بنزیدامین
بنزیدامین یک داروی ضدالتهابِ غیراستروئیدیِ موضعی (NSAID) بهشکلِ دهانشویه است که برای تسکینِ درد و التهابِ دهان و گلو به کار میرود.
بیشتر برای تسکینِ گلودرد، التهابِ لثه و مخاطِ دهان، و درد و التهاب پس از اقداماتِ دندانپزشکی یا جراحیِ دهان و گلو استفاده میشود.
این دهانشویه فقط برای غرغره یا مضمضه است، نباید قورت داده شود، و مصرفِ آن برای بیش از چند روز بدونِ نظرِ پزشک توصیه نمیشود.
اگر علائمِ گلودرد یا زخمِ دهان پس از چند روز بهتر نشد، با پزشک مشورت کنید؛ اگر نشانههایی مانندِ تورمِ صورت، کهیر یا مشکل در تنفس دیدید، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
بنزیدامین هیدروکلراید یک داروی ضدالتهابِ غیراستروئیدی با اثرِ موضعی است که برخلافِ اکثرِ داروهای این خانواده، بهجای تأثیر بر کلِ بدن، مستقیم روی بافتِ دهان و گلو عمل میکند. این دارو همزمان خاصیتِ ضددرد، ضدالتهاب و بیحسکنندگیِ خفیفِ موضعی دارد و با کاهشِ موادِ التهابزا در محلِ زخم یا تحریک، سوزش و درد را تسکین میدهد. این دارو بهشکلِ دهانشویه عرضه میشود و چون در دهان غرغره و سپس بیرون ریخته میشود، جذبِ آن به جریانِ خون بسیار محدود است. همین ویژگی باعث میشود عوارضِ سیستمیکِ آن در مقایسه با داروهای ضدالتهابِ خوراکی کمتر باشد. هدفِ اصلیِ آن، تسکینِ سریع و کوتاهمدتِ ناراحتیهای دهان و گلو تا زمانِ بهبودِ خودبهخودی یا اثرکردنِ درمانِ اصلیِ علت است.
موارد مصرف
- تسکینِ گلودرد ناشی از عفونتهای ویروسی یا التهابِ حلق
- کاهشِ التهاب و درد لثه و مخاطِ داخلِ دهان
- تسکینِ درد و التهاب پس از اقداماتِ دندانپزشکی، جراحیِ دهان یا برداشتنِ لوزه
- کمک به کاهشِ ناراحتیِ زخمهای آفتیِ دهان
- کاهشِ التهابِ مخاطِ دهان (موکوزیت) ناشی از پرتودرمانیِ ناحیهٔ سر و گردن، طبقِ تجویز و نظارتِ پزشک
روش مصرف
این دهانشویه معمولاً پیش از استفاده با آب رقیق میشود، مگر آنکه پزشک یا برچسبِ رویِ بستهٔ دارو روشِ دیگری را مشخص کرده باشد. مقدارِ آمادهشده را چند ثانیه در دهان بچرخانید یا غرغره کنید و سپس آن را بیرون بریزید؛ این محلول برای قورتدادن نیست. بهتر است بلافاصله پس از استفاده از خوردن یا نوشیدن خودداری کنید تا اثرِ موضعیِ دارو بهتر باقی بماند. فاصلهٔ زمانی و تعدادِ دفعاتِ مصرف در روز را طبقِ دستورِ پزشک، داروساز یا بروشورِ داخلِ بسته رعایت کنید و بدونِ مشورت، مدتِ مصرف را بیش از توصیهشده ادامه ندهید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
گلودرد ناشی از عفونتهای ویروسی یا التهاب حلق
محلول را ۲۰ تا ۳۰ ثانیه در دهان یا گلو بچرخانید و سپس بیرون بریزید؛ نبلعید. این دارو عفونت را درمان نمیکند و فقط درد و التهاب را کاهش میدهد.
درد و التهاب لثه و مخاط دهان
محلول معمولاً رقیقنشده مصرف میشود؛ در صورت ایجاد سوزش، با کمی آب رقیق کنید و پس از ۲۰ تا ۳۰ ثانیه بیرون بریزید.
درد و التهاب پس از اقدامات دندانپزشکی، جراحی دهان یا برداشتن لوزه
پس از هر بار مصرف محلول را کاملاً بیرون بریزید و از بلعیدن آن خودداری کنید؛ ادامهٔ مصرف بیش از ۷ روز فقط با نظر پزشک یا دندانپزشک باشد.
زخمهای آفتی دهان
محلول را ۲۰ تا ۳۰ ثانیه در دهان نگه دارید و بیرون بریزید. اگر آفت طی ۳ روز بهتر نشد یا بدتر شد، ارزیابی پزشک یا دندانپزشک لازم است.
موکوزیت مخاط دهان ناشی از پرتودرمانی ناحیهٔ سر و گردن
محلول را دستکم ۳۰ ثانیه در دهان و گلو نگه دارید و بیرون بریزید؛ طول درمان ممکن است بیش از ۷ روز باشد و باید تحت نظارت پزشک تعیین شود.
پیش از مصرف بدانید
- اگر پیشتر به بنزیدامین یا هر یک از اجزای این دهانشویه حساسیت داشتهاید، پیش از مصرف به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
- اگر دهان یا گلوی شما زخمِ باز، عفونتِ شدید یا خونریزیِ فعال دارد، پیش از استفاده با پزشک مشورت کنید.
- اگر باردار هستید یا شیر میدهید، مصرفِ این دهانشویه را با پزشک در میان بگذارید.
- برای کودکان، بهویژه در سنینِ پایین که ممکن است نتوانند درست غرغره کرده و محلول را بیرون بریزند، حتماً پیش از مصرف با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
- اگر همزمان از داروها، مکملها یا دهانشویههای دیگری استفاده میکنید، پزشک یا داروساز را در جریان بگذارید.
- اگر علائمِ دهان و گلو با تبِ بالا، دشواری در بلع یا تداومِ بیش از چند روز همراه است، پیش از ادامهٔ خودسرانهٔ مصرف با پزشک مشورت کنید.
عوارض احتمالی
- احساسِ بیحسی یا مورمورشدنِ گذرا در دهان یا زبان
- سوزش یا تحریکِ خفیفِ لحظهای هنگامِ مصرف
- خشکیِ دهان
- تغییرِ موقتِ حسِ چشایی
- سوزش در گلو در صورتِ رقیقنکردنِ صحیحِ دهانشویه
- نشانههای واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ لب، زبان یا گلو، کهیرِ گسترده یا مشکل در تنفس — مصرف را فوراً قطع کنید و فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تنگیِ نفس یا احساسِ گرفتگیِ ناگهانیِ گلو پس از مصرف — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- تشدیدِ درد و التهابِ دهان بهجایِ بهبود، یا تداومِ علائم پس از چند روز مصرف — به پزشک مراجعه کنید.
- بروزِ راش یا حساسیتِ پوستیِ اطرافِ دهان و لب — مصرف را متوقف کرده و با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
بنزیدامین بهصورتِ موضعی در دهان اثر میکند و جذبِ آن به جریانِ خون بسیار اندک است؛ به همین دلیل تداخلِ داروییِ جدی و شناختهشدهای برایش گزارش نشده است. بااینحال بهتر است همزمان با سایر دهانشویهها، اسپریها یا ژلهای دهانی و بدونِ هماهنگی با پزشک یا داروساز استفاده نشود تا اثرِ موضعیِ آنها با یکدیگر تداخل نکند. برخی فرآوردههای بنزیدامین ممکن است حاویِ الکل باشند که در برخی شرایط یا برایِ افرادِ حساس باید مدِنظر قرار گیرد. فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و دهانشویههای دیگری که مصرف میکنید را حتماً به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
دادهٔ محدودی دربارهٔ مصرفِ بنزیدامین در بارداری و شیردهی در دست است. از آنجا که این دارو بهصورتِ موضعی در دهان مصرف میشود و قورت داده نمیشود، جذبِ سیستمیکِ آن اندک است؛ بااینحال مصرفِ آن در دورانِ بارداری، بهویژه ماههای نخست، و در دورانِ شیردهی باید تنها با نظر و صلاحدیدِ پزشک باشد.
نگهداری
این دهانشویه را در دمای اتاق و دور از نورِ مستقیمِ آفتاب، رطوبت و گرمای زیاد نگهداری کنید و از فریزکردنِ آن خودداری کنید. پس از هر بار مصرف، درِ بطری را محکم ببندید و آن را دور از دیدِ کودکان نگه دارید. پیش از هر استفاده تاریخِ انقضا را بررسی کنید و اگر رنگ، بو یا قوامِ محلول تغییرِ غیرعادی داشت، از مصرفِ آن خودداری کنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| دهانشویه | 0.15 % |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۵ برند از ۴ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا باید دهانشویهٔ بنزیدامین را قورت داد؟
۰۲چرا بعد از استفاده، دهان یا زبانم بیحس میشود؟
۰۳آیا مصرفِ طولانیمدتِ این دهانشویه بیخطر است؟
۰۴آیا کودکان میتوانند از این دهانشویه استفاده کنند؟
۰۵آیا باید این دهانشویه را پیش از مصرف با آب رقیق کرد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱۰ فرآوردهٔ ثبتشده، ۵ برند از ۴ سازنده، در گروه A01AD02. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.