کونستات آلفا
کونستات آلفا نوعی مهارکنندهٔ C1 استراز است؛ پروتئینی که در بدن بخشی از سامانهٔ دفاعی و انعقادیِ خون را تنظیم میکند و در این دارو بهصورتِ تزریقی جایگزین میشود.
این دارو برای درمانِ حملاتِ حادِ ادم آنژیونوروتیکِ ارثی بهکار میرود؛ یعنی تورمِ ناگهانیِ صورت، اندامها، شکم یا راهِ هوایی. مصرفِ آن مخصوصِ افرادی است که کمبود یا نقصِ مادرزادیِ این پروتئین را دارند.
این دارو فقط با تزریق و زیرِ نظرِ پزشک یا پرستارِ آموزشدیده مصرف میشود. افرادی که به خرگوش یا فرآوردههای آن حساسیت دارند، باید پیش از تزریق حتماً این موضوع را به پزشکِ خود بگویند.
اگر پس از تزریق، تورم بهبود نیافت یا راهِ هوایی و بلع دچار مشکل شد، بیدرنگ به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید. همچنین در صورتِ بروزِ نشانههای حساسیتِ شدید در حینِ یا پس از تزریق، فوراً کمکِ پزشکی بگیرید.
مواد مؤثره
مادهٔ مؤثرهٔ این دارو (نام انگلیسی، مطابق ثبت رسمی):
معرفی دارو
کونستات آلفا مهارکنندهٔ C1 استراز است؛ پروتئینی که در حالتِ طبیعی، فعالیتِ سامانهٔ تماسیِ خون و بخشی از سامانهٔ کمپلمان را کنترل میکند. در افرادِ مبتلا به ادم آنژیونوروتیکِ ارثی، این پروتئین بهاندازهٔ کافی ساخته نمیشود یا کارکردِ درستی ندارد؛ در نتیجه مادهای به نامِ برادیکینین بیشازحد تولید میشود که باعثِ نشتِ مایع از رگهای خونی و تورمِ ناگهانیِ زیرِ پوست و مخاط میگردد. تزریقِ کونستات آلفا این کمبود را موقتاً جبران و تولیدِ برادیکینین را مهار میکند تا حملهٔ در حالِ وقوع فروکش کند. این دارو مخصوصِ کنترلِ همان حملهٔ فعال است، نه پیشگیریِ روزانه یا درمانِ ریشهایِ بیماری.
موارد مصرف
- کنترلِ حملاتِ حادِ ادم آنژیونوروتیکِ ارثی در بزرگسالان و نوجوانان
- کاهشِ تورمِ ناگهانیِ صورت، لب و پلک در حینِ حمله
- کنترلِ تورمِ دردناکِ دستوپا در حینِ حمله
- کاهشِ دردِ شکمی، تهوع و تورمِ شکمیِ ناشی از حمله
- مدیریتِ حملاتِ درگیرکنندهٔ گلو و راهِ هوایی که نیازمندِ اقدامِ فوریاند
روش مصرف
کونستات آلفا بهصورتِ پودر برای تهیهٔ محلولِ تزریقی عرضه میشود که پس از حلشدن، از راهِ وریدی و بهآهستگی تزریق میگردد؛ این کار معمولاً در محیطِ درمانی و توسطِ پزشک یا پرستارِ آموزشدیده انجام میشود، هرچند برخی بیماران پس از آموزشِ کافی میتوانند زیرِ نظرِ پزشک، خودتزریقی را در منزل هم انجام دهند. اثربخشیِ این دارو در همان ابتدای حمله، پیش از گسترشِ تورم، بیشتر است؛ بنابراین بهتر است بهمحضِ حسِ نخستین نشانههای حمله تزریق انجام شود. مقدار و تعدادِ دفعاتِ تزریق را فقط پزشک بر پایهٔ وزن و شدتِ حمله مشخص میکند و نباید بدونِ هماهنگی با او تغییر کند. اگر پس از تزریق، تورم بهبود نیافت یا نشانهها بازگشت، حتماً با پزشکِ خود تماس بگیرید.
دوز و روش مصرف بر پایهٔ بیماری
حملهٔ حاد ادم آنژیونوروتیک ارثی، شامل تورم صورت، لب، پلک، دستوپا یا شکم و درگیری گلو و راه هوایی
در حساسیت شناختهشده یا مشکوک به خرگوش مصرف نشود؛ تورم گلو یا راه هوایی یک اورژانس است و تزریق نباید جایگزین اقدامات فوری برای حفظ راه هوایی شود.
پیش از مصرف بدانید
- هرگونه حساسیتِ شناختهشده به خرگوش یا فرآوردههای حاویِ پروتئینِ خرگوشی
- سابقهٔ لختهٔ خونی، بیماریهای قلبیعروقی یا هر زمینهٔ افزایشدهندهٔ خطرِ ترومبوز (مانندِ کاتترِ وریدیِ ثابت)
- باردار بودن، برنامهریزی برای بارداری یا شیردهی
- مصرفِ هر داروی دیگر، مکمل یا فرآوردهٔ خونی
- سابقهٔ واکنشِ آلرژیک به تزریقِ همین دارو یا داروهای مشابه در گذشته
عوارض احتمالی
- سردرد
- سرگیجه
- تهوع
- دردِ عضلانی یا احساسِ خستگی
- قرمزی، سوزش یا خارشِ خفیف در محلِ تزریق
- نشانههای واکنشِ آلرژیک شدید مانندِ کهیرِ گسترده، تنگیِ نفس، افتِ فشارِ خون یا تورمِ گلو و زبان — فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
- نشانههای لختهٔ خونی مانندِ تورم، درد و گرمیِ یکطرفهٔ پا، یا دردِ ناگهانیِ قفسهٔ سینه و تنگیِ نفس — بیدرنگ به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید.
- ادامهدار شدنِ تورم یا درگیرشدنِ راهِ هوایی و مشکل در تنفس یا بلع با وجودِ تزریق — با اورژانس تماس بگیرید.
- تورمِ شدید، کبودیِ گسترده یا دردِ غیرعادی در محلِ تزریق — موضوع را به پزشکِ خود اطلاع دهید.
در صورت ورم صورت و گلو، تنگی نفس یا واکنش شدید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلهای دارویی
کونستات آلفا با اغلبِ داروهای رایج، تداخلِ شناختهشدهٔ مهمی گزارش نشده است، اما چون معمولاً در بیمارانی با زمینهٔ خطرِ ترومبوز یا در کنارِ سایرِ فرآوردههای خونی بهکار میرود، مصرفِ همزمانِ آن با داروهای افزایشدهندهٔ خطرِ لختهٔ خونی باید با احتیاط و زیرِ نظرِ پزشک بررسی شود. پیش از هر تزریق، فهرستِ کاملِ داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهیای را که مصرف میکنید به پزشک و داروسازِ خود بگویید.
بارداری و شیردهی
بارداری و شیردهی
اطلاعاتِ بالینیِ محدودی دربارهٔ مصرفِ کونستات آلفا در بارداری و شیردهیِ انسان در دست است. از سویی، حملاتِ کنترلنشدهٔ ادم آنژیونوروتیک، بهویژه در راهِ هوایی، میتوانند برای مادر و جنین خطرناک باشند؛ به همین دلیل پزشک در هر مورد، با در نظر گرفتنِ شدتِ حمله و وضعیتِ بیمار، سود و خطرِ مصرف را در بارداری یا شیردهی میسنجد و تصمیم میگیرد. مصرفِ خودسرانه در این دوران توصیه نمیشود.
نگهداری
کونستات آلفا باید طبقِ دستورِ روی بستهبندی نگهداری شود؛ معمولاً در یخچال یا دمای خنکِ مشخصشده و دور از نورِ مستقیمِ آفتاب. محلولِ تهیهشده از پودر باید در بازهٔ زمانیِ توصیهشده مصرف و باقیماندهٔ آن دور ریخته شود، نه نگهداری برای دفعاتِ بعد. این دارو، مانندِ هر داروی تزریقی دیگر، باید دور از دسترسِ کودکان نگهداری شود و پیش از هر بار مصرف، تاریخِ انقضا و سلامتِ ظاهریِ بستهبندی و محلول بررسی گردد.
شکلها و دوزهای ثبتشده
| شکل دارویی | دوز / قدرت ثبتشده |
|---|---|
| تزریقی برای محلول | — |
برندها و فرآوردههای موجود در ایران
۲ برند از ۲ سازندهٔ دارویی در ایران ثبت شده است.
پرسشهای پرتکرار
۰۱آیا کونستات آلفا برای پیشگیریِ روزانه از حملاتِ ادم آنژیونوروتیک استفاده میشود؟
۰۲چرا پزشک دربارهٔ حساسیت به خرگوش از من میپرسد؟
۰۳چرا آنتیهیستامین یا کورتون برای این نوع تورم کمکِ چندانی نمیکند؟
۰۴آیا تزریقِ این دارو حتماً باید در بیمارستان انجام شود؟
۰۵اگر بعد از تزریق، تورم بهبود پیدا نکند چه باید کرد؟
اینجا جای نسخهٔ پزشک را نمیگیرد
اطلاعات آموزشی است و جایگزین تشخیص، نسخه، راهنمای مصرف یا توصیه پزشک و داروساز نیست.
منبع و بازبینی
این بروشور بر پایهٔ دادهٔ رسمی فهرست دارویی ایران تدوین شده است: ۵ فرآوردهٔ ثبتشده، ۲ برند از ۲ سازنده، در گروه B06AC01. متن توضیحی با تکیه بر منابع مرجع دارویی نوشته شده است.
بازبینی علمی: دکتر حمیدرضا خسروآبادی، پزشک — آخرین بازبینی: ۱۴۰۵/۰۶
نامهای تجاری تنها برای شناساییِ دارو فهرست میشوند.