۰۲آیا بعد از مصرفِ لورازپام میتوان رانندگی کرد؟
۰۳آیا مصرفِ لورازپام همراه با الکل خطرناک است؟
۰۴اگر یک نوبتِ مصرفِ لورازپام را فراموش کنم چه کنم؟
۰۵چرا مصرفِ لورازپام معمولاً کوتاهمدت تجویز میشود؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳۵ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱۵ برند از ۶ سازنده، در گروه N05BA06. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.