هپارین سدیم

هپارین سدیم دارویی از خانوادهٔ ضدانعقادهای خون است که سال‌هاست در پزشکی برای پیشگیری و درمان لخته‌های خطرناک خون به کار می‌رود. این دارو با تقویت اثر یکی از پروتئین‌های طبیعیِ ضدانعقادِ بدن، سرعتِ غیرفعال‌شدنِ عواملِ انعقادیِ خون را زیاد می‌کند و از تشکیل یا بزرگ‌ترشدنِ لخته جلوگیری می‌کند. برخلاف تصور رایج، هپارین لختهٔ موجود را مستقیماً از بین نمی‌برد، بلکه اجازه می‌دهد بدن خودش به‌مرور آن را جذب کند. چون از راه گوارش جذب نمی‌شود، این دارو فقط به‌صورت تزریقی، وریدی یا زیرجلدی، و معمولاً در محیط بیمارستانی یا کلینیکی تجویز می‌شود. اثر آن سریع اما کوتاه‌مدت است و به همین دلیل معمولاً به‌صورت تزریق پیوسته یا چندبار در روز مصرف می‌شود.

هپارین سدیم معمولاً توسط کادر درمان و به‌صورت تزریق وریدی یا زیرجلدی تجویز می‌شود؛ در برخی شرایط خاص و پس از آموزش کافی، ممکن است خودِ بیمار هم آن را به‌صورت زیرجلدی در خانه تزریق کند. زمان‌بندی، محل تزریق و مدت درمان را فقط پزشک بر اساس شرایط بالینی مشخص می‌کند و پایبندی دقیق به همین برنامه اهمیت زیادی دارد. در طول درمان معمولاً آزمایش‌های دوره‌ای انعقاد خون و شمارش پلاکت درخواست می‌شود که نباید از آن‌ها صرف‌نظر کرد. مصرف این دارو را هرگز بدون هماهنگی با پزشک قطع نکنید، چون در برخی شرایط بالینی قطعِ ناگهانی می‌تواند خطر لخته‌شدن را افزایش دهد.

مصرف هم‌زمانِ هپارین با سایر داروهای رقیق‌کنندهٔ خون یا ضدپلاکت مانند وارفارین، آسپرین یا کلوپیدوگرل، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن، و برخی مکمل‌های گیاهی مانند سیر، زنجبیل یا جینکو می‌تواند خطر خونریزی را افزایش دهد. فهرست کاملِ داروها و مکمل‌هایت را به پزشک و داروساز بگو تا تداخل‌های احتمالی بررسی و در صورت نیاز برنامهٔ درمانی تنظیم شود.