هالوپریدول

هالوپریدول یکی از شناخته‌شده‌ترین و پرکاربردترین داروهای ضدروان‌پریشی است که در درمانِ بیماری‌های روانیِ شدید به کار می‌رود. این دارو در ردهٔ داروهای ضدروان‌پریشیِ نسلِ اول (تیپیک) و از خانوادهٔ بوتیروفنون‌ها جای می‌گیرد. هالوپریدول با مسدود کردنِ گیرنده‌های دوپامین (Dopamine) در برخی مسیرهای عصبیِ مغز، فعالیتِ بیش‌ازحدِ این ناقلِ عصبی را که در بروزِ توهم و هذیان نقش دارد، کاهش می‌دهد. هدفِ اصلیِ آن آرام کردنِ ذهن، کاهشِ علائمِ روان‌پریشی و کمکِ به بازگشتِ فرد به عملکردِ روزمره است. این دارو هم به‌صورتِ خوراکی (قرص و محلول) و هم تزریقی، از جمله فرمِ طولانی‌اثر، در دسترس است.

شکل و نحوهٔ مصرفِ هالوپریدول را پزشک، بسته به نوعِ بیماری و شرایطِ فرد، تعیین می‌کند. قرص و محلول را می‌توان با یا بدونِ غذا مصرف کرد، اما خوردنِ آن هم‌زمان با غذا یا کمی شیر می‌تواند از ناراحتیِ معده بکاهد؛ بهتر است هر روز در ساعتِ مشخصی مصرف شود تا فراموش نشود. فرمِ تزریقیِ کوتاه‌اثر و به‌ویژه فرمِ دکانواتِ طولانی‌اثر، فقط توسطِ پزشک یا پرستار و در فواصلِ زمانیِ مشخص‌شده تزریق می‌شود. پایبندی به برنامهٔ مصرف، حتی زمانی که حالِ بیمار خوب به نظر می‌رسد، اهمیتِ زیادی دارد؛ زیرا قطعِ ناگهانیِ این دارو پس از مصرفِ طولانی‌مدت می‌تواند علائمِ بیماری را بازگرداند یا نشانه‌های قطعِ دارو ایجاد کند. بنابراین هرگونه تغییر در نحوهٔ مصرف باید تنها با نظرِ پزشک انجام شود.

هالوپریدول با موادِ آرام‌بخشِ سیستمِ عصبی مانندِ الکل، بنزودیازپین‌ها و برخی مسکن‌های اپیوییدی تداخل دارد و می‌تواند خواب‌آلودگی و تضعیفِ تنفسی را تشدید کند. هم‌زمانی با داروهایی که ریتمِ قلب را تحتِ تأثیر قرار می‌دهند، مانندِ برخی آنتی‌بیوتیک‌ها، داروهای ضدآریتمی یا سایرِ داروهای ضدروان‌پریشی، خطرِ اختلالِ ریتمِ قلبی را افزایش می‌دهد. برخی داروهای ضدتشنج مانندِ کاربامازپین می‌توانند اثرِ هالوپریدول را کاهش دهند، در حالی که برخی داروهای ضدافسردگی ممکن است غلظتِ آن را در خون بالا ببرند. مصرفِ هم‌زمان با لیتیوم نیز در مواردِ نادر با عوارضِ عصبی همراه بوده است. به همین دلیل، فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و گیاهانِ داروییِ مصرفی‌تان را حتماً به پزشک و داروساز بگویید.