فاکتور انعقادی هشت/فاکتور فونویلبراند انسانی
این فرآورده در گروه داروهای انعقادیِ خون و خونسازی قرار دارد و حاوی فاکتور هشت و فاکتور فونویلبراند انسانی است. با جایگزینکردن این عوامل، به تشکیل لخته و کنترل خونریزی کمک میکند.
بیشتر برای درمان یا پیشگیری از خونریزی در هموفیلی آ و درمان خونریزی یا پیشگیری از خونریزی هنگام جراحی در بیماری فونویلبراند، زمانی که دسموپرسین کافی یا مناسب نیست، استفاده میشود.
این دارو فقط بهصورت تزریق وریدی و با پایش آزمایشهای انعقادی تجویز میشود؛ مقدار و فاصلهٔ تزریق برای هر فرد متفاوت است. تنگی نفس، تورم صورت یا گلو، درد قفسهٔ سینه یا تورم ناگهانی یک پا پس از تزریق نیازمند اقدام فوری است.
اگر سابقهٔ واکنش به فرآوردههای فاکتور هشت یا فونویلبراند، لختهٔ خون، بیماری قلبی یا مصرف داروهای رقیقکنندهٔ خون دارید، پیش از تزریق اطلاع دهید. بارداری، قصد بارداری و شیردهی نیز باید از ابتدا گفته شود.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
این فرآورده پودر خشکشدهای است که همراه حلال به محلول تزریق وریدی تبدیل میشود؛ هر ویال شکل معرفیشده اسماً ۵۰۰ واحد بینالمللی از فاکتور هشت و ۵۰۰ واحد بینالمللی از فاکتور فونویلبراند انسانی دارد. ویلیت نام تجاری این فرآورده است. فاکتور هشت بخش مهمی از زنجیرهٔ ساخت لخته را جبران میکند و فاکتور فونویلبراند به چسبیدن پلاکتها به محل آسیب و پایداری فاکتور هشت کمک میکند. این فرآورده از پلاسمای انسانی تهیه میشود و برای کنترل یا پیشگیری موقت از خونریزی بهکار میرود.
موارد مصرف
- درمان خونریزی در هموفیلی آ مادرزادی
- پیشگیری منظم از خونریزی در هموفیلی آ، طبق برنامهٔ متخصص
- درمان خونریزی خودبهخودی یا ناشی از آسیب در بیماری فونویلبراند
- پیشگیری و درمان خونریزی مرتبط با جراحی در بیماری فونویلبراند، وقتی دسموپرسین بیاثر یا نامناسب است
روش مصرف
این فرآورده فقط بهصورت تزریق وریدی مصرف میشود و پودر باید با حلال همراه، در شرایط استریل و طبق آموزش تیم درمان حل شود؛ تزریق عضلانی یا زیرجلدی نیست. مقدار و فاصلهٔ نوبتها بر اساس نوع بیماری، محل و شدت خونریزی یا نوع جراحی، وزن و نتیجهٔ آزمایشهای انعقادی تعیین میشود؛ برنامه را دقیق رعایت و خودسرانه تغییر یا قطع نکنید. همراهی با غذا مطرح نیست. محلول آمادهشده معمولاً باید بلافاصله و فقط برای همان نوبت مصرف شود؛ اگر کدر، تغییررنگداده یا دارای ذرات بود استفاده نشود و باقیمانده دور ریخته شود. فرآورده را با داروی دیگری مخلوط نکنید و در صورت فراموشی نوبت، برای برنامهٔ بعدی با مرکز درمانی تماس بگیرید.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه حساسیت قبلی به فاکتور هشت، فاکتور فونویلبراند، پروتئینهای پلاسمای انسانی یا مواد تشکیلدهندهٔ فرآورده را اطلاع دهید؛ واکنش شدید قبلی ممکن است مانع مصرف باشد.
- نوع بیماری، سابقهٔ پاسخ ناکافی به درمان و وجود پادتن مهارکننده علیه فاکتور هشت یا فونویلبراند را به متخصص بگویید.
- سابقهٔ لختهٔ خون، سکته، بیماری قلبیعروقی، بیتحرکی طولانی یا عوامل خطر لخته را اطلاع دهید؛ افزایش بیش از حد فاکتور هشت میتواند خطر لخته را بیشتر کند.
- فهرست همهٔ داروها، بهویژه داروهای رقیقکنندهٔ خون و ضدپلاکت، ویتامینها و مکملها را ارائه کنید و داروهای ضروری را خودسرانه قطع نکنید.
- اگر باردار هستید، قصد بارداری یا شیردهی دارید، پیش از درمان اطلاع دهید. در کودکان، سالمندان و افراد دارای بیماری قلبی یا رژیم کمنمک سختگیرانه، پایش و برنامهٔ درمانی باید متناسب با شرایط فرد تنظیم شود.
- این فرآورده از پلاسمای انسانی تهیه میشود؛ اقدامات ایمنی خطر انتقال عفونت را بسیار کم میکند، اما آن را کاملاً صفر نمیکند. در مصرفهای مکرر، دربارهٔ واکسیناسیون هپاتیت آ و ب با پزشک گفتوگو کنید.
عوارض احتمالی
- واکنش حساسیتی خفیف مانند خارش، قرمزی یا کهیر
- تب
- سرگیجه یا احساس سبکی سر
- سوزش یا ناراحتی در محل تزریق
- تنگی نفس، خسخس، احساس فشار در قفسهٔ سینه، تورم لبها، صورت یا گلو، کهیر گسترده، افت فشار یا غش: تزریق را متوقف کنید و فوراً با اورژانس تماس بگیرید یا به اورژانس مراجعه کنید.
- درد یا فشار ناگهانی قفسهٔ سینه، تنگی نفس ناگهانی، سرفهٔ خونی، یا تورم و درد یکطرفهٔ ساق: احتمال لخته مطرح است؛ فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- ضعف یا بیحسی ناگهانی یکطرفه، اختلال گفتار یا بینایی، یا سردرد بسیار شدید و ناگهانی: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- اگر خونریزی طبق انتظار کنترل نشد یا با نوبتهای معمول دوباره شدیدتر شد، احتمال ایجاد پادتن مهارکننده وجود دارد؛ همان روز با متخصص خون یا مرکز درمانی تماس بگیرید و نوبت اضافی تزریق نکنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
تداخل اختصاصی شناختهشدهای برای این فرآورده گزارش نشده و تداخل مهمی با غذا یا الکل مطرح نیست. بااینحال، داروهای رقیقکنندهٔ خون و ضدپلاکتها میتوانند وضعیت خونریزی را تغییر دهند؛ فهرست کامل داروها، فرآوردههای گیاهی و مکملهایتان را به پزشک و داروساز بگویید. پودر حلشده نباید با داروهای دیگر مخلوط شود یا همزمان در همان مسیر وریدی تزریق شود، مگر با دستور تیم درمان.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادهٔ کافی دربارهٔ مصرف این فرآورده در بارداری و شیردهی وجود ندارد. در بیماری فونویلبراند، بارداری و بهویژه زمان زایمان میتواند خطر خونریزی را تغییر دهد؛ مصرف باید فقط در صورت نیاز روشن و با نظر متخصص خون و پزشک زنان انجام شود. اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا شیر میدهید، پیش از هر نوبت درمان اطلاع دهید.
نگهداری
ویال پودر و حلال را در یخچال، در دمای ۲ تا ۸ درجهٔ سانتیگراد، داخل جعبه و دور از نور نگه دارید و هرگز منجمد نکنید. اگر بروشور همان بسته اجازهٔ نگهداری کوتاهمدت در دمای اتاق را داده است، فقط همان مدت و دمای درجشده را رعایت کنید. دارو را دور از دسترس کودکان و پس از تاریخ انقضا مصرف نکنید؛ محلول آمادهشده را بلافاصله مصرف کنید و باقیمانده را دور بریزید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی لیوفیلیزه برای محلول | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا ویلیت همان فاکتور هشت معمولی است؟
۰۲آیا این فرآورده برای هموفیلی ب هم کاربرد دارد؟
۰۳اگر خونریزی بعد از تزریق ادامه داشت چه کنم؟
۰۴آیا میتوان ویلیت را در خانه تزریق کرد؟
۰۵آیا در بارداری یا شیردهی میتوان از این فرآورده استفاده کرد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه B02BD06. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.