لوسپاترسپت
لوسپاترسپت داروی زیستیِ تزریقی از گروهِ داروهایِ خونساز است که با کمک به بلوغِ گویچههایِ قرمز در مغزِ استخوان، شدتِ کمخونی را کاهش میدهد.
این دارو عمدتاً برایِ کاهشِ نیازِ بیمارانِ بزرگسالِ مبتلا به بتا تالاسمی یا برخی انواعِ سندرمِ میلودیسپلاستیک به تزریقِ خون به کار میرود.
مهمترین نکته، احتمالِ افزایشِ لختهٔ خون و بالا رفتنِ فشارِ خون است، بهویژه در کسانی که طحالشان برداشته شده؛ پزشک باید بهطورِ منظم فشارِ خون و شمارشِ خونتان را پایش کند.
اگر پس از تزریق، تورم یا دردِ ناگهانیِ پا، تنگیِ نفس، سردردِ شدید یا نشانههایِ آلرژیِ جدی داشتید، با اورژانس تماس بگیرید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
لوسپاترسپت یک داروی زیستی و نوترکیب از گروهِ دارویی خون و خونسازی است که برایِ کاهشِ کمخونی به کار میرود. برخلافِ داروهایِ محرکِ اریتروپویتین که مراحلِ اولیهٔ ساختِ گویچهٔ قرمز را تحریک میکنند، لوسپاترسپت با اتصال به پروتئینهایِ خاصی که بهطورِ طبیعی مانعِ بلوغِ کاملِ گویچههایِ قرمز در مغزِ استخوان میشوند، این مانع را برمیدارد. نتیجه، افزایشِ تولیدِ گویچههایِ قرمزِ سالم و کاهشِ نیاز به تزریقِ خون در بیمارانِ مبتلا به بتا تالاسمی یا برخی انواعِ سندرمِ میلودیسپلاستیک است. این دارو بهصورتِ تزریقِ زیرِپوستی و توسطِ کادرِ درمانی، در فواصلِ زمانیِ مشخصی که پزشکِ معالج تعیین میکند، تجویز میشود.
موارد مصرف
- کاهشِ نیاز به تزریقِ مکررِ خون در کمخونیِ ناشی از بتا تالاسمی در بزرگسالان
- درمانِ کمخونیِ ناشی از برخی انواعِ سندرمِ میلودیسپلاستیک با خطرِ کم تا متوسط
- کاهشِ نیاز به تزریقِ خون در بیمارانی که به داروهایِ محرکِ اریتروپویتین پاسخِ کافی ندادهاند
- کاهشِ دفعاتِ تزریقِ خون و بهبودِ کیفیتِ زندگیِ بیمارانِ واجدِ شرایط
روش مصرف
لوسپاترسپت را پزشک یا پرستارِ آموزشدیده، بهصورتِ تزریقِ زیرِ پوست (معمولاً در ناحیهٔ شکم، ران یا بازو) و در فواصلِ زمانیِ منظمی که پزشکِ معالج تعیین میکند، تزریق میکند؛ این دارو برای تزریقِ خودسرانه در منزل طراحی نشده است. پیش از هر نوبتِ تزریق، معمولاً فشارِ خون و شمارشِ سلولهایِ خونی بررسی میشود و بر اساسِ پاسخِ بدنِ شما، ممکن است دوز در جلساتِ بعدی تنظیم شود. رعایتِ دقیقِ برنامهٔ زمانیِ جلساتِ تزریق اهمیت دارد؛ بدونِ هماهنگی با پزشک، درمان را قطع نکنید یا نوبتها را به تعویق نیندازید. هرگونه پرسش دربارهٔ نحوهٔ تزریق یا برنامهٔ درمان را با پزشک یا داروسازِ خود در میان بگذارید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
کمخونی ناشی از بتا تالاسمی در بزرگسالانِ نیازمند تزریق منظم خون
پیش از هر نوبت، هموگلوبین و سوابق تزریق بررسی شود. اگر پس از ۳ دوز متوالی (۹ هفته) با دوز ۱٫۲۵ میلیگرم بهازای هر کیلوگرم کاهش بار تزریق حاصل نشود، درمان قطع شود. در بتا تالاسمی، بهویژه در افراد دارای عوامل خطر، خطر ترومبوآمبولی افزایش مییابد و پایش علائم لازم است.
کمخونی وابسته به تزریق خون در برخی سندرمهای میلودیسپلاستیک با خطر کم تا متوسط و سیدروبلاستهای حلقوی، پس از پاسخ ناکافی یا عدم تحمل به عوامل محرک اریتروپوئز
پیش از هر نوبت، هموگلوبین و سوابق تزریق بررسی شود. اگر پس از ۳ دوز متوالی (۹ هفته) با دوز ۱٫۷۵ میلیگرم بهازای هر کیلوگرم کاهش بار تزریق گلبول قرمز حاصل نشود، درمان قطع شود.
پیش از مصرف بدانید
- حساسیتِ شناختهشده به لوسپاترسپت یا هر یک از اجزایِ آن
- بارداری، احتمالِ بارداری یا برنامهریزی برایِ بارداری در آینده
- سابقهٔ لختهٔ خون (ترومبوز)، سکته یا برداشتنِ طحال (اسپلنکتومی)
- فشارِ خونِ بالا یا هرگونه بیماریِ قلبیعروقی
- هرگونه بیماریِ کبدی یا کلیوی
- مصرفِ هر داروی دیگر، مکمل یا محصولِ گیاهی، بهویژه داروهایِ رقیقکنندهٔ خون
عوارض احتمالی
- خستگی و ضعفِ عمومی
- سردرد
- سرگیجه
- دردِ استخوان، کمر یا مفاصل
- تهوع یا اسهالِ خفیف
- قرمزی، خارش یا دردِ خفیف در محلِ تزریق
- نشانههایِ لختهٔ خون: تورم، درد یا گرمیِ ناگهانی در پا، دردِ قفسهٔ سینه یا تنگیِ نفسِ ناگهانی — با اورژانس تماس بگیرید.
- افزایشِ فشارِ خون: سردردِ شدید، تاریِ دید یا سرگیجهٔ شدید — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- واکنشِ آلرژیکِ شدید: تورمِ صورت یا گلو، کهیرِ گسترده یا مشکل در تنفس — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- نشانههایِ فشارِ ناگهانی بر نخاع، بیشتر در بیمارانِ تالاسمی: ضعفِ ناگهانیِ دست یا پا، بیحسی یا اختلال در کنترلِ ادرار یا مدفوع — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- کبودی یا خونریزیِ غیرعادی، یا تبِ مداوم — در اسرع وقت با پزشکِ خود تماس بگیرید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
لوسپاترسپت داروی زیستی است و برخلافِ بسیاری از داروهایِ شیمیایی، تداخلِ گستردهای از طریقِ آنزیمهایِ کبدی ندارد؛ با اینحال چون میتواند احتمالِ لختهٔ خون و بالا رفتنِ فشارِ خون را افزایش دهد، مصرفِ همزمانِ آن با داروهایِ رقیقکنندهٔ خون، قرصهایِ ضدِبارداریِ هورمونی یا داروهایِ فشارِ خون باید با آگاهیِ کاملِ پزشک انجام شود. فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و محصولاتِ گیاهیِ مصرفیات را به پزشک و داروسازت بگو تا هرگونه تداخلِ احتمالی بررسی و پایش شود.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
بر اساسِ مکانیسمِ اثر و مطالعاتِ حیوانی، لوسپاترسپت میتواند برایِ جنین آسیبزا باشد؛ به همین دلیل مصرفِ آن در دورانِ بارداری توصیه نمیشود. زنانِ در سنِّ باروری باید پیش از شروع و در طولِ درمان، از یک روشِ پیشگیریِ مطمئن از بارداری استفاده کنند و در موردِ برنامهریزیِ بارداری با پزشکِ خود هماهنگ باشند. اطلاعِ دقیقی دربارهٔ ورودِ این دارو به شیرِ مادر در دست نیست؛ بنابراین تصمیم دربارهٔ شیردهی در دورانِ درمان باید حتماً با مشورتِ پزشک انجام شود.
نگهداری
لوسپاترسپت معمولاً بهصورتِ پودرِ استریل در ویال عرضه میشود که در یخچال (نه فریزر) و دور از نورِ مستقیم، در داروخانه یا مرکزِ درمانی نگهداری و درست پیش از تزریق آماده میشود؛ نیازی نیست شما آن را در منزل نگهداری کنید. اگر به هر دلیل ویال دارو در اختیارتان قرار گرفت، آن را دور از دسترسِ کودکان و طبقِ دستورِ روی بستهبندی نگهداری کنید، پیش از مصرف تاریخِ انقضا را بررسی کنید و از داروی تاریخگذشته یا با ظاهرِ غیرعادی استفاده نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی برای محلول | 25 mg |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا لوسپاترسپت بهطورِ کامل جایِ تزریقِ خون را میگیرد؟
۰۲چرا باید این دارو را در مرکزِ درمانی تزریق کنم، نه در منزل؟
۰۳اگر نتوانم سرِ وقتِ تعیینشده برایِ تزریق مراجعه کنم، چه کار کنم؟
۰۴آیا لوسپاترسپت روی بارداری یا باروری تأثیر میگذارد؟
۰۵چه علائمی پس از تزریق نیاز به توجهِ فوری دارد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه B03XA. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.