بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · مغز و اعصاب

کلرال هیدرات

Chloral Hydrate
رده ATC N05CC01شکل محلولدوز 50 mg/1mLبرند در ایران ۱
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

کلرال هیدرات یک آرام‌بخش و خواب‌آور نسبتاً قدیمی از خانوادهٔ آلدئیدهاست که با اثر بر دستگاه عصبی مرکزی، حالتی از آرامش و خواب‌آلودگی ایجاد می‌کند.

بیشتر برای چه؟

بیشترین کاربرد آن، آرام‌سازی کودکان و بزرگسالان پیش از برخی اقدامات تشخیصی یا درمانی است؛ گاهی نیز برای درمان کوتاه‌مدت بی‌خوابی تجویز می‌شود.

نکتهٔ ایمنی مهم

این دارو دامنهٔ ایمنی نسبتاً باریکی دارد و ترکیب آن با الکل یا سایر آرام‌بخش‌ها می‌تواند خطرناک باشد؛ مصرف طولانی‌مدت آن نیز می‌تواند به وابستگی بینجامد.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر پس از مصرف، خواب‌آلودگی شدید، مشکل در تنفس، ضربان قلب نامنظم یا هر نشانهٔ نگران‌کننده‌ای دیدید، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Chloral
۰۲

معرفی دارو

کلرال هیدرات یکی از قدیمی‌ترین داروهای آرام‌بخش و خواب‌آور است که سال‌هاست در پزشکی به کار می‌رود. این دارو در بدن به مادهٔ فعالی به نام تری‌کلرواتانول تبدیل می‌شود که با اثر بر گیرنده‌های خاصی در دستگاه عصبی مرکزی، فعالیت مغز را کاهش می‌دهد و حالتی از آرامش، خواب‌آلودگی و کاهش اضطراب پدید می‌آورد. این دارو از دستهٔ داروهای اثرگذار بر دستگاه عصبی است و امروزه بیشتر برای آرام‌سازی کوتاه‌مدت پیش از اقدامات تشخیصی یا درمانی به کار می‌رود، نه برای مصرف طولانی‌مدت. به دلیل خطر وابستگی و باریک‌بودن دامنهٔ ایمنی، مصرف آن همیشه باید زیر نظر مستقیم پزشک باشد.

۰۳

موارد مصرف

  • آرام‌سازی پیش از اقدامات تشخیصی غیرتهاجمی مانند نوار مغز یا سونوگرافی قلب
  • آرام‌سازی کودکان پیش از برخی معاینات یا اقدامات پزشکی و دندان‌پزشکی
  • درمان کوتاه‌مدت بی‌خوابی در بزرگسالان، تنها برای چند شب
  • آرام‌بخشی سبک پیش از برخی اقدامات کوچک پزشکی، به تشخیص پزشک
۰۴

روش مصرف

کلرال هیدرات معمولاً به‌صورت محلول خوراکی مصرف می‌شود و به‌دلیل طعم تلخ و احتمال تحریک معده، معمول است آن را با مقدار کافی آب یا آبمیوه رقیق کرد و همراه با غذا یا بلافاصله پس از آن خورد، مگر آنکه پزشک دستور دیگری داده باشد. مقدار و زمان دقیق مصرف را فقط پزشک، بر اساس هدف درمان، تعیین می‌کند و باید دقیقاً همان را رعایت کرد. این دارو معمولاً برای مصرف کوتاه‌مدت در نظر گرفته می‌شود و ادامه‌دادن خودسرانهٔ آن یا افزایش مقدار مصرف بدون هماهنگی با پزشک توصیه نمی‌شود، زیرا می‌تواند به وابستگی بینجامد. اگر پس از مدتی مصرف منظم قصد قطع دارو را دارید، این کار را با پزشک هماهنگ کنید و آن را ناگهانی متوقف نکنید.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

آرام‌سازی پیش از اقدامات تشخیصی غیرتهاجمی مانند نوار مغز یا سونوگرافی قلب

بزرگسالانبه‌صورت یک نوبت خوراکی پیش از اقدام؛ مقدار و زمان مصرف بر پایهٔ نوع اقدام و عمق آرام‌بخشی تعیین می‌شود.
کودکانبه‌صورت یک نوبت خوراکی پیش از اقدام؛ مقدار بر پایهٔ وزن و پروتکل آرام‌بخشی تعیین می‌شود و تکرار دوز فقط با ارزیابی و پایش پزشکی انجام می‌گیرد.

فقط در مرکز درمانی مجهز با پایش تنفس، اشباع اکسیژن و سطح هوشیاری؛ پایش تا بازگشت کامل هوشیاری ادامه یابد.

درمان کوتاه‌مدت بی‌خوابی در بزرگسالان

بزرگسالانیک نوبت خوراکی نزدیک زمان خواب، فقط برای کوتاه‌ترین مدت ممکن و معمولاً چند شب.

می‌توان آن را با آب یا شیر مصرف کرد؛ خواب‌آلودگی روز بعد و وابستگی ممکن است رخ دهد، بنابراین مصرف طولانی یا افزایش خودسرانهٔ مقدار ممنوع است.

آرام‌بخشی سبک پیش از برخی اقدامات کوچک پزشکی

بزرگسالانبه‌صورت یک نوبت خوراکی پیش از اقدام؛ مقدار و زمان دقیق به نوع اقدام و سطح آرام‌بخشی موردنظر وابسته است.
کودکاندر صورت نیاز کودک، یک نوبت خوراکی پیش از اقدام با مقدار مبتنی بر وزن و طبق پروتکل مرکز درمانی.

این دارو بی‌دردی ایجاد نمی‌کند و می‌تواند با داروهای تضعیف‌کنندهٔ دستگاه عصبی مرکزی اثر تجمعی داشته باشد.

تنظیم دوز: به‌دلیل شاخص درمانی باریک و خطر خواب‌آلودگی عمیق، سرکوب تنفسی و اختلال ریتم قلب، دوز دقیق باید بر اساس سن، وزن، وضعیت بالینی، عملکرد کلیه و کبد و سطح آرام‌بخشی موردنیاز توسط پزشک تعیین شود؛ در سالمندان و افراد ناتوان معمولاً کمترین دوز مؤثر لازم است و در نارسایی شدید کلیه یا کبد ممکن است مصرف ممنوع باشد. از افزایش یا تکرار خودسرانهٔ دوز و مصرف همزمان با الکل یا داروهای خواب‌آور خودداری شود.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • اگر پیش‌تر به کلرال هیدرات یا هر یک از اجزای آن حساسیت نشان داده‌اید، حتماً به پزشک بگویید.
  • سابقهٔ بیماری گوارشی مانند زخم معده یا التهاب معده و مری، یا بیماری شدید کبد یا کلیه را با پزشک در میان بگذارید.
  • بیماری قلبی یا سابقهٔ ضربان نامنظم قلب را حتماً به پزشک اطلاع دهید، زیرا این دارو می‌تواند بر ریتم قلب اثر بگذارد.
  • فهرست همهٔ داروها، مکمل‌ها و به‌ویژه هر آرام‌بخش، خواب‌آور یا مسکن دیگری که مصرف می‌کنید را به پزشک بگویید.
  • در صورت بارداری، شیردهی یا برنامه‌ریزی برای بارداری، پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید.
  • سالمندبودن یا سابقهٔ وابستگی دارویی و اعتیاد را نیز با پزشک در میان بگذارید، زیرا این دارو در این شرایط نیازمند احتیاط بیشتری است.
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • خواب‌آلودگی و منگی، به‌ویژه در ساعات پس از مصرف
  • سرگیجه یا احساس عدم تعادل
  • ناراحتی معده، تهوع یا احساس تحریک گوارشی
  • طعم ناخوشایند یا احساس سوزش در گلو هنگام مصرف
  • سردرد
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • نشانه‌های واکنش آلرژیک شدید مانند ورم صورت، لب یا زبان، کهیر گسترده یا مشکل در تنفس؛ در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • خواب‌آلودگی بسیار شدید، تنفس کند یا سطحی، یا عدم پاسخ‌دهی فرد؛ در این حالت با اورژانس تماس بگیرید.
  • ضربان نامنظم یا سریع قلب، درد قفسهٔ سینه یا غش؛ در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • نشانه‌های خون‌ریزی گوارشی مانند درد شدید معده، استفراغ خونی یا مدفوع سیاه‌رنگ؛ در این صورت سریع به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید.
  • زردی پوست یا سفیدی چشم به‌عنوان نشانهٔ احتمالی آسیب کبدی؛ در این صورت به پزشک اطلاع دهید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

کلرال هیدرات با الکل تداخل مهمی دارد و ترکیب آن‌ها می‌تواند آرام‌بخشی و کاهش تنفس را به‌شدت تشدید کند؛ از مصرف هم‌زمان با نوشیدنی‌های الکلی خودداری کنید. مصرف هم‌زمان با سایر داروهای آرام‌بخش، خواب‌آورها، مسکن‌های اپیوییدی یا داروهای ضداضطراب نیز خطر خواب‌آلودگی شدید و افت تنفس را بالا می‌برد. این دارو همچنین می‌تواند اثر داروهای رقیق‌کنندهٔ خون مانند وارفارین را موقتاً تقویت کند و نیازمند پایش دقیق‌تر است. همیشه فهرست کامل داروها و مکمل‌هایت را به پزشک و داروساز بگو تا از تداخل‌های احتمالی جلوگیری شود.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

اطلاعات کافی دربارهٔ ایمنی کامل کلرال هیدرات در بارداری در دست نیست و این دارو معمولاً تنها در صورت ضرورت روشن و به تشخیص پزشک در بارداری تجویز می‌شود. این دارو و مادهٔ فعال حاصل از آن وارد شیر مادر می‌شوند و می‌توانند در نوزاد شیرخوار خواب‌آلودگی ایجاد کنند؛ بنابراین مصرف در دوران شیردهی باید با احتیاط و تنها زیر نظر پزشک انجام شود.

۱۰

نگهداری

کلرال هیدرات را در دمای اتاق و دور از نور، رطوبت و گرمای مستقیم نگهداری کنید، مگر آنکه روی بسته‌بندی دستور دیگری قید شده باشد. آن را دور از دسترس کودکان نگه دارید، زیرا حتی مقدار کمی از این دارو برای کودک می‌تواند خطرناک باشد. پیش از مصرف همیشه تاریخ انقضا را بررسی کنید و داروهای تاریخ‌گذشته یا استفاده‌نشده را طبق راهنمایی داروخانه دور بریزید، نه در سطل زبالهٔ خانگی یا فاضلاب.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
محلول50 mg / 1mL
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
کلرال هیدرات CHLORAL HYDRATE (LOGHMAN) 250MG/5ML ORAL SOLUTION
داروئی و بهداشتی لقمان
محلول
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا کلرال هیدرات برای کودکان بی‌خطر است؟
کلرال هیدرات سال‌هاست برای آرام‌سازی کودکان پیش از برخی اقدامات تشخیصی یا درمانی، زیر نظر مستقیم پزشک، استفاده می‌شود و در این کاربرد معمولاً بی‌خطر در نظر گرفته می‌شود. با این حال، مقدار مصرف در کودکان بسیار حساس است و باید دقیقاً طبق نظر پزشک و در محیط پزشکی مناسب انجام شود.
۰۲آیا می‌توان کلرال هیدرات را برای مدت طولانی برای بی‌خوابی مصرف کرد؟
خیر، این دارو معمولاً فقط برای مصرف کوتاه‌مدت در نظر گرفته می‌شود. مصرف طولانی‌مدت می‌تواند به کاهش اثر دارو (تحمل) و وابستگی جسمی بینجامد؛ برای بی‌خوابی مزمن، پزشک معمولاً گزینه‌های دیگری را در نظر می‌گیرد.
۰۳چرا طعم کلرال هیدرات این‌قدر ناخوشایند است و چطور بهتر مصرفش کنم؟
طعم تلخ و بوی نسبتاً تند این دارو ویژگی شناخته‌شدهٔ آن است. رقیق‌کردن محلول با آب یا آبمیوه و مصرف آن همراه با غذا، طبق توصیهٔ پزشک یا داروساز، معمولاً ناخوشایندی طعم و احتمال تحریک معده را کاهش می‌دهد.
۰۴آیا مصرف الکل هنگام استفاده از این دارو خطرناک است؟
بله، ترکیب کلرال هیدرات با الکل می‌تواند آرام‌بخشی، خواب‌آلودگی و کاهش تنفس را به‌طور خطرناکی تشدید کند. بهتر است در دورهٔ مصرف این دارو کاملاً از نوشیدن الکل خودداری شود.
۰۵اگر پس از مصرف احساس گیجی یا منگی شدید کردم، طبیعی است؟
خواب‌آلودگی و کمی گیجی پس از مصرف شایع است و بخشی از اثر مورد انتظار دارو محسوب می‌شود، اما اگر این حالت بسیار شدید باشد یا همراه با مشکل تنفسی یا عدم هوشیاری کامل شود، باید فوراً به اورژانس مراجعه کرد.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه N05CC01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.