دیفنوکسیلات

دیفنوکسیلات ترکیبی مصنوعی از خانوادهٔ اوپیوییدهاست که از نظرِ ساختارِ شیمیایی به مسکن‌های اوپیوییدی شباهت دارد، هرچند در دوزهای معمولِ درمانی اثرِ ضددردی یا مسکنِ محسوسی از خود نشان نمی‌دهد. این دارو با اثرگذاری بر گیرنده‌های ویژه‌ای در دیوارهٔ روده، حرکاتِ دودی‌شکلِ رودهٔ کوچک را کند می‌کند و زمانِ عبورِ محتویات از روده را طولانی‌تر می‌سازد؛ در نتیجه، آب و املاحِ بیشتری از مدفوع بازجذب می‌شود و دفعاتِ اجابتِ مزاج کاهش می‌یابد. در بیشترِ فرآورده‌های تجاریِ آن، مانندِ لوموتیل، مقدارِ بسیار کمی آتروپین هم افزوده شده تا از مصرفِ نادرست یا بیش‌ازحدِ آن جلوگیری شود. هدفِ اصلیِ دیفنوکسیلات، کنترلِ علامتیِ اسهال است، نه درمانِ علتِ زمینه‌ایِ آن.

دیفنوکسیلات به‌صورتِ قرص و از راهِ خوراکی مصرف می‌شود. تعدادِ دفعاتِ مصرف در روز و طولِ دورهٔ درمان را پزشک بر اساسِ شدتِ اسهال مشخص می‌کند و این دارو معمولاً فقط برای مدتِ کوتاهی تجویز می‌شود؛ بدونِ مشورت با پزشک، مصرف را طولانی‌تر از آنچه تجویز شده ادامه ندهید. حتی در حینِ مصرفِ این دارو، نوشیدنِ مایعاتِ کافی و در صورتِ نیاز استفاده از محلولِ خوراکیِ جبرانِ آب و املاح، اهمیتِ خود را از دست نمی‌دهد. اگر پس از یکی دو روز مصرف، اسهال بهبود نیافت یا بدتر شد، به‌جای افزایشِ خودسرانهٔ مقدارِ مصرف، به پزشک مراجعه کنید.

دیفنوکسیلات می‌تواند با سایرِ داروهای آرام‌بخش، خواب‌آور، ضداضطراب، برخی مسکن‌های اوپیوییدی و الکل، اثرِ خواب‌آلودگی و کاهشِ هوشیاری را تشدید کند. مصرفِ هم‌زمان با گروهی از داروهای ضدافسردگی موسوم به مهارکننده‌های مونوآمین‌اکسیداز نیز باید با احتیاطِ ویژه و زیرِ نظرِ پزشک انجام شود. از آنجا که بسیاری از فرآورده‌های این دارو حاویِ مقدارِ کمی آتروپین هستند، مصرفِ هم‌زمان با سایرِ داروهای آنتی‌کولینرژیک، مانندِ برخی داروهای سرماخوردگی یا ضداسپاسم، می‌تواند عوارضی مانندِ خشکیِ دهان، تاری‌دید یا تپشِ قلب را افزایش دهد. فهرستِ کاملِ داروها و مکمل‌هایتان را به پزشک و داروساز بگویید.