گالکانزوماب
گالکانزوماب یک پادتن تکدودمانی از گروه داروهای دستگاه عصبی و مهارکنندههای پپتید مرتبط با ژن کلسیتونین است. با مهار پیامرسانهای درگیر در درد، برای پیشگیری از حملات میگرنی به کار میرود.
کاربرد اصلی آن پیشگیری از میگرن در بزرگسالان است، نه تسکین فوری یک حمله. در برخی بزرگسالان، برای درمان سردرد خوشهای دورهای نیز تجویز میشود.
این دارو فقط بهصورت تزریق زیرجلدی و پس از آموزش درست مصرف میشود؛ قلم یا سرنگ تکدوز را هرگز دوباره یا مشترک استفاده نکنید. تورم صورت یا گلو، تنگی نفس یا کهیر گسترده، حتی چند روز پس از تزریق، نیازمند مراجعه فوری به اورژانس است.
پیش از شروع، فشار خون بالا، بیماری رینود، حساسیت شدید دارویی، بارداری یا شیردهی را بگویید. بالا رفتن جدید یا بدترشدن فشار خون و سردی، بیحسی، درد یا تغییررنگ انگشتان دستوپا نیز نیاز به ارزیابی دارد.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
گالکانزوماب یک پادتن تکدودمانی انسانیشده از گروه داروهای دستگاه عصبی و داروهای پیشگیرانه میگرن است. این دارو به پپتید مرتبط با ژن کلسیتونین، پیامرسانی دخیل در ایجاد درد میگرنی، متصل میشود و اثر آن را مهار میکند. هدف، کاهش تعداد روزهای میگرنی و بار حملات است و درمان فوری حمله محسوب نمیشود. فرآوردهٔ اطلاعاتشده به شکل محلول تزریقی زیرجلدی تکدوز عرضه میشود و نام تجاری ایرانیِ ذکرشده برای آن «گالکانزومب» است.
موارد مصرف
- پیشگیری از میگرن دورهای در بزرگسالان
- پیشگیری از میگرن مزمن در بزرگسالان
- درمان سردرد خوشهای دورهای در بزرگسالان، در صورت تشخیص و تجویز متخصص
روش مصرف
گالکانزوماب فقط بهصورت تزریق زیرجلدی استفاده میشود و به وعدهٔ غذایی وابسته نیست. پیش از نخستین تزریق، پزشک یا داروساز باید روش کار با قلم یا سرنگ را آموزش دهد. زمانبندی و تعداد تزریقها برای میگرن با سردرد خوشهای یکسان نیست؛ جزئیات نسخه را دقیق رعایت کنید و برای جبران نوبت فراموششده، مقدار تزریق را دو برابر نکنید. محل تزریق میتواند شکم، ران، پشت بازو یا باسن باشد؛ از پوست قرمز، کبود، سفت یا دردناک پرهیز کنید. پیش از تزریق، دارو را از نظر کدورت، تغییررنگ یا وجود ذرات بررسی کنید؛ آن را تکان ندهید و برای گرمکردن از آب داغ یا وسیلهٔ گرمایشی استفاده نکنید. این دارو برای پیشگیری است و داروی تسکین فوری حملهٔ میگرن نیست.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
پیشگیری از میگرن دورهای
این دارو برای پیشگیری است و درمان فوری حملهٔ حاد میگرنی محسوب نمیشود. در صورت فراموشی یک نوبت، دوز را در اولین فرصت تزریق کنید و نوبتهای بعدی را ماهانه، از تاریخ آخرین تزریق، ادامه دهید.
پیشگیری از میگرن مزمن
برای پیشگیری است و تداوم درمان باید بر اساس پاسخ بیمار و نظر پزشک ارزیابی شود.
درمان سردرد خوشهای دورهای
فقط برای بزرگسالان و پس از تأیید تشخیص توسط پزشک متخصص؛ از جایگزینی خودسرانهٔ فرآوردهها یا تقسیمکردن دوز خودداری شود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر قبلاً به گالکانزوماب یا هر یک از مواد تشکیلدهندهٔ آن حساسیت شدید داشتهاید، این موضوع را حتماً اعلام کنید؛ در چنین شرایطی نباید دارو مصرف شود.
- فشار خون بالا یا سابقهٔ کنترل دشوار فشار خون را اطلاع دهید، چون ممکن است فشار خون جدیداً بالا رود یا بدتر شود.
- سابقهٔ بیماری رینود یا اختلال گردش خون انگشتان دست و پا را بگویید؛ این علائم ممکن است پس از شروع درمان ایجاد یا تشدید شوند.
- اگر باردارید، قصد بارداری دارید یا شیردهید، پیش از شروع درمان پزشک را در جریان بگذارید.
- فهرست همهٔ داروهای نسخهای و بدون نسخه، مسکنها، ویتامینها و مکملهای گیاهی را ارائه دهید؛ بهویژه اگر داروی دیگری برای پیشگیری یا درمان میگرن میگیرید.
- اگر بیمار کودک است، سالمند است یا نارسایی شدید کلیه یا بیماری مهم کبدی دارد، این موضوع باید پیش از درمان بررسی شود؛ ایمنی و اثربخشی دارو در کودکان ثابت نشده و اطلاعات برخی گروههای دیگر محدود است.
عوارض احتمالی
- درد یا حساسیت در محل تزریق
- قرمزی محل تزریق
- تورم محل تزریق
- خارش محل تزریق
- کبودی محل تزریق
- واکنش حساسیتی شدید مانند کهیر یا بثورات گسترده، تورم صورت، لبها، زبان یا گلو، تنگی نفس یا احساس بستهشدن راه هوایی؛ این واکنش ممکن است چند روز پس از تزریق رخ دهد، بنابراین فوراً به اورژانس مراجعه کنید و تزریق بعدی را تا ارزیابی پزشک انجام ندهید.
- افزایش جدید یا بدترشدن فشار خون؛ فشار خون را بررسی کنید و با پزشک تماس بگیرید. اگر همراه درد قفسهٔ سینه، تنگی نفس، ضعف یکطرفه، اختلال دید یا گیجی بود، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- پدیدهٔ رینود، یعنی سرد، بیحس یا دردناک شدن انگشتان دست و پا و تغییر رنگ آنها از سفید به آبی یا قرمز؛ تزریقهای بعدی را متوقف کنید و سریع با پزشک تماس بگیرید، بهویژه اگر علائم برطرف نشدند.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
گالکانزوماب از مسیر آنزیمهای معمول کبدی متابولیزه نمیشود؛ بنابراین تداخل متابولیکی مهمی با بسیاری از داروهای رایج انتظار نمیرود. غذا و نوشیدنیها جذب تزریق را تغییر نمیدهند، اما الکل میتواند در بعضی افراد محرک میگرن باشد. مصرف همزمان داروهای پیشگیرانه یا داروهای تسکین حملهٔ میگرن و داروهای همگروه تزریقی باید در برنامهٔ درمانی پزشک باشد. فهرست کامل داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات کافی دربارهٔ خطر گالکانزوماب در بارداری و ورود آن به شیر انسان یا اثرش بر شیرخوار وجود ندارد. اگر باردارید، قصد بارداری دارید یا شیردهید، شروع، ادامه یا توقف درمان را با پزشک متخصص هماهنگ کنید تا سود کنترل میگرن در برابر خطر احتمالی برای جنین یا شیرخوار سنجیده شود.
نگهداری
گالکانزوماب را در یخچال، در دمای ۲ تا ۸ درجهٔ سانتیگراد و داخل جعبهٔ اصلی برای محافظت از نور نگه دارید. آن را یخ نزنید و تکان ندهید؛ در صورت نیاز میتوان فرآورده را تا ۷ روز در دمای حداکثر ۳۰ درجه و داخل جعبه نگه داشت، اما پس از بیرون ماندن از یخچال آن را دوباره در یخچال نگذارید. فرآوردهای را که شرایط نگهداریاش رعایت نشده، تاریخش گذشته، کدر یا دارای ذرات است استفاده نکنید و دارو را دور از دسترس کودکان نگه دارید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | 120 mg / 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا گالکانزوماب حملهٔ میگرن را همان لحظه قطع میکند؟
۰۲آیا میتوانم گالکانزوماب را خودم تزریق کنم؟
۰۳اگر یک نوبت گالکانزوماب را فراموش کردم چه کنم؟
۰۴آیا گالکانزوماب با داروهای دیگر میگرن تداخل دارد؟
۰۵فشار خون بالا یا سردشدن انگشتان بعد از تزریق مهم است؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه N02C. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.