آمیفامپریدین
آمیفامپریدین دارویی از ردهٔ داروهای اثرگذار بر دستگاه عصبی است که با افزایش آزادسازی استیلکولین در محل اتصال عصب و عضله، انتقال پیام عصبی را تقویت میکند.
این دارو عمدتاً برای درمان سندرم میاستنیک لامبرت-ایتون، یک بیماری نادر خودایمن که باعث ضعف عضلانی میشود، تجویز میشود.
مهمترین خطر شناختهشدهٔ این دارو تشنج است، بهویژه در افرادی که سابقهٔ تشنج دارند یا بیش از مقدار تجویزشده مصرف میکنند.
در صورت بروز تشنج، علائم آلرژی شدید، تنگی نفس یا هر نشانهٔ غیرعادی دیگر، بیدرنگ با پزشک یا اورژانس تماس بگیرید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
آمیفامپریدین دارویی از دستهٔ داروهای مؤثر بر دستگاه عصبی است که بهطور اختصاصی برای درمان یک بیماری نادر عصبیعضلانی به نام سندرم میاستنیک لامبرت-ایتون (LEMS) به کار میرود. این دارو با مسدود کردن کانالهای پتاسیمی در انتهای رشتهٔ عصبی، باعث میشود سیگنال عصبی مدت بیشتری در آنجا باقی بماند و در نتیجه مقدار بیشتری از پیامرسان عصبی استیلکولین آزاد شود. آزادسازی بهترِ استیلکولین، ارتباط میان عصب و عضله را تقویت میکند و به این ترتیب قدرت عضلانی در بیماران مبتلا به این سندرم بهبود مییابد. آمیفامپریدین علتِ خودایمنیِ زمینهای بیماری را درمان نمیکند، بلکه نشانههای ضعف عضلانی ناشی از آن را کاهش میدهد.
موارد مصرف
- درمان علامتی ضعف عضلانی در سندرم میاستنیک لامبرت-ایتون در بزرگسالان؛ کاربرد اصلی و تثبیتشدهٔ این دارو
- بهبود قدرت عضلانی و توان حرکتی، از جمله راه رفتن، در بیماران مبتلا به این سندرم
- استفاده بهعنوان بخشی از درمان ترکیبیِ سندرم لامبرت-ایتون، در کنار سایر اقدامهای درمانی که پزشک متخصص تعیین میکند
- به تشخیص و صلاحدید پزشک متخصص مغز و اعصاب، در برخی اختلالهای نادرِ مشابهِ انتقال عصبی-عضلانی
روش مصرف
آمیفامپریدین به شکل قرص و طبق برنامهٔ زمانیِ مشخصی که پزشک متخصص تعیین میکند مصرف میشود؛ رعایتِ دقیقِ همان برنامه برای حفظِ اثرِ یکنواختِ دارو در طولِ روز اهمیت دارد. قرصها را میتوان با غذا یا بدونِ غذا مصرف کرد، مگر آنکه پزشک یا داروساز دستورِ دیگری داده باشد. مقدارِ هر نوبت، فاصلهٔ زمانیِ میانِ نوبتها و سقفِ مجازِ شبانهروزی را فقط پزشک بر اساسِ نسخه و پاسخِ بدنِ شما مشخص میکند و نباید بدونِ مشورت تغییر کند. فراموش کردنِ چند نوبتِ پیاپی یا قطعِ ناگهانیِ دارو میتواند باعثِ بازگشت یا تشدیدِ ضعفِ عضلانی شود؛ در صورتِ فراموشی یا نیاز به قطعِ دارو، حتماً با پزشک در میان بگذارید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
سندرم میاستنیک لامبرت–ایتون
همراه غذا مصرف شود؛ حداکثر هر نوبت ۲۰ میلیگرم است. در افراد مبتلا به صرع یا دارای سابقهٔ تشنج مصرف نشود.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ تشنج یا صرع
- بیماریِ کلیوی، چون بخشِ مهمی از دفعِ این دارو از طریقِ کلیه انجام میشود
- آسم یا هرگونه بیماریِ تنفسیِ زمینهای
- فشارِ خونِ بالا یا بیماریهای قلبی-عروقی
- حساسیتِ شناختهشده به آمیفامپریدین
- بارداری، شیردهی یا برنامهریزی برای بارداری
عوارض احتمالی
- گزگز یا بیحسیِ اطرافِ دهان، دستها یا پاها (پارستزی)
- دردِ شکم یا ناراحتیِ گوارشی
- سردرد
- تهوع
- اسهال
- دردِ عضلانی یا کمردردِ خفیف
- تشنج، حتی یک بار — فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- نشانههای واکنشِ آلرژیکِ شدید مانندِ تورمِ صورت، لب یا گلو و مشکل در تنفس یا بلع — با اورژانس تماس بگیرید
- افزایشِ محسوسِ فشارِ خون یا تپش و ضربانِ نامنظمِ قلب — به پزشک اطلاع دهید
- تنگیِ نفس یا تشدیدِ نشانههای آسم — در صورتِ شدید بودن فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- ضعفِ عضلانیِ غیرمعمول یا بدتر شدنِ ناگهانیِ نشانهها — با پزشک تماس بگیرید
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
مصرفِ همزمانِ آمیفامپریدین با داروهایی که آستانهٔ تشنج را پایین میآورند یا خطرِ تشنج را افزایش میدهند، باید با احتیاطِ ویژه و زیرِ نظرِ پزشک انجام شود. برخی داروهای دیگر که در کبد از مسیرِ مشابهی متابولیزه میشوند نیز ممکن است غلظتِ خونیِ آمیفامپریدین را تغییر دهند. مصرفِ الکل نیز به دلیلِ احتمالِ تشدیدِ عوارضِ عصبی توصیه نمیشود. به همین دلیل، فهرستِ کاملِ داروها و مکملهایت، از جمله داروهای بدوننسخه و گیاهی، را به پزشک و داروساز بگو تا از تداخلهای احتمالی جلوگیری شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعات دربارهٔ مصرفِ آمیفامپریدین در بارداری محدود است و ایمنیِ کاملِ آن برای جنین بهطورِ قطعی اثبات نشده؛ به همین دلیل مصرف در دورانِ بارداری تنها در صورتی در نظر گرفته میشود که پزشکِ متخصص، فایدهٔ آن برای مادر را بیشتر از خطرِ احتمالی بداند. دربارهٔ ترشحِ این دارو در شیرِ مادر و اثرِ آن بر نوزاد نیز اطلاعاتِ کافی در دست نیست؛ بنابراین مصرف در دورانِ شیردهی باید حتماً با مشورت و صلاحدیدِ پزشکِ متخصص باشد.
نگهداری
قرصهای آمیفامپریدین را در دمای اتاق و دور از نورِ مستقیمِ آفتاب و رطوبت نگهداری کنید. دارو را در بستهٔ اصلیِ خود و دور از دسترسِ کودکان قرار دهید. پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا را بررسی کنید و داروی تاریخگذشته یا اضافی را طبقِ راهنماییِ داروساز دور بریزید، نه از طریقِ سطلِ زباله یا فاضلاب.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| قرص | 20 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا آمیفامپریدین سندرم لامبرت-ایتون را درمان میکند؟
۰۲اگر یک نوبت از دارو را فراموش کنم چه باید کرد؟
۰۳چرا این دارو باعثِ گزگزِ دست و دهان میشود؟
۰۴آیا مصرفِ این دارو خطرِ تشنج دارد؟
۰۵آیا میتوان آمیفامپریدین را ناگهان قطع کرد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۷ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۲ سازنده، در گروه N07XX05. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.