فیبرینولیزین/دزوکسیریبونوکلئاز
این دارو پماد موضعیِ آنزیمی است که با تجزیهٔ فیبرین و بقایای سلولی، به پاکسازی بستر زخم کمک میکند. اثر آن موضعی است و برای حلکردن لختههای داخل رگها به کار نمیرود.
بیشتر برای زخمهای دارای بافت مرده، لایهٔ فیبرینی یا ترشح غلیظ، از جمله سوختگیها، زخم بستر، زخم ساق و بعضی زخمهای جراحی دیرترمیم استفاده میشود. این پماد آنتیبیوتیک نیست و جایگزین درمان عفونت نمیشود.
اگر به پروتئینهای گاوی یا آنزیمهای این فرآورده حساسیت دارید، پیش از مصرف اطلاع دهید. تورم صورت، تنگی نفس یا واکنش شدید پوستی پس از مصرف نیازمند قطع مصرف و مراجعهٔ فوری است.
برای زخم عمیق یا وسیع، سوختگی گسترده، خونریزی، دیابت یا گردش خون ضعیف، خوددرمانی نکنید. تب، چرک بدبو، گسترش قرمزی یا افزایش درد نیز به ارزیابی پزشکی نیاز دارد.
مواد مؤثره
این فرآورده ترکیبی است و از موادِ مؤثرهٔ زیر ساخته شده (برای دیدنِ هر ماده، روی آن بزنید):
معرفی دارو
این دارو پماد موضعیِ ترکیبی از فیبرینولیزین و دزوکسیریبونوکلئاز است و در گروه داروهای آنزیمیِ پاککنندهٔ زخم قرار میگیرد. فیبرینولیزین رشتههای فیبرینیِ چسبیده به سطح زخم را تجزیه میکند و دزوکسیریبونوکلئاز بقایای سلولی و مواد غلیظ موجود در ترشحات را میشکند. در نتیجه، بافت مرده و ترشحات راحتتر از بستر زخم جدا میشوند و شرایط برای ترمیم بهتر فراهم میشود. این فرآورده جایگزین پانسمان مناسب، آنتیبیوتیک یا دبریدمان جراحی در موارد لازم نیست.
موارد مصرف
- پاکسازی آنزیمی زخمهای سطحیِ دیرترمیم دارای بافت مرده، لایهٔ فیبرینی یا ترشح غلیظ
- کمک به پاکسازی سوختگیهای دارای بافت مرده، طبق ارزیابی پزشک
- زخم بستر و زخمهای مزمن ساق پا
- زخمهای جراحی که دیرترمیم میشوند یا با بافت مرده پوشیده شدهاند
- کمک به پاکسازی زخمهای چرکی یا در معرض عفونت، همراه با مراقبت مناسب از زخم
روش مصرف
این پماد فقط برای مصرف موضعی است. پس از شستن دستها و پاکسازی زخم طبق آموزش، لایهای نازک و یکنواخت روی سطح درگیر بزنید و آن را با پانسمان استریل بپوشانید؛ نوک تیوب نباید با زخم تماس پیدا کند. مقدار، فاصلهٔ تعویض پانسمان و طول درمان را نسخه تعیین میکند و نباید خودسرانه تغییر کند. روی چشم، داخل دهان یا داخل واژن و مقعد بدون دستور صریح پزشک استفاده نشود؛ برای زخمهای عمیق، وسیع یا سوختگیهای گسترده نیز به مراقبت تخصصی نیاز است. در صورت فراموشکردن یک نوبت، دو برابر استفاده نکنید و طبق برنامهٔ تجویزشده ادامه دهید.
پیش از مصرف بدانید
- سابقهٔ حساسیت به فیبرینولیزین، دزوکسیریبونوکلئاز، پروتئینهای گاوی یا هر یک از ترکیبات پماد را اطلاع دهید.
- محل، اندازه و عمق زخم، سوختگی، وجود بافت سیاه یا مرده، چرک، بوی بد، خونریزی و تب را با پزشک در میان بگذارید.
- اگر دیابت، گردش خون ضعیف، زخم بستر، بیماری عروقی یا اختلالات خونریزی دارید، پیش از مصرف اطلاع دهید.
- فهرست همهٔ داروها، مکملها، پمادها، مواد ضدعفونیکننده و پانسمانهای دارویی مورد استفاده را ارائه کنید.
- بارداری یا شیردهی را مطرح کنید. ایمنی و اثربخشی این فرآورده در کودکان بهطور کافی ثابت نشده است.
- اگر قرار است پماد روی ناحیهٔ تناسلی یا مقعدی استفاده شود و از کاندوم لاتکس کمک میگیرید، این موضوع را از قبل مطرح کنید.
عوارض احتمالی
- درد یا افزایش موقت درد پس از مالیدن پماد
- سوزش، گزگز یا تحریک موضعی
- قرمزی پوست اطراف زخم
- قرمزی شدید یا منتشر، خارش شدید، کهیر، تاول یا تورم پوست: مصرف را قطع کنید و سریع با پزشک تماس بگیرید.
- تورم لب، زبان یا صورت، تنگی نفس، خسخس یا احساس غش: فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- خونریزی غیرعادی یا بندنیامدن خون از زخم: مصرف را متوقف کنید و فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید.
- تب، افزایش درد، چرک یا بوی بد، گرمی زخم یا گسترش سریع قرمزی: در اسرع وقت برای بررسی عفونت مراجعه کنید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
برای مصرف موضعی، تداخل دارویی مهمی برای این ترکیب گزارش نشده و تداخل مشخصی با غذا یا الکل انتظار نمیرود. با این حال، پماد، محلول ضدعفونیکننده یا پانسمان دارویی دیگری را بدون هماهنگی روی همان زخم نزنید، زیرا ممکن است مراقبت زخم یا اثر آنزیمها را تغییر دهد. پایهٔ پارافینی پماد در صورت استفاده روی ناحیهٔ تناسلی یا مقعدی میتواند استحکام کاندومهای لاتکس را کم کند. فهرست کامل داروها و مکملهایتان و همهٔ فرآوردههای موضعی را به پزشک و داروساز بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
جذب عمومی این پماد معمولاً کم است، اما اطلاعات انسانی دربارهٔ مصرف آن در بارداری و شیردهی محدود است. در این دورهها، بهویژه هنگام استفاده روی سطح وسیع یا نواحی تناسلی، مصرف باید با تجویز و تأیید پزشک انجام شود. اگر پماد در نزدیکی پستان استفاده میشود، دربارهٔ شستوشوی محل پیش از شیردهی از پزشک یا داروساز راهنمایی بگیرید.
نگهداری
پماد را در دمای اتاق و ترجیحاً زیر ۲۵ درجهٔ سانتیگراد، دور از گرما، نور مستقیم و یخزدگی نگه دارید؛ مگر آنکه روی بسته دستور دیگری نوشته شده باشد. درپوش را پس از مصرف ببندید، دارو را دور از دسترس کودکان قرار دهید و پس از تاریخ انقضا مصرف نکنید.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| پماد | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۱ برند از ۱ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا این پماد عفونت زخم را درمان میکند؟
۰۲آیا برای هر سوختگی مناسب است؟
۰۳اگر به گوشت یا فرآوردههای گاوی حساسیت دارم، میتوانم از آن استفاده کنم؟
۰۴آیا فیبرینولیزین خون را رقیق میکند؟
۰۵آیا هنگام استفاده از این پماد میتوانم از کاندوم لاتکس استفاده کنم؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۱ فرآوردهٔ ثبتشده، ۱ برند از ۱ سازنده، در گروه B06AA02. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.