بروشور یک مرجع آموزشی است و جای پزشک را نمی‌گیرد.در موارد اورژانسی فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
بروشورمرجع فارسی بروشور دارو
بروشور دارویی · مغز و اعصاب

بتانکول کلراید

Bethanechol Chloride
رده ATC N07AB02شکل قرصدوز 10 mg، 25 mgبرند در ایران ۷
پاسخ کوتاه۴ چیزی که باید بدانید
این دارو چیست؟

بتانکول کلراید دارویی کولینرژیک (تحریک‌کنندهٔ گیرنده‌های موسکارینی) است که با تقویتِ انقباضِ عضلهٔ مثانه، به تخلیهٔ بهترِ ادرار کمک می‌کند.

بیشتر برای چه؟

بیشترین کاربردِ آن در احتباسِ ادراریِ غیرانسدادی پس از عملِ جراحی یا زایمان، و نیز مثانهٔ نوروژنیک با تأخیر در تخلیه است.

نکتهٔ ایمنی مهم

در صورتِ انسدادِ مجاری ادراری یا گوارشی، آسم، زخمِ گوارشیِ فعال یا برخی بیماری‌های قلبی، این دارو تنها با نظرِ دقیقِ پزشک تجویز می‌شود، چون می‌تواند عوارضِ جدی ایجاد کند.

کِی با پزشک تماس بگیرید

اگر پس از مصرفِ این دارو دچارِ تنگیِ نفس، خس‌خسِ سینه، دردِ شدیدِ شکم یا افتِ ناگهانیِ فشارِ خون شدید، فوراً به اورژانس مراجعه کنید؛ برای هر نگرانیِ دیگر نیز با پزشکِ خود مشورت کنید.

۰۱

مواد مؤثره

مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):

Bethanechol
۰۲

معرفی دارو

بتانکول کلراید یک دارویِ کولینرژیکِ مصنوعی از دستهٔ استرهای کولین است که با تقلید از عملکردِ استیل‌کولینِ طبیعیِ بدن، گیرنده‌های موسکارینی را در عضلهٔ صافِ مثانه و دستگاهِ گوارش تحریک می‌کند. برخلافِ استیل‌کولین، این دارو در برابرِ آنزیمِ کولین‌استراز مقاوم‌تر است، به همین دلیل اثرش پایدارتر و طولانی‌تر می‌ماند، در حالی که در دوزهای درمانی اثرِ آن بر قلب و عروق کمتر است. هدفِ اصلیِ این دارو تقویتِ انقباضِ عضلهٔ مثانه (دِترسور) برای بهبودِ تخلیهٔ ادرار در مواردی است که مثانه به‌درستی خالی نمی‌شود. از نظرِ داروشناسی، بتانکول یک پاراسمپاتومیمتیکِ مستقیم‌اثر (Direct-acting Parasympathomimetic) به شمار می‌آید. در ایران این دارو با نام‌های تجاریِ گوناگون از جمله مایوکولین-گلنوود، بتانکول، سیمپاکول و بلاتک و تنها در قالبِ قرص عرضه می‌شود.

۰۳

موارد مصرف

  • احتباسِ ادراریِ غیرانسدادی پس از عملِ جراحی (وقتی مثانه پر می‌شود ولی به‌خوبی تخلیه نمی‌شود)
  • احتباسِ ادراری پس از زایمان
  • مثانهٔ نوروژنیکِ آتونیک (ضعفِ انقباضیِ مثانه ناشی از اختلالِ عصبی)
  • به تشخیصِ پزشک، در برخی اختلال‌های حرکتیِ دستگاهِ گوارش
۰۴

روش مصرف

بتانکول کلراید را معمولاً با معدهٔ خالی، یعنی حدودِ یک ساعت پیش یا دو ساعت پس از غذا، میل می‌کنند؛ زیرا مصرفِ همراه با غذا می‌تواند حالتِ تهوع را بیشتر کند. بهتر است دارو را هر بار در ساعت‌های مشخصی از شبانه‌روز و طبقِ برنامه‌ای که پزشک تعیین کرده مصرف کنید تا اثرِ آن یکنواخت بماند. مقدارِ مصرف و طولِ دورهٔ درمان کاملاً فردی است و فقط پزشک بر اساسِ شرایطِ شما آن را تعیین می‌کند؛ بدونِ هماهنگی با پزشک، مقدارِ مصرف را تغییر ندهید یا دارو را قطع نکنید. اگر پس از مدتی مصرف بهبودی حس نکردید یا عارضه‌ای آزاردهنده داشتید، موضوع را با پزشک یا داروسازِ خود در میان بگذارید.

مقدار و زمان مصرف را فقط از نسخه، بروشور رسمی و داروساز بگیرید؛ این متن جای دستور مصرف نیست.
۰۵

دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری

مقادیرِ زیر عمومی و نمونه‌اند؛ دوزِ دقیق را پزشک بر پایهٔ سن، وزن، شدتِ بیماری و وضعیتِ کبد و کلیه تعیین می‌کند — خوددرمانی نکنید.

احتباس ادراری غیرانسدادی پس از عمل جراحی

بزرگسالان۱۰ تا ۵۰ میلی‌گرم خوراکی، ۳ یا ۴ بار در روز.
کودکان۰٫۳ تا ۰٫۶ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در شبانه‌روز، در ۳ یا ۴ نوبت منقسم؛ فقط با تجویز متخصص کودکان.

ترجیحاً ۱ ساعت قبل یا ۲ ساعت بعد از غذا مصرف شود و فقط پس از رد انسداد مکانیکی؛ معمولاً تا بازگشت تخلیهٔ طبیعی ادرار.

احتباس ادراری غیرانسدادی پس از زایمان

بزرگسالان۱۰ تا ۵۰ میلی‌گرم خوراکی، ۳ یا ۴ بار در روز.

ترجیحاً ۱ ساعت قبل یا ۲ ساعت بعد از غذا مصرف شود؛ درمان معمولاً تا بازگشت تخلیهٔ طبیعی ادرار ادامه می‌یابد.

مثانهٔ نوروژنیک آتونیک همراه با احتباس ادراری

بزرگسالان۱۰ تا ۵۰ میلی‌گرم خوراکی، ۳ یا ۴ بار در روز.
کودکان۰٫۳ تا ۰٫۶ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در شبانه‌روز، در ۳ یا ۴ نوبت منقسم؛ فقط با تجویز متخصص کودکان.

در صورت وجود انسداد خروجی مثانه مصرف نشود؛ ترجیحاً ۱ ساعت قبل یا ۲ ساعت بعد از غذا مصرف شود و مدت درمان بر پایهٔ پاسخ و مقدار ادرار باقی‌مانده تعیین می‌شود.

اختلال‌های منتخب حرکتی دستگاه گوارش

بزرگسالان۱۰ تا ۲۵ میلی‌گرم خوراکی، ۳ یا ۴ بار در روز.

فقط با تشخیص پزشک و پس از رد انسداد یا التهاب گوارشی مصرف شود؛ ترجیحاً ۱ ساعت قبل یا ۲ ساعت بعد از غذا مصرف شود.

تنظیم دوز: مقدار دقیق دارو را پزشک بر اساس سن، وزن، شدت بیماری و وضعیت کلیه و کبد تعیین می‌کند. برای نارسایی کلیه یا کبد تنظیم دوز استانداردی مشخص نشده است؛ در سالمندان و مبتلایان به نوروپاتی خودکار معمولاً درمان با کمترین مقدار مؤثر آغاز و از نظر افت فشارخون، کندی ضربان قلب و تنگی نفس پایش می‌شود. حداکثر معمول ۵۰ میلی‌گرم در هر نوبت و ۲۰۰ میلی‌گرم در شبانه‌روز است.
۰۶

پیش از مصرف بدانید

  • اگر پیش‌تر به بتانکول یا هر یک از اجزای آن حساسیت داشته‌اید، حتماً پیش از مصرف به پزشک بگویید.
  • سابقهٔ آسم یا هر بیماریِ تنفسیِ همراه با تنگیِ راه‌های هوایی را با پزشک در میان بگذارید.
  • اگر زخمِ گوارشیِ فعال، انسداد یا جراحیِ اخیرِ دستگاهِ گوارش یا مجاری ادراری دارید، پزشک را مطلع کنید.
  • بیماری‌های قلبی‌عروقی مانندِ فشارِ خونِ پایین، ضربانِ قلبِ کند یا بیماریِ عروقِ کرونر را حتماً با پزشک در میان بگذارید.
  • اگر پرکاریِ تیروئید، صرع یا پارکینسون دارید، پیش از مصرف به پزشک اطلاع دهید.
  • در صورتِ بارداری، شیردهی یا مصرفِ داروهای دیگر، به‌ویژه داروهای کولینرژیک یا آنتی‌کولینرژیک، پزشک یا داروسازِ خود را در جریان بگذارید.
۰۷

عوارض احتمالی

شایع و معمولاً بی‌خطر
  • تهوع و ناراحتی یا گرفتگیِ خفیفِ شکمی
  • اسهال
  • افزایشِ ترشحِ بزاقِ دهان
  • گرگرفتگی و قرمزیِ پوستِ صورت
  • سردرد
  • تعریقِ بیش از حدِ معمول
مهم — زودتر به پزشک بگویید
  • تنگیِ نفس، خس‌خسِ سینه یا حملهٔ آسم — نشانهٔ انقباضِ راه‌های هوایی است؛ در صورتِ بروز، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
  • افتِ شدیدِ فشارِ خون همراه با سرگیجه، تاریِ دید یا حالتِ غش — در این حالت با اورژانس تماس بگیرید.
  • دردِ شدید یا مداومِ شکم — باید بی‌درنگ به پزشک اطلاع داده شود.
  • ضربانِ قلبِ بسیار کند، نامنظم یا همراه با تپشِ شدید — نیازمندِ بررسیِ فوریِ پزشکی است.
  • علائمِ واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت و لب‌ها، کهیرِ گسترده یا دشواری در تنفس — در این حالت فوراً به اورژانس مراجعه کنید.

در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.

۰۸

تداخل‌های دارویی

پیش از مصرفِ بتانکول کلراید، فهرستِ کاملِ داروها و مکمل‌هایت را به پزشک و داروساز بگو. مصرفِ هم‌زمان با سایر داروهای کولینرژیک یا مهارکننده‌های کولین‌استراز می‌تواند اثراتِ کولینرژیکِ دارو را تشدید کند. در مقابل، داروهای آنتی‌کولینرژیک، مانندِ برخی داروهای ضداسپاسم یا آنتی‌هیستامین‌ها، اثرِ بتانکول را خنثی می‌کنند و معمولاً هم‌زمان با آن تجویز نمی‌شوند. مصرفِ هم‌زمان با داروهای مسدودکنندهٔ گانگلیونی (Ganglionic Blockers) نیز می‌تواند افتِ شدید و خطرناکِ فشارِ خون ایجاد کند، بنابراین هماهنگیِ کامل با پزشک و داروساز ضروری است.

فهرست کاملِ داروها، مکمل‌ها و غذاهای مصرفی‌تان را به پزشک و داروساز بگویید تا تداخل بررسی شود.
۰۹

بارداری و شیردهی

بارداری و شیردهی

اطلاعات دربارهٔ مصرفِ بتانکول کلراید در بارداری محدود است و ایمنیِ کاملِ آن برای جنین به‌طورِ قطعی اثبات نشده؛ به همین دلیل در دورانِ بارداری فقط در صورتی مصرف می‌شود که پزشک آن را واقعاً لازم بداند. مشخص نیست این دارو به شیرِ مادر منتقل می‌شود یا نه، پس در دورانِ شیردهی نیز باید حتماً با پزشک مشورت شود تا سود و خطرِ آن برای مادر و نوزاد سنجیده شود.

۱۰

نگهداری

این دارو را در دمای اتاق و دور از رطوبت و نورِ مستقیمِ آفتاب نگهداری کنید و بدونِ توصیهٔ خاص آن را در یخچال یا فریزر نگذارید. قرص‌ها را همیشه دور از دسترس و دیدِ کودکان نگه دارید. پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و داروهای تاریخ‌گذشته یا اضافی را بدونِ مشورت با داروساز دور نریزید.

۱۱

شکل‌ها و دوزهای ثبت‌شده

شکل داروییدوز / قدرت ثبت‌شده
قرص25 mg
قرص10 mg
۱۲

برندها و فرآورده‌های موجود در ایران

۷ برند از ۹ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.

برند تجاریسازندهشکل
مایوکولین-گلنوود MYOCHOLINE-GLENWOOD
22727 in 1 DRUM · 100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
Aesica Pharmaceuticals GmbH
قرص
مایوکولین-گلنوود MYOCHOLINE-GLENWOOD
10 in 1 BLISTER PACK · 50 TABLET in 5 BLISTER PACK in 1 BOX · 100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
MEDA Manufacturing GmbH
قرص
مایوکولین-گلنوود MYOCHOLINE-GLENWOOD
50 TABLET in 5 BLISTER PACK in 1 BOX · 100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
Meda Pharma GmbH & Co. KG
قرص
بتانکول BETHANECHOL
100 in 1 BOTTLE
Wockhardt Limited
قرص
سیمپاکول SYMPACOL
60 TABLET in 6 BLISTER PACK in 1 BOX
دارو سازی تهران دارو
قرص
بلاتک BLATEK
30 TABLET in 3 BLISTER PACK in 1 BOX
دارو سازی طب مفید نیکان
قرص
بتانکول کلراید 10 م گ قرص BETHANECHOL CHLORIDE 10MG TAB
روزدارو
قرص
بتانکول BETHANECHOL
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
روناک
قرص
مایوکر MAYOCARE
100 TABLET in 10 BLISTER PACK in 1 BOX
روناک
قرص
وانا-بتانکول VANA-BETHANECHOL
60 TABLET in 6 BLISTER PACK in 1 BOX
فن آوریهای نوین دارویی آتیه
قرص
۱۳

پرسش‌های پرتکرار

۰۱آیا بتانکول کلراید را باید همراه با غذا مصرف کرد؟
نه، معمولاً توصیه می‌شود این دارو با معدهٔ خالی مصرف شود، چون مصرفِ همراه با غذا می‌تواند حالتِ تهوع را بیشتر کند. زمان‌بندیِ دقیقِ مصرف نسبت به وعده‌های غذایی را پزشک یا داروسازتان مشخص می‌کند.
۰۲چرا بعد از مصرفِ این دارو دچارِ گرگرفتگی یا تعریق می‌شوم؟
این نشانه‌ها از اثرِ کولینرژیکِ طبیعیِ دارو روی غدد و عروقِ پوستی است و در بیشترِ افراد خفیف و گذراست. اگر شدید یا آزاردهنده بود، حتماً به پزشک یا داروسازِ خود اطلاع دهید.
۰۳آیا مصرفِ بتانکول برای مثانهٔ من همیشگی خواهد بود؟
طولِ دورهٔ درمان به علتِ زمینه‌ایِ مشکلِ مثانه یا گوارشِ شما بستگی دارد و پزشک بر اساسِ پاسخ‌دهیِ بدنتان آن را تعیین می‌کند. برخی افراد آن را کوتاه‌مدت و برخی برای مدتی طولانی‌تر مصرف می‌کنند.
۰۴اگر یک نوبتِ مصرفِ دارو را فراموش کنم چه باید بکنم؟
در این حالت بهتر است طبقِ راهنماییِ معمولِ داروها عمل کنید و برای جبران، دو نوبت را هم‌زمان مصرف نکنید مگر پزشک یا داروساز صراحتاً توصیه کرده باشد. اگر مطمئن نیستید، همان لحظه با داروسازِ خود تماس بگیرید.
۰۵آیا بتانکول کلراید با داروهای دیگرِ مثانه یا معده تداخل دارد؟
بله، به‌ویژه با داروهای آنتی‌کولینرژیک که اثرِ آن را خنثی می‌کنند و نیز با برخی داروهای کولینرژیکِ دیگر تداخل دارد. پیش از مصرفِ هر داروی جدید، حتماً پزشک یا داروسازِ خود را در جریان بگذارید.

این‌جا جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد

اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.

بروشورِ رسمیِ داخل جعبهٔ دارو را هم بخوانید و نگه دارید.

منبع و بازبینی

این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۲۷ فرآوردهٔ ثبت‌شده، ۷ برند از ۹ سازنده، در گروه N07AB02. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.

بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶

نام‌های تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست می‌شوند.