اتومیدیت
اتومیدیت یک داروی بیهوشکنندهٔ عمومیِ تزریقی و کوتاهاثر است که برای ازبینبردن سریع هوشیاری و شروع بیهوشی بهکار میرود.
کاربرد اصلی آن القای بیهوشی پیش از جراحی یا بعضی اقدامات پزشکی کوتاه است. در برخی شرایط اورژانسی نیز فقط توسط تیم درمانیِ آموزشدیده استفاده میشود.
این دارو باید فقط در مرکز درمانی مجهز و با پایش تنفس، فشار خون و ضربان قلب تزریق شود؛ زیرا میتواند تنفس را کند یا متوقف کند. همچنین ساخت هورمونهای غدهٔ فوقکلیه را موقتاً کاهش میدهد و برای مصرف طولانی یا تکراری مناسب نیست.
اگر بیماری غدهٔ فوقکلیه، بیماری شدید قلبی یا ریوی، حساسیت دارویی، بارداری یا شیردهی دارید، پیش از بیهوشی اطلاع دهید. مصرف داروهای آرامبخش، خوابآور، مسکنهای قوی یا الکل را نیز پنهان نکنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
اتومیدیت یک بیهوشکنندهٔ عمومیِ تزریقی از گروه داروهای بیهوشی وریدی است. این دارو با تقویت پیامهای مهاری مغز، هوشیاری را سریع و برای مدتی کوتاه از بین میبرد و معمولاً برای شروع بیهوشی استفاده میشود. اثر آن کوتاه است و برای ادامهٔ بیهوشی ممکن است داروها یا روشهای دیگری لازم باشد. اتومیدیت مسکن نیست و بهتنهایی درد را درمان نمیکند.
موارد مصرف
- القای بیهوشی عمومی پیش از جراحی
- القای بیهوشی برای برخی اقدامات تشخیصی یا درمانی کوتاه
- القای سریع بیهوشی در بعضی شرایط اورژانسی، مانند پیش از لولهگذاری تنفسی
- کمک به بیهوشی در برخی اقدامات کوتاه، طبق تصمیم متخصص بیهوشی
روش مصرف
اتومیدیت فقط بهصورت تزریق وریدی و در بیمارستان، اتاق عمل یا محیط درمانی مجهز تجویز میشود. مقدار و سرعت تزریق را متخصص بیهوشی بر اساس وضعیت بیمار، داروهای همزمان و پاسخ او تعیین میکند و تنفس، سطح هوشیاری، فشار خون و ضربان قلب باید پیوسته پایش شود. این دارو برای خوددرمانی، تزریق خارج از مرکز درمانی یا مصرف مداوم و طولانی نیست. پس از تزریق نیز تا بازگشت کامل هوشیاری نباید رانندگی یا کار نیازمند تمرکز انجام شود.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
القای بیهوشی عمومی پیش از جراحی
فقط توسط فرد آموزشدیده در بیهوشی و در محیط مجهز به پایش و کنترل راه هوایی تجویز شود؛ اتومیدیت اثر ضددرد ندارد.
القای بیهوشی یا آرامبخشی عمیق برای اقدامات تشخیصی یا درمانی کوتاه
برای اقدامات کوتاه مناسب است؛ در اقدامات دردناک، مسکن مناسب باید جداگانه در نظر گرفته شود.
القای سریع بیهوشی پیش از لولهگذاری داخل نای در شرایط اورژانسی
فقط در محیط مجهز به پایش همودینامیک، اکسیژنرسانی، تهویه و تجهیزات کامل کنترل راه هوایی استفاده شود.
کمک به بیهوشی در اقدامات جراحی کوتاه
فقط برای اقدامات کوتاه؛ از انفوزیون مداوم یا استفاده در اعمال طولانی پرهیز شود، زیرا ممکن است سرکوب طولانی تولید کورتیزول و آلدوسترون رخ دهد.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ حساسیت به اتومیدیت یا هر داروی بیهوشی را اطلاع دهید.
- اگر نارسایی یا بیماری غدهٔ فوقکلیه، مصرف طولانی کورتون، عفونت شدید یا بیماری بحرانی دارید، پیش از تزریق بگویید.
- بیماری قلبی، فشار خون ناپایدار، بیماری ریوی، کمآبی یا خونریزی، و سن بالا میتواند بر انتخاب و پایش دارو اثر بگذارد.
- بیماری شدید کبدی یا کلیوی را به متخصص بیهوشی اطلاع دهید.
- فهرست همهٔ داروها، مکملها، داروهای گیاهی، آرامبخشها، خوابآورها و مسکنهای قوی را در اختیار تیم درمان بگذارید و مصرف الکل را نیز اعلام کنید.
- در کودکان خردسال، سالمندان، بارداری، احتمال بارداری یا شیردهی، انتخاب دارو و پایش بیمار باید با دقت ویژه انجام شود.
عوارض احتمالی
- درد، سوزش یا ناراحتی در محل تزریق
- حرکات غیرارادی و گذرای عضلات
- تهوع یا استفراغ پس از بههوشآمدن
- سکسکه یا لرزش موقت
- کندی یا توقف تنفس، تنفس سطحی، کبودی لبها یا بیدار نشدن بیمار: تیم درمان باید فوراً مداخله کند؛ اگر پس از ترخیص رخ داد، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- افت یا افزایش شدید فشار خون، ضربان قلب بسیار کند یا نامنظم، درد قفسهٔ سینه یا غش: ارزیابی فوری پزشکی لازم است.
- تورم صورت یا گلو، خسخس سینه، تنگی نفس، کهیر گسترده یا افت ناگهانی فشار خون: میتواند نشانهٔ واکنش آلرژیک شدید باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- در بیمار بدحال یا مبتلا به نارسایی غدهٔ فوقکلیه، ضعف شدید، افت فشار مداوم، گیجی یا بدترشدن حال عمومی پس از تزریق: فوراً به پزشک اطلاع دهید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
اتومیدیت همراه با داروهای آرامبخش، خوابآور، بیهوشکننده، مسکنهای قوی و الکل میتواند خوابآلودگی و سرکوب تنفسی را بیشتر کند و بر فشار خون و سطح هوشیاری اثر بگذارد. کورتونها و داروهای مؤثر بر غدهٔ فوقکلیه نیز باید به تیم بیهوشی اعلام شوند. چون دارو تزریقی است، تداخل غذایی مشخصی ندارد؛ اما دستور ناشتا بودن پیش از بیهوشی را طبق نظر مرکز درمانی رعایت کنید. فهرست کامل داروها و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
در بارداری، اتومیدیت فقط زمانی استفاده میشود که متخصص بیهوشی سود آن را بیشتر از خطرهای احتمالی بداند؛ احتمال بارداری را پیش از اقدام اعلام کنید. دربارهٔ استفاده در زایمان و سزارین دادهٔ کافی وجود ندارد و تصمیمگیری باید تخصصی باشد. مشخص نیست چه مقدار از دارو وارد شیر مادر میشود؛ زمان ازسرگیری شیردهی را با پزشک تعیین کنید و تا رفع کامل خوابآلودگی، مراقبت از نوزاد را به فرد دیگری بسپارید.
نگهداری
آمپول یا ویال را در دمای معمول اتاق، در بستهبندی اصلی، دور از نور مستقیم و یخزدگی و دور از دسترس کودکان نگهداری کنید؛ شرایط دقیق فرآوردهٔ موجود را از بروشور داخل جعبه بررسی کنید. از محلول کدر، تغییررنگداده یا دارای ذرات و نیز بستهبندی آسیبدیده استفاده نشود. فرآوردهٔ بازشده یا باقیمانده باید طبق مقررات مرکز درمانی دور ریخته شود.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی | 2 mg / 1mL |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱۳ برند از ۱۶ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا اتومیدیت همان داروی بیحسی موضعی است؟
۰۲چرا هنگام تزریق اتومیدیت بدنم تکان میخورد؟
۰۳آیا اتومیدیت روی غدهٔ فوقکلیه اثر میگذارد؟
۰۴بعد از دریافت اتومیدیت چه زمانی میتوانم رانندگی کنم؟
۰۵آیا میتوان اتومیدیت را در خانه تزریق کرد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳۵ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱۳ برند از ۱۶ سازنده، در گروه N01AX07. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.