فلونارزین
فلونارزین دارویی از گروه مسدودکنندههای انتخابی کانال کلسیم است که با اثر بر گردش خون مغزی و دستگاه دهلیزی، از میگرن و سرگیجه پیشگیری میکند.
این دارو بیشتر برای پیشگیری از حملات میگرن در افرادی با سردردهای میگرنی مکرر تجویز میشود. همچنین در درمان سرگیجههای ناشی از اختلالات دستگاه دهلیزی، مانند بیماری منییر، کاربرد دارد.
فلونارزین میتواند خوابآلودگی و افزایش وزن ایجاد کند و در مصرف طولانیمدت با خطر افسردگی یا لرزش و سفتی عضلانی شبیه پارکینسون همراه است. به همین دلیل پزشک معمولاً دوز و طول دوره درمان را بهطور منظم بازبینی میکند.
اگر سابقه افسردگی، پارکینسون یا اختلال حرکتی دارید، یا در طول درمان علائمی مانند خوابآلودگی شدید، افسردگی، لرزش دست یا کندی حرکت را تجربه کردید، حتماً پیش از ادامه مصرف با پزشک مشورت کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
فلونارزین دارویی از رده دستگاه عصبی و بهطور مشخص از گروه مسدودکنندههای انتخابی کانال کلسیم (Calcium Channel Blocker) است. برخلاف بسیاری از داروهای این گروه که برای فشار خون به کار میروند، فلونارزین عمدتاً بر سلولهای عصبی مغز و دستگاه دهلیزی گوش داخلی اثر میگذارد و از ورود بیشازحد کلسیم به این سلولها جلوگیری میکند. همین اثر باعث میشود تحریکپذیری بیشازحد عروق مغزی و مسیرهای عصبی دخیل در سرگیجه کاهش یابد. در ایران این دارو با نام تجاری سیبلیوم شناختهشده است و بیشتر برای پیشگیری از میگرن و درمان سرگیجههای دستگاه دهلیزی تجویز میشود. مصرف آن همیشه باید با تجویز و زیرنظر پزشک باشد، زیرا دوز، طول دوره درمان و مناسببودن آن برای هر فرد متفاوت است.
موارد مصرف
- پیشگیری از حملات میگرن (کاهش تعداد و شدت سردردهای میگرنی)
- درمان سرگیجههای ناشی از اختلالات دستگاه دهلیزی گوش داخلی
- کنترل علائم بیماری منییر (سرگیجه و احساس عدم تعادل)
روش مصرف
فلونارزین معمولاً بهصورت قرص و یکبار در روز مصرف میشود و پزشک با توجه به سن، بیماری زمینهای و پاسخ فرد، دوز و مدت درمان را تعیین میکند. از آنجا که این دارو میتواند خوابآلودگی ایجاد کند، بسیاری از پزشکان مصرف آن را در ساعات پایانی روز یا پیش از خواب توصیه میکنند؛ زمان دقیق مصرف را از پزشک یا داروساز خود بپرسید. اثر پیشگیریکننده فلونارزین در میگرن معمولاً بلافاصله ظاهر نمیشود و ارزیابی نتیجه چند هفته زمان میبرد، بنابراین قرص را بدون مشورت پزشک قطع نکنید، حتی اگر هنوز بهبود محسوسی حس نکردهاید. به دلیل خطر عوارضی مانند افسردگی یا علائم شبه پارکینسون در مصرف طولانیمدت، پزشک معمولاً دوره درمان را محدود و قابل بازبینی در نظر میگیرد؛ بنابراین قرارهای پیگیری را جدی بگیرید و تغییر دوز یا قطع دارو را فقط با هماهنگی پزشک انجام دهید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
پیشگیری از حملات میگرن
برای پیشگیری است و حملهٔ حاد میگرن را درمان نمیکند؛ ترجیحاً هنگام خواب و با آب مصرف شود. در صورت بروز افسردگی، لرزش یا سفتی حرکات، مصرف را قطع و پزشک را مطلع کنید.
درمان علامتی سرگیجهٔ دهلیزی ناشی از اختلالات دستگاه دهلیزی گوش داخلی
بهدلیل احتمال خوابآلودگی، هنگام رانندگی و مصرف همزمان الکل یا داروهای آرامبخش احتیاط شود.
کنترل علائم بیماری منییر (سرگیجه و احساس عدم تعادل)
درمان علامتی است و باید تا کنترل علائم ادامه یابد؛ در صورت بروز افسردگی، لرزش یا سفتی حرکات، مصرف را قطع و پزشک را مطلع کنید.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر دچار افسردگی بودهاید یا هماکنون افسردگی دارید، حتماً به پزشک بگویید؛ فلونارزین میتواند این وضعیت را تشدید کند.
- اگر بیماری پارکینسون یا هر اختلال حرکتی و لرزش دیگری دارید، پزشک را مطلع کنید، زیرا این دارو میتواند علائم مشابه ایجاد یا بدتر کند.
- سابقه حساسیت به فلونارزین یا ترکیبات مشابه را با پزشک یا داروساز در میان بگذارید.
- فهرست کامل داروها، مکملها و داروهای گیاهی مصرفیتان را به پزشک اطلاع دهید، بهویژه داروهای آرامبخش یا مؤثر بر سیستم عصبی.
- اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از شروع دارو با پزشک مشورت کنید.
- در صورت داشتن بیماری کبدی یا سالمند بودن، پزشک را در جریان بگذارید، زیرا ممکن است نیاز به احتیاط بیشتر یا پایش دقیقتر باشد.
عوارض احتمالی
- خوابآلودگی و احساس خستگی، بهویژه در هفتههای ابتدایی مصرف
- افزایش اشتها و افزایش وزن
- تهوع خفیف یا ناراحتی گوارشی
- دردهای عضلانی خفیف
- علائم افسردگی مانند ناامیدی مداوم، بیعلاقگی به فعالیتهای روزمره یا افکار آزاردهنده — در صورت بروز، فوراً با پزشک تماس بگیرید یا به او مراجعه کنید.
- لرزش دست، سفتی عضلانی، کندی حرکات یا راهرفتن غیرعادی (علائم شبه پارکینسون)، بهویژه در سالمندان یا مصرف طولانیمدت — در صورت بروز، به پزشک اطلاع دهید تا ادامه درمان بازبینی شود.
- علائم واکنش آلرژیک شدید مانند ورم صورت و گلو، کهیر گسترده یا تنگی نفس — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- ترشح غیرعادی شیر از پستان یا بینظمی قاعدگی — به پزشک اطلاع دهید تا علت آن، از جمله تأثیر دارو بر هورمونها، بررسی شود.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
فلونارزین با موادی که بر سیستم عصبی مرکزی اثر میگذارند تداخل دارد؛ مصرف همزمان آن با الکل، آرامبخشها، خوابآورها یا سایر داروهای اثرگذار بر سیستم عصبی میتواند خوابآلودگی را تشدید کند. همزمانی با داروهایی که خود میتوانند علائم شبه پارکینسون ایجاد کنند، مانند برخی داروهای ضد روانپریشی یا داروهای ضد تهوع خاص، نیز ممکن است خطر این عارضه را افزایش دهد. فهرست کامل داروها و مکملهایت را به پزشک و داروساز بگو تا تداخلهای احتمالی بررسی و در صورت نیاز دوز یا زمان مصرف تنظیم شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات کافی درباره بیخطر بودن کامل فلونارزین در بارداری در دست نیست و بهطور کلی مصرف آن در این دوره توصیه نمیشود، مگر آنکه پزشک با در نظر گرفتن فایده و خطر احتمالی، آن را ضروری بداند. این دارو به شیر مادر نیز منتقل میشود، بنابراین مصرف آن در دوران شیردهی معمولاً توصیه نمیشود مگر با نظر صریح پزشک. اگر باردارید، قصد بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از هر تصمیمی درباره شروع یا ادامه این دارو حتماً با پزشک خود مشورت کنید.
نگهداری
قرص فلونارزین را در دمای اتاق و دور از نور، رطوبت و گرمای مستقیم نگهداری کنید. آن را در بستهبندی اصلی و دور از دسترس کودکان قرار دهید. پیش از هر بار مصرف، تاریخ انقضا را بررسی کنید و داروهای تاریخگذشته یا اضافه را طبق راهنمایی داروخانه دور بریزید، نه در سطل زباله خانگی یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 5 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱چرا فلونارزین باعث خوابآلودگی میشود و بهترین زمان مصرف آن چه موقعی است؟
۰۲اثر فلونارزین در پیشگیری از میگرن چه زمانی مشخص میشود؟
۰۳آیا مصرف فلونارزین باعث افزایش وزن میشود؟
۰۴آیا فلونارزین میتواند روی خلقوخو تأثیر بگذارد یا باعث افسردگی شود؟
۰۵چه تفاوتی بین کاربرد فلونارزین برای میگرن و برای سرگیجه وجود دارد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۲ سازنده، در گروه N07CA03. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.