دکستروآمفتامین سولفات

دکستروآمفتامین سولفات دارویی محرکِ دستگاه عصبی مرکزی از دستهٔ آمفتامین‌هاست که در گروهِ درمانیِ داروهای مؤثر بر دستگاه عصبی جای می‌گیرد. این دارو با افزایشِ آزادسازی و کاهشِ بازجذبِ دو پیام‌رسانِ عصبیِ دوپامین و نوراپی‌نفرین در مغز، هوشیاری، تمرکز و کنترلِ رفتاری را تقویت می‌کند. به همین دلیل، دکستروآمفتامین برای مدیریتِ اختلالِ نقصِ توجه و بیش‌فعالی و نیز نارکولپسی به کار می‌رود. از آنجا که این دارو پتانسیلِ سوءمصرف و وابستگی دارد، در گروهِ داروهای موادِ کنترل‌شده طبقه‌بندی می‌شود و مصرفِ آن همواره باید زیرِ نظرِ مستقیمِ پزشک باشد.

دکستروآمفتامین سولفات معمولاً در ساعاتِ اولیهٔ روز و طبقِ برنامهٔ زمانیِ مشخصی که پزشک تعیین می‌کند مصرف می‌شود؛ مصرفِ آن در ساعاتِ پایانیِ روز می‌تواند خوابِ شبانه را مختل کند، چون این دارو سیستمِ عصبی را تحریک می‌کند. این دارو را می‌توان همراه با غذا یا بدونِ آن خورد، اما بهتر است هر روز در همان ساعتِ همیشگی مصرف شود تا اثرِ آن یکنواخت بماند. مقدارِ مصرف و طولِ دورهٔ درمان کاملاً فردی است و تنها پزشک، بر اساسِ سن و پاسخِ بدنِ بیمار، آن را تعیین می‌کند؛ مقدارِ مصرف را هرگز خودسرانه تغییر ندهید یا افزایش ندهید. چون این دارو می‌تواند وابستگیِ جسمی ایجاد کند، قطعِ ناگهانیِ آن پس از مصرفِ طولانی‌مدت ممکن است با خستگیِ شدید، افسردگیِ گذرا یا اختلالِ خواب همراه شود؛ از این رو هرگونه تغییر یا قطعِ مصرف باید تنها با هماهنگیِ پزشک صورت گیرد.

دکستروآمفتامین سولفات تداخل‌های داروییِ مهمی دارد. مصرفِ هم‌زمان با داروهای مهارکنندهٔ مونوآمین‌اکسیداز (MAOI) یا در فاصلهٔ کوتاه پس از قطعِ آن‌ها بسیار خطرناک است و می‌تواند فشارِ خون را به‌طورِ ناگهانی و شدید بالا ببرد. ترکیب با برخی داروهای ضدافسردگی نیز خطرِ سندرمِ سروتونین را افزایش می‌دهد و مصرفِ هم‌زمان با سایرِ محرک‌ها یا داروهای سرماخوردگیِ حاویِ مادهٔ محرک باید با احتیاطِ ویژه باشد. داروهایی که اسیدیتهٔ ادرار را تغییر می‌دهند، مانندِ برخی داروهای گوارشی، نیز می‌توانند سرعتِ دفعِ این دارو از بدن را کم یا زیاد کنند. فهرستِ کاملِ داروها، مکمل‌ها و گیاهانِ داروییِ مصرفی‌ات را همیشه به پزشک و داروساز بگو تا از هرگونه تداخلِ خطرناک پیشگیری شود.