بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · مغز و اعصاب

کلوزاپین

Clozapine
رده ATC N05AH02شکل قرصدوز 100 mg، 25 mgبرند در ایران ۱۱
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

کلوزاپین دارویی ضدروان‌پریشیِ نسلِ دوم است که با اثر بر برخی ناقل‌های عصبیِ مغز، نشانه‌های روان‌پریشی مانند توهم و هذیان را کاهش می‌دهد.

بیشتر برای چه؟

این دارو عمدتاً برای اسکیزوفرنیِ مقاوم به درمان - یعنی وقتی داروهای دیگر پاسخِ کافی نداده‌اند - و کاهشِ رفتارِ خودکشی‌گرایانه در برخی بیماران تجویز می‌شود.

نکتهٔ ایمنی مهم

مهم‌ترین نکته دربارهٔ کلوزاپین، ضرورتِ آزمایشِ منظمِ خون برای پایشِ گلبول‌های سفید در طولِ درمان است. این دارو هرگز نباید بدونِ این پایشِ منظم مصرف شود.

کِی با پزشک تماس بگیرید

در صورتِ بروزِ تب، گلودردِ شدید، نشانه‌های عفونت، یبوستِ شدید، تپشِ قلب یا هر احساسِ غیرعادیِ تازه، باید بی‌درنگ با پزشک تماس گرفت.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Clozapine
۰۲

معرفی دارو

کلوزاپین از گروهِ داروهای ضدروان‌پریشیِ نسلِ دوم (آتیپیک) است و در ردهٔ درمانیِ داروهای مؤثر بر دستگاهِ عصبی قرار می‌گیرد. این دارو با اثر بر گیرنده‌های متعددِ مغزی، به‌ویژه گیرنده‌های دوپامین و سروتونین، به کاهشِ توهم، هذیان و آشفتگیِ فکری کمک می‌کند. برخلافِ بیشترِ داروهای ضدروان‌پریشیِ دیگر، کلوزاپین معمولاً زمانی تجویز می‌شود که حداقل دو داروی دیگر برای بیمار مؤثر واقع نشده باشند؛ به همین دلیل آن را «دارویِ خطِ آخر» در اسکیزوفرنیِ مقاوم می‌نامند. به‌سببِ خطرِ کاهشِ شدیدِ گلبول‌های سفید، مصرفِ آن همیشه همراه با برنامهٔ آزمایشِ خونِ منظم و زیرِ نظرِ مستقیمِ روان‌پزشک انجام می‌شود.

۰۳

موارد مصرف

  • اسکیزوفرنیِ مقاوم به درمان، پس از بی‌اثر بودنِ حداقل دو داروی ضدروان‌پریشیِ دیگر
  • کاهشِ رفتارها و افکارِ خودکشی‌گرایانهٔ مکرر در اسکیزوفرنی یا اختلالِ اسکیزوافکتیو
  • روان‌پریشیِ همراه با بیماریِ پارکینسون، تنها در مواردِ خاص، با دوزهای بسیار پایین و زیرِ نظرِ متخصص
۰۴

روش مصرف

کلوزاپین باید دقیقاً طبق نسخهٔ پزشک مصرف شود؛ دوز آن معمولاً به‌آرامی و طی چند هفته افزایش می‌یابد تا بدن فرصتِ سازگاری پیدا کند، پس هرگز خودسرانه مقدارِ مصرف را تغییر ندهید. این دارو را می‌توان همراه یا بدونِ غذا میل کرد، اما بهتر است هر روز در ساعتِ نسبتاً ثابتی مصرف شود تا سطح آن در بدن پایدار بماند. از قطع ناگهانی کلوزاپین بدونِ هماهنگی با پزشک جداً بپرهیزید، زیرا می‌تواند به بازگشتِ سریعِ علائم روانی یا نشانه‌هایی مانند تعریقِ زیاد و بی‌قراری منجر شود؛ هر تغییری، از جمله قطعِ دارو، باید تدریجی و زیرِ نظرِ پزشک باشد. اگر چند روزِ متوالی مصرفِ دارو فراموش شود، پیش از ازسرگیریِ آن حتماً باید با پزشک مشورت کرد، زیرا معمولاً لازم است دوباره از مقدارِ کم شروع شود.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

اسکیزوفرنی مقاوم به درمان

بزرگسالاندرمان با دوز بسیار کم آغاز می‌شود؛ سپس در صورت تحمل، به‌تدریج و در چند نوبت روزانه افزایش می‌یابد تا کمترین دوز مؤثر به دست آید و همان دوز برای نگهداری ادامه پیدا کند.

فقط پس از پاسخ ناکافی به دست‌کم دو داروی ضدروان‌پریشی مناسب مصرف شود. با یا بدون غذا مصرف می‌شود و پایش منظم شمارش سلول‌های خونی ضروری است.

کاهش رفتارها و افکار خودکشی‌گرایانه مکرر در اسکیزوفرنی یا اختلال اسکیزوافکتیو

بزرگسالانبا دوز بسیار کم آغاز و به‌آرامی تا دوز مؤثر افزایش می‌یابد؛ درمان باید به‌طور منظم و طبق ارزیابی روان‌پزشک ادامه یابد.

به‌علت خطر کاهش شدید گلبول‌های سفید، پایش منظم شمارش سلول‌های خونی الزامی است. قطع ناگهانی دارو ممنوع است.

روان‌پریشی همراه با بیماری پارکینسون

بزرگسالانبا دوز بسیار پایین، ترجیحاً شب‌ها، آغاز می‌شود؛ سپس با افزایش‌های کوچک و فاصله‌های کافی فقط تا کمترین دوز مؤثر تنظیم می‌شود و معمولاً به‌صورت تک‌نوبتی شبانه ادامه می‌یابد.

دوز این کاربرد بسیار کمتر از دوز مصرفی در اسکیزوفرنی است. مصرف فقط با نظارت متخصص و پایش افت فشارخون، خواب‌آلودگی و شمارش سلول‌های خونی انجام شود.

تنظیم دوز: دوز کلوزاپین کاملاً فردی است و پزشک آن را بر اساس سن، وزن، شدت بیماری، پاسخ درمانی، عوارض و آزمایش‌های لازم تعیین می‌کند؛ در سالمندان و در اختلال عملکرد کلیه یا کبد، شروع با دوز کمتر و افزایش آهسته‌تر لازم است. پس از وقفه در مصرف، شروع مجدد باید با دوز کم و طبق نظر پزشک انجام شود و از سقف روزانه تعیین‌شده تجاوز نشود.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • سابقهٔ اختلالات خونی یا کاهش غیرطبیعی گلبول‌های سفید در گذشته
  • بیماری قلبی، فشار خونِ نامنظم یا سابقهٔ تشنج
  • بیماری کبدی یا کلیوی
  • یبوست مزمن یا هر مشکل گوارشی و روده‌ای
  • سنِ بالا، به‌ویژه همراه با زمینهٔ زوالِ عقل، و نیز مصرفِ هر داروی دیگر یا مکمل، به‌ویژه داروهای مؤثر بر گلبول‌های سفید یا قلب
  • بارداری، شیردهی یا برنامه‌ریزی برای بارداری، و همچنین سیگار کشیدن یا هر تغییرِ اخیر در میزانِ آن
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • افزایش ترشح بزاق، به‌ویژه هنگامِ خواب
  • خواب‌آلودگی و احساسِ خستگی، به‌خصوص در روزهای نخستِ مصرف
  • سرگیجهٔ خفیف هنگامِ بلند شدنِ ناگهانی
  • افزایشِ اشتها و افزایشِ وزن
  • یبوست
  • تندشدنِ ضربانِ قلب
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • تب، گلودردِ شدید، زخم‌های دهانی یا نشانه‌های عفونت: می‌تواند به‌دلیلِ افتِ شدیدِ گلبول‌های سفید باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • یبوستِ شدید، دردِ شکم، نفخِ زیاد یا نداشتنِ دفعِ مدفوع برای چند روز: می‌تواند نشانهٔ انسدادِ روده باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • تبِ ناگهانی، تپشِ شدیدِ قلب، تنگیِ نفس یا خستگیِ غیرعادی، به‌ویژه در هفته‌های نخستِ درمان: می‌تواند نشانهٔ التهابِ عضلهٔ قلب باشد؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • بروزِ تشنج: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • تبِ بالا همراه با سفتیِ شدیدِ عضلات، تعریقِ زیاد و گیجی: نشانهٔ یک واکنشِ نادر و جدی است؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • سرگیجهٔ شدید یا سیاهی‌رفتنِ چشم هنگامِ ایستادن، به‌ویژه در روزهای ابتداییِ درمان: در صورتِ غش‌کردن با اورژانس تماس بگیرید؛ در غیرِ این صورت موضوع را به پزشک اطلاع دهید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

کلوزاپین با برخی داروها و موادِ دیگر تداخلِ مهمی دارد. مصرفِ هم‌زمانِ آن با داروهایی که خود می‌توانند شمارشِ گلبول‌های سفید را کاهش دهند، خطرِ افتِ شدیدِ این گلبول‌ها را بیشتر می‌کند. الکل و سایرِ آرام‌بخش‌ها یا داروهای خواب‌آور می‌توانند خواب‌آلودگیِ ناشی از کلوزاپین را تشدید کنند. سیگار کشیدن نیز سرعتِ تجزیهٔ این دارو در بدن را تغییر می‌دهد؛ به همین دلیل شروع یا قطعِ ناگهانیِ سیگار در طولِ درمان می‌تواند غلظتِ دارو در خون را به‌طورِ چشمگیری جابه‌جا کند و باید حتماً به پزشک اطلاع داده شود. فهرستِ کاملِ داروها و مکمل‌هایی را که مصرف می‌کنید، به پزشک و داروساز بگویید تا خطرِ هرگونه تداخل بررسی و کنترل شود.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

اطلاعاتِ موجود دربارهٔ مصرفِ کلوزاپین در بارداری محدود است و تصمیم دربارهٔ ادامه یا قطعِ آن باید کاملاً با نظرِ روان‌پزشک و بر پایهٔ توازنِ خطر و فایده گرفته شود؛ قطعِ خودسرانه توصیه نمی‌شود. این دارو به میزانی وارد شیرِ مادر می‌شود و می‌تواند بر نوزاد اثر بگذارد، از جمله خواب‌آلودگی یا تغییراتِ خونی؛ بنابراین مصرف در دورانِ شیردهی تنها با نظرِ پزشک و معمولاً همراه با پایشِ نوزاد ممکن است.

۱۰

نگهداری

کلوزاپین را در دمای اتاق و دور از رطوبت، نور و گرمای مستقیم نگهداری کنید. قرص‌ها باید در بستهٔ اصلیِ خود و دور از دسترسِ کودکان بمانند. پیش از مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و داروهای تاریخ‌گذشته یا اضافی را طبقِ راهنماییِ داروخانه دور بریزید، نه در سطلِ زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
قرص100 mg
قرص25 mg
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۱۱ برند از ۱۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
کلونکس CLONEX
50 TABLET in 5 BLISTER PACK in 1 BOX
ADEKA
قرص
کلوزاپین-هگزال® 100م گ CLOZAPINE-HEXAL® 100MG TAB
Hexal
قرص
کلوزاپین-هگزال® 25م گ CLOZAPINE-HEXAL® 25MG TAB
Hexal
قرص
کلوزاپین CLOZAPINE
100 TABLET in 1 BOTTLE in 1 BOX
Jiangsu Nhwa Pharmaceutical Co., Ltd.
قرص
لپونکس LEPONEX
50 TABLET in 5 BLISTER PACK in 1 BOX · 100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
Novartis
قرص
کلوزاپین CLOZAPINE
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
Sydler
قرص
لپونکس LEPONEX
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 CARTON
Viatris Healthcare GmbH
قرص
لپونکس LEPONEX
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
Viatris Pharma GmbH
قرص
کلوزاپین مینو CLOZAPINE MINOO
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
داروئی ارایشی وبهداشتی مینو
قرص
کلوزاپکس CLOZAPEX
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
داروسازی تهران شیمی
قرص
کلوزاپین 100م گ قرص CLOZAPINE 100MG TAB
داروسازی تهران شیمی
قرص
کلوزاپین 25 م گ قرص CLOZAPINE 25MG TAB
داروسازی تهران شیمی
قرص
کلوزاپین CLOZAPINE
30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX · 100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
سبحان دارو
قرص
لپونکس 100 میلی گرم LEPONEX 100MG
شفا یاب گستر
قرص
قرص لپونکس 100 میلی گرم - بالک بلیستر LEPONEX 100MG TABLET - BULK BLISTER
شفا یاب گستر
قرص
کلوزاپین CLOZAPINE
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
کارخانجات دارو پخش
قرص
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱چرا مصرف کلوزاپین نیازمند آزمایش خونِ مکرر است؟
چون این دارو در برخی افراد می‌تواند شمارش گلبول‌های سفید را به‌شدت کاهش دهد و بدن را در برابر عفونت‌ها آسیب‌پذیر کند. آزمایش منظم خون، به‌ویژه در ماه‌های نخست درمان، به شناسایی زودهنگام این مشکل و پیشگیری از عوارض خطرناک کمک می‌کند.
۰۲آیا با احساس بهبودی می‌توانم مصرف کلوزاپین را خودم قطع کنم؟
خیر. قطع ناگهانی کلوزاپین می‌تواند به بازگشت سریع علائم روانی یا نشانه‌هایی مانند تعریق زیاد و بی‌قراری منجر شود. هرگونه تغییر در مصرف، از جمله قطع آن، باید فقط با هماهنگی پزشک و به‌صورت تدریجی انجام شود.
۰۳چرا دهانم هنگام مصرف این دارو پر از بزاق می‌شود؟
افزایش ترشح بزاق یکی از عوارض شناخته‌شده و نسبتاً شایع کلوزاپین است، به‌ویژه در ساعات شب. این عارضه معمولاً آزاردهنده اما بی‌خطر است؛ در صورت شدید بودن، می‌توان با پزشک دربارهٔ راه‌های کاهش آن مشورت کرد.
۰۴اگر چند روز مصرف کلوزاپین یادم برود، چه باید کرد؟
فراموشی چند روز متوالی این دارو را حتماً باید به پزشک اطلاع داد. ازسرگیریِ مصرف پس از وقفهٔ طولانی معمولاً نیازمند شروعِ دوباره از مقدار کم و افزایش تدریجیِ آن زیر نظر پزشک است، نه بازگشتِ مستقیم به مقدار پیشین.
۰۵آیا سیگار کشیدن بر اثر کلوزاپین تأثیر می‌گذارد؟
بله. سیگار سرعت تجزیهٔ کلوزاپین در بدن را تغییر می‌دهد. اگر کسی حین مصرف این دارو سیگار را شروع یا قطع کند، ممکن است پزشک نیاز به تنظیمِ دوبارهٔ دوز ببیند؛ پس هر تغییری در الگوی سیگار کشیدن باید حتماً اطلاع داده شود.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲۵ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۱۱ برند از ۱۲ سازنده، در گروه N05AH02. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.