فاکتور انعقادی ۹
فاکتور انعقادی ۹ انسانی یک فرآوردهٔ ضدخونریزی و جایگزینکنندهٔ فاکتور ۹ است. با جبران موقت کمبود این عامل، به تشکیل لخته و مهار خونریزی کمک میکند.
بیشتر برای درمان یا پیشگیری از خونریزی در افراد مبتلا به هموفیلی ب، یعنی کمبود مادرزادی فاکتور ۹، به کار میرود. کنترل خونریزی پیرامون جراحی یا اقدامات دندانپزشکی نیز با برنامهٔ متخصص انجام میشود.
این دارو وریدی است و باید توسط تیم آشنا با هموفیلی تزریق شود یا فقط پس از آموزش رسمی در خانه استفاده شود. تنگی نفس، تورم لب یا زبان، افت فشار، درد قفسهٔ سینه یا نشانههای لخته نیازمند اقدام فوری است.
اگر خونریزی با درمان کنترل نشد یا اثر دارو کمتر از انتظار بود، باید احتمال مهارکنندهٔ فاکتور ۹ بررسی شود. بیماری قلبی یا کبدی، سابقهٔ لخته، حساسیت به هپارین، بارداری یا شیردهی را پیش از درمان مطرح کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
این دارو کنسانترهٔ فاکتور انعقادی ۹ انسانی و در گروه داروهای ضدخونریزی قرار دارد. ایمیوناین ۱۲۰۰ به شکل پودر لیوفیلیزه همراه حلال برای تهیهٔ محلول تزریق وریدی عرضه میشود. فاکتور ۹ در مسیر انعقاد، همراه با فاکتور ۸ فعال به فعال شدن فاکتور ۱۰ و در نهایت تشکیل رشتهٔ فیبرین کمک میکند؛ تزریق آن کمبود فاکتور ۹ را موقتاً جبران میکند. کاربرد اصلی آن کنترل یا پیشگیری از خونریزی در هموفیلی ب است.
موارد مصرف
- درمان خونریزی فعال در هموفیلی ب ناشی از کمبود مادرزادی فاکتور ۹
- پیشگیری منظم از خونریزی در هموفیلی ب، بهویژه موارد شدید
- پیشگیری و درمان خونریزی پیش از، هنگام و پس از جراحی یا کشیدن دندان در فرد مبتلا به هموفیلی ب
روش مصرف
ایمیوناین پس از حل شدن با حلال همراه، از راه ورید تزریق یا انفوزیون میشود؛ مقدار، فاصلهٔ نوبتها و طول درمان به وزن، شدت کمبود، محل و شدت خونریزی، جراحی و پاسخ آزمایشهای انعقادی بستگی دارد و فقط پزشک تعیین میکند. اگر پزشک یا مرکز هموفیلی برای تزریق خانگی آموزش داده است، دقیقاً همان آموزش را اجرا کنید. از حلال و وسایل همراه بسته استفاده کنید، محلول کدر، تغییررنگداده یا دارای ذرات را تزریق نکنید و محلول آمادهشده را در اسرع وقت مصرف کنید. دارو را با فرآوردهٔ دیگری در یک سرنگ یا محلول مخلوط نکنید؛ برای نوبت فراموششده مقدار دوبرابر تزریق نکنید و برنامهٔ پیشگیری را خودسرانه قطع نکنید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
درمان خونریزی فعال در هموفیلی ب ناشی از کمبود مادرزادی فاکتور ۹
فقط بهصورت وریدی تزریق میشود؛ در صورت کنترلنشدن خونریزی با مقدار مناسب، بررسی مهارکنندهٔ فاکتور ۹ لازم است.
پیشگیری منظم از خونریزی در هموفیلی ب، بهویژه موارد شدید
درمان پیشگیرانه باید منظم باشد و هنگام خونریزی فعال، رژیم درمان خونریزی جداگانه لازم است؛ پایش دورهای سطح فاکتور ۹ انجام شود.
پیشگیری و درمان خونریزی پیش از، هنگام و پس از جراحی یا کشیدن دندان در هموفیلی ب
در جراحی بزرگ، پایش مکرر سطح فاکتور ۹ و علائم لختهشدن ضروری است؛ دوز اولیه باید پیش از شروع عمل به سطح هدف برسد.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه حساسیت قبلی به فاکتور ۹ انسانی، اجزای فرآورده یا واکنش شدید پس از فرآوردههای انعقادی را اعلام کنید.
- اگر به هپارین حساسیت دارید یا قبلاً افت پلاکت ناشی از هپارین داشتهاید، حتماً پیش از تزریق اطلاع دهید.
- بیماری قلبی یا کبدی، سابقهٔ لخته، افزایش انعقاد خون، آنژین، سکتهٔ قلبی یا جراحی بزرگ اخیر نیازمند ارزیابی دقیق خطر لخته است.
- اگر خونریزی با فرآوردههای قبلی کنترل نشده یا سابقهٔ مهارکنندهٔ فاکتور ۹ دارید، پزشک باید سطح فاکتور و احتمال مهارکننده را بررسی کند.
- در کودکان زیر ۶ سال دادهٔ کافی برای تعیین برنامهٔ استاندارد این فرآورده محدود است؛ بارداری، احتمال بارداری و شیردهی را نیز پیش از درمان مطرح کنید.
- این فرآورده از پلاسمای انسانی تهیه میشود. در مصرف مکرر، پزشک ممکن است وضعیت واکسیناسیون هپاتیت آ و ب و ثبت نام و شمارهٔ سری ساخت هر ویال را بررسی کند.
عوارض احتمالی
- سردرد یا احساس گزگز
- تهوع یا استفراغ
- خارش یا دانهٔ پوستی
- تب یا لرز
- سوزش محل تزریق، گرگرفتگی، گلودرد یا سرفهٔ خشک
- واکنش حساسیتی شدید مانند کهیر منتشر، تورم لب یا زبان، تنگی نفس، خسخس، احساس فشار قفسهٔ سینه، سرگیجه یا غش؛ تزریق باید فوراً متوقف شود و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- ادامهدار بودن خونریزی یا کمتر شدن اثر دارو میتواند نشانهٔ مهارکنندهٔ فاکتور ۹ باشد؛ مقدار اضافی را خودسرانه تزریق نکنید و فوراً با پزشک یا مرکز هموفیلی تماس بگیرید. در خونریزی شدید فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- درد قفسهٔ سینه، تنگی نفس ناگهانی، ورم یا درد یکطرفهٔ ساق، ضعف ناگهانی یکطرف بدن، اختلال گفتار یا درد شدید شکم میتواند نشانهٔ لخته یا عارضهٔ شدید انعقادی باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تورم صورت یا پاها، افزایش سریع وزن و ادرار کفآلود، بهویژه در فرد دارای مهارکننده، میتواند نشانهٔ آسیب کلیه باشد؛ نوبت بعدی را بدون دستور پزشک انجام ندهید و فوراً ارزیابی پزشکی شوید.
- تب همراه با دانهٔ پوستی، درد مفصل و تورم غدد لنفاوی در فرد دارای مهارکننده میتواند نشانهٔ واکنش بیماری سرم باشد؛ تزریق را متوقف کنید و فوراً به پزشک مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
برای ایمیوناین تداخل دارویی شناختهشدهای گزارش نشده است، اما بررسیهای اختصاصی تداخل محدود است. این دارو نباید با داروی دیگری در یک سرنگ یا محلول مخلوط شود؛ اگر از همان مسیر وریدی داروی دیگری دریافت میکنید، ترتیب تزریق و شستوشوی مسیر را کادر درمان تعیین میکند. تداخل اختصاصی با غذا یا الکل نیز شناخته نشده است، اما الکل میتواند خطر آسیب و خونریزی ناشی از رفتارهای پرخطر را بیشتر کند. فهرست کامل داروها، مکملها و فرآوردههای خونیتان را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات دربارهٔ مصرف فاکتور ۹ انسانی در بارداری و شیردهی محدود است، زیرا هموفیلی ب در زنان نادر است. در صورت بارداری، احتمال بارداری یا شیردهی، درمان فقط زمانی انجام میشود که متخصص آن را لازم بداند و سود آن بر خطرهای احتمالی غلبه کند. چون فرآورده از پلاسمای انسانی تهیه میشود، دربارهٔ خطر بسیار اندک انتقال برخی عفونتها، بهویژه در بارداری، با پزشک گفتوگو کنید.
نگهداری
ویال پودر و حلال را در یخچال، در دمای ۲ تا ۸ درجهٔ سانتیگراد، دور از نور و هرگز در فریزر نگهداری نکنید. در طول مدت اعتبار، طبق بروشور همان بسته ممکن است تا ۳ ماه در دمای اتاق حداکثر ۲۵ درجه نگهداری شود؛ زمان خروج از یخچال را ثبت کنید و پس از آن دوباره در یخچال نگذارید. محلول آمادهشده را در اسرع وقت مصرف کنید، دوباره سرد نکنید و باقیمانده را دور بیندازید. تاریخ انقضا و سلامت بسته را بررسی و دارو را دور از دسترس کودکان قرار دهید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی لیوفیلیزه برای محلول | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۳ برند از ۳ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱ایمیوناین دقیقاً برای کدام نوع هموفیلی است؟
۰۲آیا میتوانم ایمیوناین را خودم در خانه تزریق کنم؟
۰۳اگر بعد از تزریق هنوز خونریزی دارم، آیا مقدار بیشتری بزنم؟
۰۴آیا حساسیت به هپارین با ایمیوناین ارتباط دارد؟
۰۵چون ایمیوناین از پلاسمای انسانی ساخته شده، آیا نگرانی عفونی وجود دارد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۳ فرآوردهٔ ثبتشده، ۳ برند از ۳ سازنده، در گروه B02BD04. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.