بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · گوارش و سوخت‌وساز

انسولین انسانی

Insulin Human 100 [iU]/1mL
رده ATC A10AB01شکل تزریقیبرند در ایران ۹
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

انسولین انسانی محلول، یک انسولین کوتاه‌اثر و داروی کاهندهٔ قند خون است. با کمک به ورود گلوکز به سلول‌ها و کاهش تولید گلوکز در کبد، قند خون را پایین می‌آورد.

بیشتر برای چه؟

برای کنترل قند خون در دیابت نوع ۱ و نوع ۲ به کار می‌رود. در بیمارستان نیز ممکن است برای کنترل قند بالا از راه وریدی و زیر پایش دقیق استفاده شود.

نکتهٔ ایمنی مهم

افت قند خون، به‌ویژه پس از حذف یا تأخیر وعدهٔ غذایی، فعالیت بدنی بیشتر از معمول یا ناهماهنگی مقدار انسولین با نیاز بدن، مهم‌ترین خطر است. برچسب، نوع و غلظت را پیش از هر تزریق بررسی کنید و تعویض فرآورده را خودسرانه انجام ندهید.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر افت قند تکرار می‌شود، علائم آن را خوب احساس نمی‌کنید، وعده‌های غذایی یا فعالیت‌تان تغییر کرده، بیمار شده‌اید، یا قرار است نوع یا نام تجاری انسولین عوض شود، از پزشک یا داروساز راهنمایی بگیرید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Insulin human
۰۲

معرفی دارو

انسولین انسانی محلول در گروه داروهای کاهندهٔ قند خون و زیرگروه انسولین‌های کوتاه‌اثر قرار دارد. با اتصال به گیرنده‌های انسولین، برداشت گلوکز به‌وسیلهٔ عضله و بافت چربی را بیشتر و تولید گلوکز در کبد را کمتر می‌کند. به همین دلیل برای پوشش افزایش قند خون پس از غذا و تأمین نیاز انسولینی بدن، گاهی همراه انسولین‌های طولانی‌اثر استفاده می‌شود. شکل مصرف آن تزریقی است؛ تزریق وریدی فقط در محیط درمانی و با پایش قند خون انجام می‌شود. در ایران ممکن است با نام‌هایی مانند بیوسولین آر، اکتراپید، ویتاسولین آر و هایسولین آر دیده شود؛ هنگام خرید یا تعویض، نام ماده، غلظت و شکل فرآورده را با نسخه تطبیق دهید.

۰۳

موارد مصرف

  • کنترل قند خون در دیابت نوع ۱
  • کنترل قند خون در دیابت نوع ۲، به‌تنهایی یا همراه دیگر داروهای دیابت
  • پوشش افزایش قند خون وعده‌های غذایی در برنامه‌های درمانیِ حاوی انسولین
  • کنترل بیمارستانی قند خون بسیار بالا، از جمله کتواسیدوز دیابتی، با تزریق وریدی و پایش مداوم
۰۴

روش مصرف

مقدار و زمان تزریق برای هر فرد جداگانه تعیین می‌شود. انسولین انسانی کوتاه‌اثر معمولاً به‌صورت زیرجلدی و پیش از غذا تزریق می‌شود و در بسیاری از فرآورده‌ها باید وعده یا میان‌وعدهٔ حاوی کربوهیدرات حدود نیم ساعت بعد مصرف شود؛ فاصلهٔ دقیق را از نسخه و بروشور همان فرآورده بگیرید. محل تزریق را بین شکم، ران، بازو یا باسن بچرخانید و از نواحی سفت، توده‌دار، کبود یا ملتهب دوری کنید. محلول باید شفاف و بی‌رنگ باشد؛ اگر کدر، تغییررنگ‌داده یا دارای ذرات است، از آن استفاده نکنید. برچسب و غلظت را پیش از هر تزریق بخوانید و فقط از سرنگ یا وسیلهٔ تزریق سازگار با همان غلظت استفاده کنید. تزریق وریدی فقط در مرکز درمانی و به‌وسیلهٔ کارکنان درمان انجام می‌شود. انسولین را خودسرانه قطع، با نوع دیگری جایگزین یا با انسولین دیگر مخلوط نکنید؛ در نوبت فراموش‌شده یا ناتوانی از خوردن، طبق برنامهٔ اختصاصی پزشک یا داروساز عمل کنید و نوبت بعدی را دوبرابر نکنید.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

کنترل قند خون در دیابت نوع ۱

بزرگسالاندوز کاملاً فردی است؛ معمولاً در قالب برنامهٔ چندنوبتیِ پایه و وعده‌ای، با تزریق زیرجلدی و تنظیم بر اساس قند خون، الگوی غذایی و فعالیت بدنی.
کودکاندوز کاملاً فردی است؛ متناسب با سن، وزن، رشد، وعده‌ها و پایش مکرر قند خون، زیر نظر پزشک تنظیم می‌شود.

قطع یا کاهش خودسرانه می‌تواند به افزایش شدید قند و کتواسیدوز منجر شود؛ خطر افت قند را جدی بگیرید.

کنترل قند خون در دیابت نوع ۲، به‌تنهایی یا همراه دیگر داروهای دیابت

بزرگسالاندوز کاملاً فردی است؛ ممکن است به‌صورت یک یا چند تزریق زیرجلدی در روز، به‌تنهایی یا همراه داروهای دیگر دیابت، بر اساس نتایج قند خون تنظیم شود.
کودکاندر کودکان و نوجوانان، دوز کاملاً فردی است و فقط با پایش نزدیک قند خون و نظر پزشک تنظیم می‌شود؛ ممکن است همراه یا جایگزین داروهای دیگر باشد.

با تغییر غذا، فعالیت بدنی، بیماری حاد یا داروهای هم‌زمان، نیاز به انسولین تغییر می‌کند.

پوشش افزایش قند خون وعده‌های غذایی در برنامه‌های درمانیِ حاوی انسولین

بزرگسالاندوز وعده‌ای کاملاً فردی است و بر اساس مقدار کربوهیدرات وعده، قند خون و نوع فرآورده تنظیم می‌شود؛ طبق برنامهٔ تجویزی در زمان تعیین‌شده تزریق شود.
کودکاندوز وعده‌ای کاملاً فردی است و بر اساس مقدار کربوهیدرات وعده، قند خون و نوع فرآورده، با پایش مکرر تنظیم می‌شود.

زمان تزریق به نوع انسولین وابسته است؛ پس از تزریق، وعدهٔ غذایی را حذف نکنید.

کنترل بیمارستانی قند خون بسیار بالا، از جمله کتواسیدوز دیابتی

بزرگسالانفقط در بیمارستان و طبق پروتکل درمانی، معمولاً به‌صورت تزریق وریدی پیوسته با پایش مداوم قند خون، پتاسیم و وضعیت آب و الکترولیت‌ها انجام می‌شود؛ سپس به رژیم زیرجلدی منتقل می‌شود.
کودکانفقط در بیمارستان و طبق پروتکل کودکان، با تزریق وریدی پیوسته و پایش مداوم قند خون، پتاسیم و وضعیت آب و الکترولیت‌ها انجام می‌شود.

تزریق وریدی برای خوددرمانی نیست و باید هم‌زمان کم‌آبی، اختلال پتاسیم و علت زمینه‌ای درمان شوند.

تنظیم دوز: در نارسایی کلیه یا کبد و سالمندان، نیاز به انسولین ممکن است تغییر کند و خطر افت قند بیشتر شود؛ دوز باید فقط با نظر پزشک و پایش مکرر قند خون تنظیم شود. سقف ثابت و عمومی برای مقدار روزانه وجود ندارد و مقدار نهایی بر اساس نیاز فرد تعیین می‌شود.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • اگر به انسولین یا مواد تشکیل‌دهندهٔ فرآورده حساسیت داشته‌اید، یا پس از تزریق دچار کهیر، تورم یا تنگی نفس شده‌اید، اطلاع دهید.
  • اگر سابقهٔ افت قند شدید، افت قندهای مکرر، یا کاهش توانایی تشخیص علائم افت قند دارید، این موضوع را مطرح کنید؛ نامنظم بودن وعده‌های غذایی نیز مهم است.
  • وجود بیماری کلیه یا کبد، اختلال تیروئید، غدهٔ فوق‌کلیه یا هیپوفیز، یا بیماری حاد همراه تب و عفونت را اطلاع دهید؛ این شرایط می‌توانند نیاز بدن به انسولین را تغییر دهند.
  • اگر قرار است نوع، نام تجاری، سازنده، غلظت، سرنگ یا قلم، یا محل تزریق تغییر کند، این تغییر باید با برنامه‌ریزی و پایش مناسب انجام شود.
  • فهرست همهٔ داروها، انسولین‌های دیگر، مکمل‌ها و فرآورده‌های گیاهی را ارائه کنید؛ به‌ویژه داروهای دیابت، داروهای فشارخون، کورتون‌ها و داروهای مهارکنندهٔ بتا.
  • بارداری، قصد بارداری یا شیردهی را اطلاع دهید. برای کودک، سالمند یا فردی که در تشخیص و درمان افت قند مشکل دارد، برنامهٔ روشن برای پایش قند و کمک خانواده ضروری است.
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • افت قند خون خفیف تا متوسط، همراه با گرسنگی، لرزش، عرق سرد، تپش قلب، سرگیجه یا ضعف
  • درد، قرمزی، خارش، کبودی یا تورم در محل تزریق
  • تغییر موقت دید، به‌خصوص هنگام شروع درمان یا بهبود سریع قند خون
  • ورم دست‌ها یا پاها
  • افزایش وزن
  • تغییر بافت چربی زیر پوست در محل تزریق، به شکل فرورفتگی یا برجستگی
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • افت قند شدید با گیجی، اختلال رفتار، تشنج، بیهوشی یا ناتوانی در خوردن و بلع؛ اگر فرد هوشیار و قادر به بلع است طبق برنامهٔ افت قندش قند سریع‌الاثر مصرف کند، اما در تشنج، بیهوشی یا ناتوانی در بلع چیزی در دهان نگذارید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • واکنش آلرژیک شدید مانند کهیر منتشر، تورم لب، زبان یا صورت، تنگی نفس، خس‌خس، افت فشار یا غش؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • قند خون بالا همراه با تشنگی شدید، ادرار مکرر، تهوع یا استفراغ، درد شکم، بوی میوه‌ای دهان، تنفس عمیق یا خواب‌آلودگی؛ این علائم می‌توانند نشانهٔ کتواسیدوز باشند و به مراقبت فوری نیاز دارند، بنابراین فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • تنگی نفس، ورم شدید یا افزایش سریع وزن، به‌ویژه هنگام مصرف همزمان پیگلیتازون؛ این علائم می‌توانند نشانهٔ احتباس مایع یا نارسایی قلبی باشند و باید سریع بررسی شوند.
  • تاری دید شدید یا پایدار، یا تغییر ناگهانی بینایی؛ برای ارزیابی سریع پزشکی مراجعه کنید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

داروهای کاهندهٔ قند و برخی داروهای فشارخون، به‌ویژه مسدودکننده‌های بتا، می‌توانند خطر افت قند را بیشتر کنند؛ مسدودکننده‌های بتا ممکن است لرزش و تپش قلب هشداردهنده را پنهان کنند. کورتون‌ها، برخی داروهای ادرارآور، هورمون‌های تیروئید، قرص‌های جلوگیری و بعضی داروهای محرک ممکن است قند خون یا نیاز به انسولین را افزایش دهند. پیگلیتازون همراه انسولین می‌تواند ورم و نارسایی قلبی را بیشتر کند. الکل، به‌خصوص بدون غذا، ممکن است افت قند را شدید یا دیررس کند. فهرست کامل داروها، مکمل‌ها و فرآورده‌های گیاهی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

انسولین انسانی از جفت عبور نمی‌کند و در بارداری برای کنترل دیابت قابل استفاده است؛ با این حال افت و افزایش قند هر دو می‌توانند برای مادر و جنین خطرناک باشند و پایش و تنظیم درمان در طول بارداری لازم است. در شیردهی نیز معمولاً قابل استفاده است، اما نیاز بدن به انسولین پس از زایمان ممکن است تغییر کند. اگر باردارید، قصد بارداری دارید یا شیر می‌دهید، برنامهٔ درمانی را خودسرانه تغییر ندهید.

۱۰

نگهداری

فرآوردهٔ بازنشده را معمولاً در یخچال، در دمای حدود ۲ تا ۸ درجهٔ سانتی‌گراد، دور از نور و یخ‌زدگی نگه دارید و آن را در فریزر نگذارید. فرآوردهٔ در حال مصرف ممکن است طبق بروشور همان برند در دمای اتاق نگهداری شود و مدت مجاز پس از باز شدن بین فرآورده‌ها تفاوت دارد. دارو را دور از دسترس کودکان نگه دارید، تاریخ انقضا را بررسی کنید و اگر یخ زده، بیش از حد گرم شده، کدر یا دارای ذرات است، مصرف نکنید.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
تزریقی1mL
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۹ برند از ۱۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
بیوسولین آر® 100واحد/م ل 10م ل ویال BIOSULIN R® 100IU/ML 10ML VIAL
M.j.biopharma
تزریقی
اکتراپید ACTRAPID
300 INTERNATIONAL UNITS in 1 CARTRIDGE
Novonordisk
تزریقی
ویتاسولین آر VITASULIN R
1 VIAL, MULTI-DOSE in 1 BOX
انستیتو پاستور ایران
تزریقی
هایسولین آر HISULIN R
1 VIAL, GLASS in 1 BOX
داروئی و بهداشتی لقمان
تزریقی
بیوسولین آر® 100واحد/م ل 10م ل ویال BIOSULIN R® 100IU/ML 10ML VIAL
30 in 1 AMPULE
داروسازی امین
تزریقی
لانسولین آر LANSULIN R
1 VIAL, GLASS in 1 BOX · 5 CARTRIDGE in 1 BOX
داروسازی اکسیر
تزریقی
رونولین آر RONULIN R
1 VIAL, GLASS in 1 BOX
روناک
تزریقی
انسولایف آر INSULIFE R
1 VIAL, GLASS in 1 BOX
رویان دارو
تزریقی
انسولین - رگولار 100 واحد/م ل 10 م ل هیومن ویال INSULIN REGULAR HUMAN-SHAFA® 1000U/10ML VIAL
لابراتوار داروسازی و بهداشتی شفا
تزریقی
ویتاسولین آر VITASULIN R
1 VIAL, MULTI-DOSE in 1 BOX
ویتان فارمد
تزریقی
دی پی سولین-آر® DIPISULIN-R® 1000IU/10ML VIAL
کارخانجات دارو پخش
تزریقی
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱اگر بعد از تزریق نتوانم غذا بخورم یا استفراغ کنم، چه کنم؟
این انسولین معمولاً پیش از غذا تزریق می‌شود و ناتوانی در خوردن می‌تواند خطر افت قند را بالا ببرد. قند خون را طبق برنامهٔ خود پایش کنید و برای تصمیم دربارهٔ نوبت تزریق، از دستور روزهای بیماریِ پزشک یا داروساز پیروی کنید؛ مقدار بعدی را خودسرانه تغییر ندهید.
۰۲اگر قند خونم بهتر شد، می‌توانم انسولین انسانی را قطع کنم؟
خیر، بهتر شدن قند خون می‌تواند نتیجهٔ اثر همین دارو باشد. قطع ناگهانی، به‌ویژه در دیابت نوع ۱، ممکن است باعث افزایش شدید قند و کتواسیدوز شود؛ هرگونه کاهش یا تغییر درمان باید برنامه‌ریزی‌شده باشد.
۰۳آیا می‌توان این انسولین را با انسولین دیگری جابه‌جا یا مخلوط کرد؟
نوع، غلظت، سازنده و زمان اثر انسولین‌ها یکسان نیست و تعویض آن‌ها می‌تواند قند خون را خطرناک تغییر دهد. جابه‌جایی یا اختلاط فقط با دستور مشخص پزشک و طبق بروشور همان فرآورده انجام شود.
۰۴آیا تزریق وریدی انسولین انسانی در خانه امکان‌پذیر است؟
تزریق وریدی فقط در برخی شرایط درمانی و با پایش مداوم قند و املاح بدن در مرکز درمانی انجام می‌شود. برای مصرف معمول در خانه، مسیر تزریق همان چیزی است که در نسخه و آموزش تیم درمان مشخص شده است و نباید خودسرانه وریدی تزریق شود.
۰۵چرا باید محل تزریق را مرتب عوض کنم؟
تزریق مکرر در یک نقطه می‌تواند باعث سفتی، برجستگی یا فرورفتگی چربی زیر پوست و جذب نامنظم انسولین شود. چرخاندن محل تزریق در ناحیه‌های مناسب، به کاهش این مشکل کمک می‌کند؛ در قسمت‌های سفت، کبود یا ملتهب تزریق نکنید.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۷ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۹ برند از ۱۱ سازنده، در گروه A10AB01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.