لاکتولوز

لاکتولوز یک دی‌ساکاریدِ مصنوعی و از ردهٔ ملین‌های اسمزی است که در رودهٔ باریک جذب نمی‌شود و دست‌نخورده به رودهٔ بزرگ می‌رسد. در آنجا باکتری‌های رودهٔ بزرگ آن را تخمیر می‌کنند و اسیدهای آلیِ ملایمی می‌سازند که هم آب را در روده نگه می‌دارند و مدفوع را نرم‌تر می‌کنند و هم محیطِ روده را اسیدی‌تر می‌کنند. همین اسیدی‌ترشدنِ محیطِ روده باعث می‌شود آمونیاکِ خون به شکلی کمترقابلِ جذب درآید و راحت‌تر از بدن دفع شود. به همین دلیل لاکتولوز هم برای درمانِ یبوست و هم برای کنترلِ آمونیاکِ خون در بیماری‌های کبدی به کار می‌رود. در ایران این دارو معمولاً به‌صورتِ شربت یا پودرِ تهیهٔ محلول عرضه می‌شود.

لاکتولوز را می‌توان همراه یا جدای از غذا و با کمی آب یا آب‌میوه مصرف کرد تا طعمِ شیرینِ آن ملایم‌تر شود؛ مصرف در ساعتِ مشخصی از روز به یادآوری و پایبندی کمک می‌کند. برای یبوست معمولاً اثرِ کاملِ ملین ظرفِ یکی دو روز ظاهر می‌شود، پس نباید انتظارِ اثرِ فوری داشت و نباید خودسرانه مقدارِ مصرف را افزایش داد. در انسفالوپاتیِ کبدی، مقدار و دفعاتِ مصرف طوری با نسخهٔ پزشک تنظیم می‌شود که تعداد و قوامِ مدفوع در محدودهٔ مشخصی بماند؛ در این کاربرد، قطعِ ناگهانی یا خودسرانهٔ دارو بدونِ هماهنگی با پزشک توصیه نمی‌شود. مقدارِ دقیق، زمان‌بندی و مدتِ مصرف را همیشه پزشک یا داروساز بر اساسِ نسخه مشخص می‌کند.

مصرفِ هم‌زمانِ لاکتولوز با سایرِ ملین‌ها، به‌ویژه ملین‌های محرک، ممکن است اثرِ آن‌ها را غیرِقابلِ پیش‌بینی کند و بهتر است بدونِ هماهنگیِ پزشک با هم ترکیب نشوند. برخی آنتی‌بیوتیک‌های خوراکیِ کم‌جذب و برخی آنتی‌اسیدهای غیرِقابلِ جذب نیز ممکن است با تخمیرِ باکتریاییِ لاکتولوز در روده تداخل کنند و از اثرِ آن بکاهند. به همین دلیل، فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و حتی داروهای گیاهی‌ای که مصرف می‌کنید را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل‌های احتمالی بررسی شود.